Financial Times: Το ανεπίσημο μήνυμα των ΗΠΑ στον Πούτιν το 2022 για να αποτραπεί πυρηνικός πόλεμος στην Ουκρανία

Οι Financial Times φέρνουν στο φως ένα διπλωματικό παρασκήνιο που δεν είχε γίνει γνωστό, με επίκεντρο τις μυστικές επαφές τριών Δυτικών με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν το φθινόπωρο του 2022, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί ο κίνδυνος πυρηνικού πολέμου στην Ουκρανία.

Η έρευνα της βρετανικής εφημερίδας, η οποία δημοσιεύτηκε στις 24 Οκτωβρίου 2026, αναφέρει ότι οι φόβοι για το ενδεχόμενο η Ρωσία να χρησιμοποιήσει τακτικά πυρηνικά όπλα οδήγησαν στη συγκρότηση ενός άτυπου διαύλου επικοινωνίας. Οι επαφές παρακάμπτοντας τις καθιερωμένες διπλωματικές διαδικασίες είχαν σκοπό να μεταφέρουν στον Βλαντίμιρ Πούτιν ένα κρίσιμο μήνυμα.

Το μήνυμα ήταν σαφές: οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ήθελαν ούτε να καταστρέψουν τη Ρωσία ούτε να ανατρέψουν το καθεστώς της.

Η προειδοποίηση που προκάλεσε συναγερμό

Η υπόθεση άρχισε στις 3 Μαρτίου 2022, μία εβδομάδα μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Τότε, ο Αμερικανός δικηγόρος Ρίτσαρντ Κον έλαβε κρυπτογραφημένη τηλεφωνική κλήση από Ρώσο επιχειρηματία, ο οποίος φέρεται να είχε στενές διασυνδέσεις με το Κρεμλίνο.

Όπως ανέφερε ο Κον στους Financial Times, ο επιχειρηματίας τού είπε πως η ρωσική ηγεσία πίστευε ότι στόχος των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν η καταστροφή της Ρωσίας.

Η πληροφορία προκάλεσε έντονη ανησυχία, καθώς υπήρχε το ενδεχόμενο ο Βλαντίμιρ Πούτιν να ήταν έτοιμος να καταφύγει σε τακτικά πυρηνικά όπλα στην Ουκρανία, αν θεωρούσε ότι ήταν αναγκαίο για να κερδίσει τον πόλεμο.

Ο επιχειρηματίας από τη Ρωσία πρόσθεσε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να πυροδοτήσει ακόμη και Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Κον είχε συζητήσει ήδη με τον Έρικ Γκριν, ο οποίος ήταν τότε αρμόδιος για τη Ρωσία στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, το ενδεχόμενο να ανοίξει ανεπίσημος δίαυλος με τη Μόσχα. Αργότερα απευθύνθηκε στον Αμερικανό τραπεζίτη Μπομπ Φόρσμαν, γνώστη της Ρωσίας και συνδεδεμένο με τον Ματίας Βάρνιχ.

Ο Ματίας Βάρνιχ είχε ιδιαίτερο βάρος στην υπόθεση: είχε υπηρετήσει στην ανατολικογερμανική μυστική υπηρεσία Στάζι και είχε διατελέσει επικεφαλής του έργου κατασκευής του αγωγού Nord Stream 2. Παράλληλα, οι δεσμοί του με τον Πούτιν ήταν στενοί ήδη από τη δεκαετία του 1990.

Οι στενές σχέσεις του Βάρνιχ με τον Ρώσο πρόεδρο τον καθιστούσαν, όπως αναφέρεται στην έρευνα, κατάλληλο πρόσωπο για να μεταφέρει απευθείας μήνυμα στη ρωσική ηγεσία.

Η μυστική συνάντηση του 2022 στη Ζυρίχη

Τον Οκτώβριο του 2022, ο Ρίτσαρντ Κον και ο Μπομπ Φόρσμαν βρέθηκαν στη Ζυρίχη με τον Βάρνιχ. Του ζήτησαν να παραδώσει στον Πούτιν ένα μήνυμα, με στόχο να περιοριστεί ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Στον πυρήνα της επικοινωνίας βρισκόταν η διαβεβαίωση ότι η Ουάσιγκτον δεν είχε στόχο να ανατρέψει τη ρωσική κυβέρνηση ή να διαλύσει τη Ρωσία. Παράλληλα, το μήνυμα αναφερόταν στην ανάγκη να διαφυλαχθεί η διεθνής τάξη και να αναζητηθεί ειρηνική διέξοδος από τον πόλεμο.

Οι συγκεκριμένες συναντήσεις έγιναν μακριά από τους επίσημους διπλωματικούς διαύλους, σύμφωνα με τους Financial Times.

Τι απάντησε ο Βλαντίμιρ Πούτιν

Αφού επέστρεψε από τη Μόσχα, ο Ματίας Βάρνιχ συναντήθηκε εκ νέου με τον Κον και τον Φόρσμαν στις 26 Οκτωβρίου 2022, στο αεροδρόμιο της Φρανκφούρτης.

Στη συνάντηση αυτή τούς μετέφερε, σύμφωνα με την έρευνα, την απάντηση του Ρώσου προέδρου. Ο Πούτιν φέρεται να είπε ότι δεν διέκρινε άλλη δυνατότητα πέρα από τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την ίδια μαρτυρία, εμφανιζόταν διατεθειμένος να εξετάσει διαπραγματεύσεις. Φέρεται, μάλιστα, να ήθελε μια συμφωνία που θα διασφάλιζε ειρήνη στην Ουκρανία για τα επόμενα 100 χρόνια.

Οι παρασκηνιακές επαφές σε μια επικίνδυνη περίοδο

Οι πληροφορίες των Financial Times αναδεικνύουν την έντονη ανησυχία που επικρατούσε το 2022, τους πρώτους μήνες του πολέμου στην Ουκρανία, όταν οι φόβοι για πυρηνική κλιμάκωση είχαν ενισχυθεί σημαντικά.

Η έρευνα καταγράφει την προσπάθεια να παραμείνουν ανοιχτά τα κανάλια επικοινωνίας με τη Μόσχα, ακόμη και με τη συνδρομή ανθρώπων χωρίς επίσημη διπλωματική ιδιότητα.

Ωστόσο, τα στοιχεία που παρατίθενται δεν τεκμηριώνουν ότι οι ανεπίσημες επαφές απέτρεψαν τη χρήση πυρηνικών όπλων. Η βαρύτητά τους έγκειται κυρίως στο ότι δείχνουν πόσο σοβαρός θεωρούνταν τότε ο κίνδυνος μιας πυρηνικής σύγκρουσης, καθώς και ποιες κινήσεις έγιναν παρασκηνιακά για τον περιορισμό του.

Πληροφορίες: Newsit / Financial Times