Ο «Άγγελος του θανάτου»: Στη δημοσιότητα απόρρητος φάκελος 200 σελίδων για τον διαβόητο Μένγκελε – Πώς διέφυγε από τη Γερμανία

Σήμερα Πέμπτη η ελβετική ομοσπονδιακή υπηρεσία πληροφοριών δημοσιοποίησε έναν φάκελο 200 σελίδων που αφορά στον «διαβόητο» ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε, τον Γερμανό γιατρό που έμεινε γνωστός με το προσωνύμιο «Άγγελος του Θανάτου», για τα ιατρικά πειράματα που πραγματοποιούσε σε κρατουμένους στο Άουσβιτς, στην κατεχόμενη Πολωνία, όπου περίπου 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν, εκ των οποίων περίπου 1 εκατομμύριο ήταν Εβραίοι.

Τα απάνθρωπα πειράματα διεξάγονταν σε κρατούμενους, ανάμεσά τους και παιδιά, τα οποία παρουσίαζε ως δήθεν επιστημονική έρευνα. Οι πράξεις του θεωρούνται από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν από το ναζιστικό καθεστώς, τονίζει το AP.

Μετά την ήττα, ο Μένγκελε κατάφερε να διαφύγει χρησιμοποιώντας έγγραφο ταξιδιού του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού με ψευδή στοιχεία.

Όπως πολλοί πρώην αξιωματούχοι των Ναζί, κρύφτηκε για χρόνια στη Λατινική Αμερική, ενώ βρισκόταν υπό διεθνή καταδίωξη για τα εγκλήματά του.

Υποτίθεται, σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, ότι πέθανε το 1979 στη Βραζιλία, όταν πνίγηκε ενώ κολυμπούσε στις ακτές της χώρας.

Είναι όμως έτσι;

Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα

Τα νέα έγγραφα που δημοσιοποίησαν οι ελβετικές αρχές περιλαμβάνουν υλικό που είχε παραδοθεί στην αστυνομία και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Μένγκελε να είχε επιστρέψει στην Ελβετία μετά τη διαφυγή του από τη Γερμανία ή να σχεδίαζε να εισέλθει στη χώρα χρησιμοποιώντας διαφορετικό όνομα.

Σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων DPA, οι πληροφορίες αυτές είχαν αποτελέσει αντικείμενο ενδιαφέροντος για ιστορικούς που προσπαθούσαν εδώ και χρόνια να εξακριβώσουν αν ο Μένγκελε πέρασε από την Ελβετία ενώ καταζητούνταν ως εγκληματίας πολέμου χωρίς να εντοπιστεί από τις αρχές.

Οι ελβετικές αρχές υποστήριζαν ότι τα έγγραφα θα έπρεπε να παραμείνουν απόρρητα έως το 2071, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας και την ανάγκη προστασίας των προσώπων που κατονομάζονται σε αυτά.

Όμως, ο ιστορικός Ζεράρ Βέτσταϊν προσέφυγε κατά των περιορισμών και δικαιώθηκε από το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, γεγονός που οδήγησε στη δημοσιοποίηση του φακέλου στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με τις αρχές, ορισμένα τμήματα έχουν διαγραφεί ή αποκρυφτεί για την προστασία των πηγών και των προσωπικών δεδομένων τρίτων.

Ο φάκελος καταρτίστηκε από την αστυνομική υπηρεσία της ομοσπονδιακής εισαγγελίας, πρόδρομο των σημερινών ομοσπονδιακών υπηρεσιών πληροφοριών της Ελβετίας, και μεταφέρθηκε στα Ομοσπονδιακά Αρχεία το 2001.

Η δημοσιοποίηση των εγγράφων αναμένεται να προσφέρει νέα στοιχεία για τις κινήσεις του Μένγκελε μετά τον πόλεμο και να ρίξει περισσότερο φως στο δίκτυο διαφυγής που επέτρεψε σε αρκετούς ναζί εγκληματίες να αποφύγουν τη δικαιοσύνη για χρόνια.