Σερβία: Ο πρόεδρος Βούτσιτς εξέφρασε πρόθεση παραίτησης, οδηγώντας τη χώρα σε πρόωρες εκλογές

Σε μια αιφνιδιαστική κίνηση που ανατρέπει το πολιτικό σκηνικό της Σερβίας, ο πρόεδρος της χώρας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να παραιτηθεί, εντός των επόμενων εβδομάδων. Η απόφαση αυτή, η οποία έρχεται ως επιστέγασμα πολύμηνων και έντονων λαϊκών κινητοποιήσεων, ανοίγει τον δρόμο για τη διεξαγωγή πρόωρων προεδρικών και βουλευτικών εκλογών, βυθίζοντας τη χώρα σε τροχιά έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Το χρονικό της οργής και η τραγωδία του Νόβι Σαντ

Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς, ο οποίος βρίσκεται στο τιμόνι της χώρας εδώ και 13 χρόνια, λύγισε τελικά υπό το βάρος των συνεχιζόμενων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.

Το κύμα της λαϊκής οργής, με κύριο εκφραστή το δυναμικό φοιτητικό κίνημα, μετρά ήδη ενάμισι έτος κινητοποιήσεων, οι οποίες ορισμένες φορές σημαδεύτηκαν από βίαια επεισόδια.

Η σπίθα που άναψε το φυτίλι της γενικευμένης αντίδρασης ήταν η πολύνεκρη τραγωδία του Νοεμβρίου του 2024, στην πόλη Νόβι Σαντ. Η κατάρρευση του στεγάστρου στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, που στοίχισε τη ζωή σε 16 ανθρώπους, μετατράπηκε για την κοινή γνώμη στο απόλυτο σύμβολο της κρατικής κακοδιαχείρισης και της διαφθοράς.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες, χιλιάδες φοιτητές συγκεντρώθηκαν στο Νόβι Σαντ για να τιμήσουν τα θύματα, απαιτώντας άμεση προσφυγή στις κάλπες, ενώ νέες κινητοποιήσεις έχουν ήδη προγραμματιστεί στο Κράλιεβο.

Η στρατηγική της «ηρωικής εξόδου»

«Θα είμαι πρόεδρος μόνο για μερικές εβδομάδες ακόμα και μετά θα παραιτηθώ», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Βούτσιτς κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε φιλοκυβερνητική συγκέντρωση στο Βελιγράδι, προαναγγέλλοντας το τέλος της δεύτερης θητείας του, η οποία κανονικά θα έληγε το 2027.

Παρά την παραίτησή του, ο Σέρβος ηγέτης, ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να ιδιωτεύσει. Αντίθετα, τόνισε ότι θα πέσει ενεργά στη μάχη για να διασφαλίσει τη νίκη του Σερβικού Προοδευτικού Κόμματος (SNS) τόσο στις προεδρικές όσο και στις βουλευτικές κάλπες. Ωστόσο, κράτησε κλειστά τα χαρτιά του σχετικά με το ακριβές χρονοδιάγραμμα της παραίτησής του και της διάλυσης του κοινοβουλίου.

Από την πλευρά της, η αντιπολίτευση βλέπει πίσω από αυτή την κίνηση έναν τακτικισμό επιβίωσης.

Ο Σάβο Μανόιλοβιτς, επικεφαλής του φοιτητικού κινήματος «Ξεκίνα-Άλλαξε» (Kreni-Promeni), σχολίασε αιχμηρά:

«Με την παραίτησή του ο Βούτσιτς προσπαθεί απλώς να προλάβει την αναπόφευκτη πτώση του, καθώς το φοιτητικό κίνημα απολαμβάνει πλέον μεγαλύτερη στήριξη από τον ίδιο».

Οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης και το ευρωπαϊκό «αγκάθι»

Οι επικριτές του Βούτσιτς, καθώς και διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εξαπολύουν βαρύτατες κατηγορίες εναντίον της κυβέρνησης. Της καταλογίζουν ανεξέλεγκτη διαφθορά στα μεγάλα κατασκευαστικά έργα, αυταρχισμό, άσκηση βίας κατά πολιτικών αντιπάλων, διασυνδέσεις με το οργανωμένο έγκλημα και συστηματική φίμωση των ελεύθερων μέσων ενημέρωσης – κατηγορίες τις οποίες το προεδρικό περιβάλλον αρνείται κατηγορηματικά.

Η πολιτική αυτή κρίση ξεσπά σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για το διεθνές μέλλον της Σερβίας. Ως υποψήφια χώρα προς ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Σερβία βρίσκεται υπό τη στενή επιτήρηση των Βρυξελλών. Για να προχωρήσει η ενταξιακή της πορεία, το Βελιγράδι, καλείται όχι μόνο να αποδείξει την ύπαρξη ενός ισχυρού κράτους δικαίου με αδιάβλητες εκλογικές διαδικασίες, αλλά και να ευθυγραμμιστεί με την εξωτερική πολιτική της Ε.Ε., γεγονός που μεταφράζεται στην επιβολή κυρώσεων κατά της Ρωσίας – ένα ζήτημα που αποτελεί διαχρονικό «πονοκέφαλο» για τη σερβική διπλωματία.

Πηγή: Reuters