Ο Πόλεμος της Κορέας: Πώς ένας άνδρας χωρίς ιατρική εκπαίδευση έγινε χειρουργός

Το 1951, σε καναδικό πολεμικό πλοίο που κατευθυνόταν προς την Κορέα υπηρετούσε ένας νεαρός αξιωματικός. Ο υποπλοίαρχος Joseph Cyr έμοιαζε να έχει όλα τα προσόντα που απαιτούσε η θέση του.

Ωστόσο, ούτε γιατρός ήταν ούτε το πρόσωπο που παρουσίαζαν τα επίσημα έγγραφά του.

Στην πραγματικότητα, επρόκειτο για τον Αμερικανό Ferdinand Waldo Demara, ο οποίος είχε οικειοποιηθεί την ταυτότητα του αληθινού Joseph Cyr και είχε προσληφθεί ως χειρουργός στο Καναδικό Πολεμικό Ναυτικό.

Παρά την έλλειψη ιατρικής κατάρτισης, ο Demara ανέλαβε κανονικά υπηρεσία. Μέσα σε λίγο καιρό χειρουργούσε τραυματίες του πολέμου και κέρδιζε τον θαυμασμό των συναδέλφων του για την ψυχραιμία του. Τελικά, όμως, ήταν ακριβώς η επιτυχία του που έφερε την απάτη στο φως.

Ο άνθρωπος που άλλαζε ταυτότητες

Γεννημένος το 1921 στο Λόρενς της Μασαχουσέτης, ο Ferdinand Waldo Demara δεν τελείωσε το σχολείο. Από μικρός αναζητούσε τρόπους να αποκτήσει το κύρος και τις ιδιότητες που επιθυμούσε, παρακάμπτοντας την εκπαίδευση και την επαγγελματική πορεία που κανονικά απαιτούνταν.

Έφυγε από το πατρικό του στα 16 και επιχείρησε να γίνει μοναχός. Στη συνέχεια μπήκε στον στρατό, τον εγκατέλειψε και άρχισε να παρουσιάζεται με ταυτότητες άλλων ανθρώπων.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, πέρασε από διάφορες δουλειές: δίδαξε ψυχολογία σε κολέγιο της Πενσυλβάνια, εργάστηκε ως νοσοκόμος σε θεραπευτήριο του Λος Άντζελες και ανέλαβε εκπαιδευτικό ρόλο στο Κολέγιο Σεντ Μάρτινς, στην πολιτεία της Ουάσιγκτον. Αργότερα εμφανίστηκε ως γιατρός, και συγκεκριμένα ως χειρουργός.

Η ιδιαιτερότητα της ιστορίας του είναι πως δεν φαίνεται να είχε ως μοναδικό κίνητρο το χρήμα. Στις αφηγήσεις για τη ζωή του επαναλαμβάνεται η επιθυμία του να αποκτήσει κύρος και αναγνώριση, αλλά και να νιώσει μέλος ενός κόσμου στον οποίο δεν είχε καταφέρει να ενταχθεί με τους συνήθεις τρόπους.

Όταν κλήθηκε να εξηγήσει τι τον παρακινούσε, απάντησε με τη δική του λιτή περιγραφή: «Αλητεία, καθαρή αλητεία».

Το προσωνύμιο «Ο Μεγάλος Απατεώνας» συνόδευσε τον Demara, που υποδύθηκε δεκάδες ανθρώπους και επαγγελματίες, χωρίς να έχει την ανάλογη επίσημη εκπαίδευση ή τα απαραίτητα πτυχία.

Έξυπνος, ψύχραιμος και επιδέξιος

Το μεγαλύτερο εγχείρημα εξαπάτησής του άρχισε με την παρουσίασή του ως Joseph Cyr, Καναδού γιατρού από το Νιου Μπράνσγουικ.

Εξαιτίας του Πολέμου της Κορέας, το Βασιλικό Καναδικό Ναυτικό αναζητούσε υγειονομικό προσωπικό. Έτσι ο Demara προσλήφθηκε, χωρίς να γίνει ουσιαστικός έλεγχος των προσόντων του.

Η πρώτη του τοποθέτηση ήταν ως αξιωματικού στο HMCS Cayuga, αντιτορπιλικό που συμμετείχε στην επιχείρηση των Ηνωμένων Εθνών στην Κορέα. Ιατρικές σπουδές δεν είχε κάνει, όμως διέθετε μια ικανότητα που τον είχε βοηθήσει και σε προηγούμενες απάτες: απομνημόνευε εύκολα τις πληροφορίες και μπορούσε να τις συγκρατεί για πολύ καιρό.

Στο Cayuga ανέλαβε τα συνηθισμένα ιατρικά περιστατικά που προέκυπταν σε πολεμικό πλοίο. Εκτός από αρκετές μικρές επεμβάσεις, έκανε οδοντιατρική πράξη για να αντιμετωπίσει μολυσμένο δόντι του διοικητή του πλοίου.

Με βάση μεταγενέστερες αφηγήσεις, μάθαινε τις αναγκαίες τεχνικές από εγχειρίδια και βιβλία, ενώ χρησιμοποιούσε μεγάλες ποσότητες αντιβιοτικών και αναισθητικών.

Η δοκιμασία έγινε πολύ δυσκολότερη όταν έφτασαν στο πλοίο Νοτιοκορεάτες με σοβαρά τραύματα. Ο Demara κλήθηκε να φροντίσει ανθρώπους που χρειάζονταν επειγόντως ιατρική περίθαλψη, ενώ το πλήρωμα βασιζόταν σε εκείνον για να τους σώσει.

Οι τραυματίες επέζησαν και οι αξιωματικοί συνάδελφοί του θαύμασαν τόσο την ψυχραιμία του, ώστε πρότειναν να του απονεμηθεί μετάλλιο. Την ίδια περίοδο, η υπόθεσή του άρχισε να απασχολεί τον καναδικό Τύπο. Η δημοσιότητα που ακολούθησε οδήγησε τελικά στην αποκάλυψη της αληθινής του ταυτότητας.

Η δημοσιότητα που αποκάλυψε την απάτη

Οι αναφορές στον γιατρό του Cayuga έφτασαν στον Τύπο και ο πραγματικός Joseph Cyr έμαθε πως κάποιος χρησιμοποιούσε τα προσωπικά του στοιχεία. Απευθύνθηκε στις αρχές, με αποτέλεσμα να αποκαλυφθεί η απάτη.

Το Ναυτικό απομάκρυνε αμέσως τον Demara. Οι καναδικές αρχές, ωστόσο, δεν τον παρέπεμψαν σε δίκη: τον απέλασαν στις ΗΠΑ και άφησαν την υπόθεση να κλείσει. Για τον ίδιο, η αποκάλυψη δεν σήμανε ότι σταμάτησε να δρα.

Εξακολούθησε να παίρνει διαφορετικές ταυτότητες και να καταλαμβάνει θέσεις, παρότι δεν είχε τα επίσημα προσόντα που απαιτούνταν.

Το 1957, το περιοδικό TIME τον παρουσίασε ως έναν τολμηρό και αμόρφωτο, αλλά εντυπωσιακά έξυπνο υποκριτή, ο οποίος ήθελε πάντα να είναι “κάποιος” και τελικά έγινε μια ολόκληρη σειρά από “κάποιους άλλους”.

Η πορεία του έγινε σύντομα αντικείμενο βιβλίου. Το 1959, ο συγγραφέας Robert Crichton κυκλοφόρησε το The Great Impostor («Ο Μεγάλος Απατεώνας»), βιογραφία που βασίστηκε στις απίστευτες διαδρομές του Demara.

Η έκδοση γνώρισε μεγάλη εμπορική επιτυχία και, δύο χρόνια μετά, έγινε ταινία με τον Τόνι Κέρτις στον ρόλο του πρωταγωνιστή.

Ο Τόνι Κέρτις, δημοφιλής ηθοποιός, είχε ελάχιστη ομοιότητα με τον Demara, που ήταν γεροδεμένος και μάλλον όχι όμορφος. Παρ’ όλα αυτά, η ταινία συνέβαλε ώστε να παρουσιαστεί ως γοητευτικός, σχεδόν αξιαγάπητος απατεώνας.

Πίσω από αυτή την εικόνα, η πραγματικότητα ήταν πιο περίπλοκη. Για χρόνια εξασφάλιζε θέσεις με ευθύνες, παρακάμπτοντας ελέγχους και διαδικασίες πιστοποίησης, ακόμη και στον ιδιαίτερα κρίσιμο χώρο της ιατρικής.

Το 1982, σε ηλικία 60 ετών, πέθανε ο Ferdinand Demara. Η ιστορική του φήμη δεν στηρίχθηκε σε κάποια μεγάλη οικονομική απάτη, αλλά στο ταλέντο του να πείθει τους άλλους ότι μπορούσε να είναι σχεδόν οποιοσδήποτε.