Λονδίνο: Κλείστε τις κάμερες – Εξέγερση κατά των smart glasses και φόβος αόρατης καταγραφής

Από παμπ και θέατρα μέχρι κινηματογράφους και δικαστικές αίθουσες, στο Λονδίνο μεγαλώνει η αντίδραση απέναντι στα smart glasses που μπορούν να καταγράφουν βίντεο, φωτογραφίες και ήχο σχεδόν ανεπαίσθητα. Καθώς οι πωλήσεις εκτοξεύονται και η Meta, η Google και η Samsung επενδύουν στη νέα γενιά «έξυπνων» γυαλιών, επιχειρήσεις και πολίτες θέτουν ένα ολοένα πιο επίμονο ερώτημα: πώς προστατεύεται η ιδιωτικότητα όταν δεν είναι εύκολο να καταλάβεις ότι κάποιος σε βιντεοσκοπεί;

Τα smart glasses εξελίσσονται ταχύτατα από τεχνολογική περιέργεια σε προϊόν μαζικής κατανάλωσης. Η EssilorLuxottica, η οποία συνεργάζεται με τη Meta για τα γυαλιά Ray-Ban Meta, ανακοίνωσε ότι το 2025 πουλήθηκαν περίπου 7 εκατομμύρια ζευγάρια γυαλιών με δυνατότητες Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η αγορά συνεχίζει να μεγαλώνει με εντυπωσιακούς ρυθμούς. Σύμφωνα με την Counterpoint Research, οι αποστολές smart glasses αυξήθηκαν κατά 212% το πρώτο εξάμηνο του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, ενώ η Meta κατέχει περίπου το 84% της αγοράς.

Μαζί με τις πωλήσεις, όμως, μεγαλώνει και η δυσφορία, αναφέρει ρεπορτάζ του CNN.

Βίντεο γυναικών χωρίς τη γνώση τους πυροδότησαν αντιδράσεις

Ιδιαίτερη ανησυχία έχουν προκαλέσει βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και εμφανίζουν άνδρες να καταγράφουν γυναίκες, οι οποίες φαίνεται να μην γνωρίζουν ότι βιντεοσκοπούνται.

Η συζήτηση έχει πλέον μεταφερθεί στο ζήτημα της συναίνεσης, καθώς η χρήση γυαλιών με ενσωματωμένες κάμερες καθιστά πολύ δυσκολότερο για κάποιον να αντιληφθεί πότε βρίσκεται μπροστά σε συσκευή καταγραφής.

Η Irina Raicu, διευθύντρια του προγράμματος δεοντολογίας του Διαδικτύου στο Markkula Center for Applied Ethics του Πανεπιστημίου Santa Clara, είχε επισημάνει ότι όσο δυσκολότερο γίνεται να αντιληφθεί κάποιος πως καταγράφεται, τόσο περισσότερο αποδυναμώνεται στην πράξη η έννοια της συναίνεσης.

«Turn the cameras off» στις παμπ του Λονδίνου

Η γνωστή βρετανική αλυσίδα παμπ Wetherspoons έχει ήδη απαγορεύσει στους πελάτες να χρησιμοποιούν τα γυαλιά για καταγραφή.

«Δεν θέλω πραγματικά να με βιντεοσκοπούν ενώ απλώς έχω βγει για μερικές μπίρες», είπε στο CNN ένας φοιτητής σε παμπ της αλυσίδας στο κεντρικό Λονδίνο.

Εκπρόσωπος της γνωστής αλυσίδας παμπ, Wetherspoons, περιέγραψε με δύο λέξεις την προσέγγιση της εταιρείας στα Meta glasses: «Κλείστε τις κάμερες».

Άλλοι πελάτες εξέφρασαν φόβους όχι μόνο για την καταγραφή, αλλά και για το πού μπορεί να καταλήξει στη συνέχεια το υλικό.

Αντι-smart glasses καμπάνιες στους δρόμους

Η αντίδραση έχει περάσει πλέον και στον δημόσιο χώρο.

Σε στάσεις λεωφορείων του Λονδίνου έχουν εμφανιστεί σατιρικές αφίσες κατά των smart glasses, ενώ η ομάδα Everyone Hates Elon τοποθέτησε ψεύτικες πινακίδες σε δημόσιους κάδους, χαρακτηρίζοντάς τους σημεία «αμνηστίας smart glasses».

Άλλη καμπάνια παρωδεί διαφήμιση της Kylie Jenner για γυαλιά της Meta, παρουσιάζοντάς την σαν ακτινογραφία με το μήνυμα «We’re Always Watching» – «Σε παρακολουθούμε πάντα».

Η κοινωνική αντίδραση έρχεται μετά και την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να απαγορεύσει από τον Αύγουστο τη χρήση smart glasses στις δικαστικές αίθουσες.

Η Meta απαντά: «Υπάρχει φωτεινή ένδειξη όταν γίνεται καταγραφή»

Η Meta υποστηρίζει ότι τα γυαλιά της διαθέτουν ειδική φωτεινή ένδειξη, η οποία ενεργοποιείται όταν ο χρήστης τραβά φωτογραφία ή βίντεο.

Η εταιρεία έχει προχωρήσει σε αλλαγές ώστε η καταγραφή να σταματά εάν κάποιος επιχειρήσει να καλύψει τη συγκεκριμένη ένδειξη και δηλώνει ότι έχει επίσης λάβει μέτρα κατά βίντεο στα social media στα οποία χρήστες των γυαλιών παρενοχλούν άλλους ανθρώπους.

«Υπάρχουν φυσικά μέρη όπου δεν θα πρέπει να γίνεται καθόλου καταγραφή και αυτό είναι λογικό, όμως οι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια», ανέφερε εκπρόσωπος της Meta.

Η εταιρεία τονίζει επίσης ότι, σε αντίθεση με τα smartphones και πολλές συμβατικές κάμερες, τα γυαλιά διαθέτουν ορατή ένδειξη όταν πραγματοποιείται λήψη.

Θέατρα: «Μπορούν να καταστρέψουν την εμπειρία της παράστασης»

Η ιδιωτικότητα δεν είναι η μοναδική ανησυχία.

Στο Piccadilly Theatre και σε άλλους χώρους του West End, εργαζόμενοι και άνθρωποι του θεάματος φοβούνται ότι η σχεδόν αθέατη καταγραφή παραστάσεων μπορεί να οδηγήσει σε διαρροές, spoilers και πειρατεία.

Η ATG Entertainment, η οποία διαχειρίζεται αρκετά γνωστά θέατρα του Λονδίνου, ανέφερε ότι θεατές που εντοπίζονται να χρησιμοποιούν smart glasses για καταγραφή θα καλούνται να τα αφαιρέσουν και να διαγράψουν το υλικό.

Αντίστοιχα, πολλοί κινηματογράφοι στη Βρετανία απαγορεύουν πλέον τη χρήση τους λόγω φόβων για παράνομη καταγραφή ταινιών.

Google και Samsung γνωρίζουν ήδη το πρόβλημα

Η Google έχει ζήσει μία παρόμοια σύγκρουση περισσότερο από μία δεκαετία πριν με τα Google Glass, τα οποία είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις για ζητήματα ιδιωτικότητας.

Ο Sameer Samat, επικεφαλής του οικοσυστήματος Android της Google, παραδέχθηκε ότι λεπτομέρειες όπως το πώς ενημερώνεται κάποιος ότι καταγράφεται και κατά πόσο μπορούν να παρακαμφθούν οι δικλίδες ασφαλείας είναι κρίσιμες.

Τα νέα γυαλιά που αναπτύσσουν από κοινού Samsung και Google αναμένεται επίσης να διαθέτουν φωτεινή ένδειξη καταγραφής σχεδιασμένη έτσι ώστε να μην μπορεί εύκολα να παραποιηθεί.

Μπορεί να λυθεί πραγματικά το πρόβλημα της ιδιωτικότητας;

Οι ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί.

Πιθανές λύσεις, όπως η αυτόματη θόλωση προσώπων ή η απαίτηση συγκατάθεσης πριν από την ανάρτηση ενός βίντεο, θεωρούνται δύσκολες τόσο τεχνικά όσο και νομικά.

Μία άλλη πρόταση θα ήταν τα smart glasses να εντοπίζουν ότι βρίσκονται σε ευαίσθητους χώρους, όπως παιδικές χαρές ή αποδυτήρια, και να απενεργοποιούν αυτόματα την καταγραφή.

Όμως ακόμη και αυτό δημιουργεί νέο παράδοξο: για να γνωρίζουν πού βρίσκονται, τα ίδια τα γυαλιά θα πρέπει να συλλέγουν ακόμη περισσότερες πληροφορίες για το περιβάλλον του χρήστη.

Το άλλο πρόσωπο των smart glasses: Εργαλείο προσβασιμότητας

Η συζήτηση δεν είναι μονόπλευρη. Οργανώσεις για άτομα με προβλήματα όρασης προειδοποιούν ότι μία υπερβολικά αυστηρή ρύθμιση θα μπορούσε να στερήσει από τυφλούς και άτομα με μειωμένη όραση ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο.

Τα γυαλιά μπορούν να βοηθούν σε καθημερινές δραστηριότητες, όπως η ανάγνωση ενός μενού, η αναγνώριση πινακίδων στον δρόμο ή η περιγραφή του περιβάλλοντος μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης.

Η Meta υποστηρίζει επίσης ότι οι συσκευές επιτρέπουν στους χρήστες να ακούν μουσική, να πραγματοποιούν κλήσεις, να μεταφράζουν συνομιλίες σε πραγματικό χρόνο και να αλληλεπιδρούν hands-free με ψηφιακούς βοηθούς.

Η μάχη για την επόμενη μεγάλη τεχνολογική πλατφόρμα

Πίσω από τη σύγκρουση για την ιδιωτικότητα βρίσκεται μία πολύ μεγαλύτερη επιχειρηματική μάχη.

Οι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν δισεκατομμύρια στα smart glasses, θεωρώντας ότι οι συσκευές αυτές θα μπορούσαν κάποτε να αποτελέσουν την επόμενη μεγάλη πλατφόρμα μετά το smartphone και τον βασικό τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι θα επικοινωνούν με εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.

Όμως όσο τα γυαλιά γίνονται μικρότερα, διακριτικότερα και δυσκολότερα να ξεχωρίσουν από ένα συμβατικό ζευγάρι, τόσο πιο έντονο γίνεται και το βασικό ερώτημα που απασχολεί πλέον το Λονδίνο:

Όταν η κάμερα παύει να μοιάζει με κάμερα, πώς γνωρίζεις ότι κάποιος σε καταγράφει;