Συντάξεις: Ποιες αυξάνονται και κατά πόσο – Οι δικαιούχοι, τα νέα ποσά και οι αναλυτικοί πίνακες

Με την υποβολή του προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 στη Βουλή, τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026, αποσαφηνίστηκαν οι βασικές ρυθμίσεις για τις συντάξεις της νέας χρονιάς. Κεντρικές προβλέψεις είναι η αύξηση 2,8% από την 1/1/2027 και η οριστική παύση του συμψηφισμού των αυξήσεων με την προσωπική διαφορά.

Ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος παρουσιάζει κωδικοποιημένα στη συνέχεια όσα επηρεάζουν άμεσα τους συνταξιούχους και όσους πρόκειται να συνταξιοδοτηθούν, αξιοποιώντας τα ανακοινωμένα στοιχεία του σχεδίου προϋπολογισμού. Παράλληλα, παραθέτει ενδεικτικούς υπολογισμούς για τα ποσά που διαμορφώνονται.

1. Οι αυξήσεις στις κύριες συντάξεις

Αύξηση στις κύριες συντάξεις αναμένεται να λάβουν οι συνταξιούχοι από την 1/1/2027. Το ποσοστό καθορίζεται από τον μέσο όρο της αύξησης του ΑΕΠ και τη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή κατά το προηγούμενο έτος και, με βάση το προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027, υπολογίζεται στο 2,8%. Η αναπροσαρμογή των κύριων συντάξεων αφορά τόσο τους ήδη συνταξιούχους όσο και όσους καταθέσουν τη σχετική αίτηση μέχρι τις 31/12/2026, ενώ πραγματική αύξηση στα ποσά τους θα έχουν και όσοι βγουν στη σύνταξη εντός του 2027.

Πλέον, όλοι οι συνταξιούχοι δικαιούνται την αύξηση

Η πλέον ουσιαστική μεταβολή για το 2027 αφορά την πλήρη κατάργηση του συμψηφισμού της ετήσιας αναπροσαρμογής με την προσωπική διαφορά. Μέχρι σήμερα, όσοι είχαν αποχωρήσει πριν από τις 12/5/2016 και είχαν προσωπική διαφορά μετά τον επανυπολογισμό της σύνταξής τους, έβλεπαν την αύξηση να καλύπτεται, εν μέρει ή εξ ολοκλήρου, από αυτήν. Κατά συνέπεια, η αύξηση παρέμενε «λογιστική», χωρίς να αποτυπώνεται σε πραγματικά χρήματα για τον συνταξιούχο. Το 2026 ο συμψηφισμός είχε περιοριστεί στο 50% της αύξησης, όμως από την 1/1/2027 παύει οριστικά. Επομένως, το 2,8% θα καταβάλλεται ολόκληρο σε όλους τους συνταξιούχους, ανεξάρτητα από τον χρόνο συνταξιοδότησής τους και από το εάν λαμβάνουν ή όχι προσωπική διαφορά. Υπολογίζεται ότι ωφελούνται περίπου 670.000 συνταξιούχοι, οι οποίοι έως τώρα έβλεπαν την αύξηση να «χάνεται» στην προσωπική διαφορά. Διευκρινίζεται ότι η προσωπική διαφορά ούτε μειώνεται ούτε αφαιρείται από τη σύνταξη: συνεχίζει να καταβάλλεται στο σημερινό ύψος της, αλλά δεν θα απορροφά πλέον τις ετήσιες αυξήσεις.

Αναπροσαρμογές συντάξεων από την 1/1/2027

Συντάξεις που δεν έχουν προσωπική διαφορά

2. Εθνική Σύνταξη: αύξηση για όσους αποχωρούν από την 1/1/2027

Η Εθνική Σύνταξη κατά 2,8% θα αυξηθεί από την 1/1/2027, επηρεάζοντας όσους συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2027. Η αναπροσαρμογή αντιστοιχεί σε 12,51 €, με το ποσό της Εθνικής Σύνταξης να ανεβαίνει στα 459,38 €, έναντι 446,87 € το 2026. Συνεπώς, για κάθε συνταξιοδότηση από την 1/1/2027, το μέρος της παροχής που αντιστοιχεί στην Εθνική Σύνταξη θα ανέρχεται σε 459,38 €. Φυσικά, πάνω στο νέο ποσό εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προβλεπόμενες μειώσεις για τα έτη διαμονής στην Ελλάδα, έως 40, για χρόνο ασφάλισης κάτω των 20 ετών, για πρόωρη αποχώρηση με μειωμένη σύνταξη, καθώς και στις συντάξεις αναπηρίας.

3. Αναπροσαρμογή της κατώτατης σύνταξης λόγω θανάτου

Από την 1/1/2027, η αύξηση της Εθνικής Σύνταξης πρόκειται να αυξήσει και την κατώτατη σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου / συνταξιούχου, την οποία δικαιούνται ο ή η επιζών σύζυγος και τα τέκνα. Επομένως, στις περιπτώσεις θανάτου και μεταβίβασης σύνταξης από την 1/1/2027, η κατώτατη παροχή θα διαμορφώνεται στα 459,38 €.

4. Αύξηση του ανώτατου ορίου σύνταξης

Η αναπροσαρμογή της Εθνικής Σύνταξης από την 1/1/2027 θα οδηγήσει και σε αύξηση του πλαφόν της σύνταξης, καθώς αυτό αντιστοιχεί στο δωδεκαπλάσιο της Εθνικής Σύνταξης. Ως αποτέλεσμα, η ανώτατη κύρια σύνταξη θα φτάσει τις 5.512,56 €, από 5.362,44 € που ισχύει το 2026.

5. Αύξηση της σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων του ΟΠΕΚΑ

Μέσω της αύξησης της Εθνικής Σύνταξης, από την 1/1/2027 θα αναπροσαρμοστεί και η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων που δικαιούνται από τον ΟΠΕΚΑ. Αφορά όσους έχουν συμπληρώσει το 67ο έτος και ΔΕΝ εισπράττουν σύνταξη ή οποιαδήποτε άλλη παροχή από την Ελλάδα ή το εξωτερικό άνω των 360 €. Για τους δικαιούχους της σύνταξης ανασφάλιστου υπερήλικα, το ποσό θα διαμορφωθεί σε 430,67 €, από 418,94 € που ισχύει το 2026.

6. Τιμαριθμική αναπροσαρμογή στα όρια της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)

Με ισχύ από την 1/1/2027, τα όρια της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων θα αναπροσαρμοστούν κατά 2,8%, όσο δηλαδή και οι συντάξεις. Έτσι, η αύξηση δεν θα μεταφέρει κανέναν συνταξιούχο σε υψηλότερο ποσοστό κράτησης, ενώ όσοι δεν φτάνουν το πρώτο όριο θα εξακολουθήσουν να μην υπόκεινται σε παρακράτηση. Τα επικαιροποιημένα όρια της κλίμακας διαμορφώνονται ως εξής:

• Για εισφορά 3%, το νέο όριο διαμορφώνεται στα 1.509,11 €, έναντι 1.468,01 €
• Για εισφορά 6%, το όριο αυξάνεται στα 1.832,49 €, από 1.782,58 €
• Για εισφορά 7%, το νέο όριο ανέρχεται στα 2.155,87 €, από 2.097,15 €
• Η εισφορά 9% θα εφαρμόζεται με νέο όριο 2.479,25 €, αντί 2.411,72 €
• Στην εισφορά 10%, το όριο διαμορφώνεται στα 2.802,64 €, από 2.726,30 €
• Για την εισφορά 12%, το νέο όριο φτάνει τα 3.126,01 €, έναντι 3.040,87 €
• Η κλίμακα του 13% θα έχει όριο 3.449,39 €, από 3.355,44 €
• Στην εισφορά 14%, το όριο αυξάνεται στα 3.772,78 €, από 3.670,02 €

Παράδειγμα: Σήμερα, σύνταξη ύψους 1.780 € αντιστοιχεί στην κλίμακα του 3%, με παρακράτηση 53,40 € για την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Με την αύξηση 2,8% από την 1/1/2027, θα φτάσει στα 1.829,84 €. Αν δεν αναπροσαρμόζονταν τα όρια, ο συνταξιούχος θα εντασσόταν στο 6%, πληρώνοντας 109,79 €. Με την τιμαριθμοποίηση, όμως, παραμένει στο 3%, η κράτηση γίνεται 54,90 € και ουσιαστικά διατηρεί ολόκληρη την αύξηση.

*Οι υπολογισμοί των ποσών βασίζονται στην αύξηση 2,8% που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2027. Το τελικό ποσοστό θα οριστικοποιηθεί μετά την ψήφιση του Προϋπολογισμού και την έκδοση των αντίστοιχων εγκυκλίων.

Ο Διονύσης Ρίζος, Δικηγόρος, γράφει