7η Οκτωβρίου: Τρία χρόνια μετά, το Ισραήλ τιμά τα θύματα και η Γάζα επιβιώνει στα ερείπια

Σε ατμόσφαιρα βαριάς οδύνης, ενώ τα στρατιωτικά πλήγματα στη Γάζα συνεχίζονται, συμπληρώνονται σήμερα τρία χρόνια από την 7η Οκτωβρίου 2023. Εκείνη την ημέρα, η φονική επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ άλλαξε οριστικά την πορεία της Μέσης Ανατολής.

Τρία χρόνια μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η οποία ισοπέδωσε τη Λωρίδα της Γάζας και οδήγησε σε ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη, οι Ισραηλινοί τιμούν τη μνήμη των θυμάτων. Η φετινή επέτειος καταγράφεται για πρώτη φορά μετά την επιστροφή όλων των ομήρων, ενώ οι Παλαιστίνιοι αντιμετωπίζουν την απόλυτη ανθρωπιστική καταστροφή μέσα στα ερείπια.

Ενός λεπτού σιγή στο νότιο Ισραήλ

Το πρωί της Τετάρτης, συγγενείς και πολίτες συγκεντρώθηκαν σε διασταυρώσεις, καταφύγια και στον χώρο του μουσικού φεστιβάλ Nova στο νότιο Ισραήλ. Εκεί απέτισαν φόρο τιμής στους 1.200 ανθρώπους που σκοτώθηκαν και στους 251 που απήχθησαν στην πιο φονική επίθεση εναντίον του εβραϊκού κράτους από την ίδρυσή του.

Στο σημείο του φεστιβάλ Nova, όπου οι μαχητές της Χαμάς έφτασαν με οχήματα και παραπέντε και δολοφόνησαν περισσότερους από 300 ανθρώπους, οι οικογένειες στάθηκαν σιωπηλές στις 06:29 (ώρα Ελλάδας), τηρώντας ενός λεπτού σιγή.

Στον χώρο είχαν τοποθετηθεί τα πορτρέτα των θυμάτων, ενώ στη βάση κάθε φωτογραφίας υπήρχαν λουλούδια.

Η φετινή επέτειος είναι η πρώτη κατά την οποία όλοι οι όμηροι βρίσκονται πλέον πίσω στην πατρίδα τους, είτε είναι ζωντανοί είτε έχουν πεθάνει, γεγονός που σηματοδοτεί μια νέα φάση για το εθνικό πένθος.

Στις νότιες κοινότητες, όπου οι ένοπλοι εισέβαλλαν στα σπίτια, σκότωναν και έβαζαν φωτιές, η ανοικοδόμηση έχει ξεκινήσει. Ωστόσο, η διαφύλαξη της μνήμης από την 7η Οκτωβρίου εξακολουθεί να θεωρείται επιτακτική ανάγκη.

Η Μορ Ιζρεάλ, που διευθύνει έκθεση εικονικής πραγματικότητας για την 7η Οκτωβρίου στη συνοριακή πόλη Σντερότ, μίλησε για τη δυσκολία επικοινωνίας του ισραηλινού τραύματος στη διεθνή κοινή γνώμη. Όπως ανέφερε, περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι έχουν επισκεφθεί την έκθεση, κυρίως από το εξωτερικό, αντιδρώντας από τη θλίψη μέχρι την οργή.

«Γνωρίζω ότι πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δεν μας καταλαβαίνουν».

«Ένα μήνυμα προς τον εχθρό»

Για τον 37χρονο Ελκάνα Μποχμπότ, η φετινή ημέρα είναι η πρώτη επέτειος που περνά ελεύθερος, καθώς απελευθερώθηκε πέρυσι έπειτα από 738 ημέρες αιχμαλωσίας.

Ο Μποχμπότ απήχθη από τον χώρο του φεστιβάλ Nova και αποκάλυψε ότι το μεγαλύτερο μέρος της κράτησής του το πέρασε 50 μέτρα κάτω από τη γη, σε σκοτεινό και υγρό τούνελ.

Σύμφωνα με την περιγραφή του, βρισκόταν μαζί με άλλους ομήρους σε ένα μικρό κελί, όπου είχε ελάχιστο φαγητό και μπορούσε να κάνει μπάνιο μόλις μία φορά κάθε λίγες εβδομάδες. Οι απαγωγείς τον υποχρέωσαν επίσης να εμφανιστεί σε αρκετά βίντεο προπαγάνδας, μεταξύ των οποίων και ένα όπου προσποιούνταν πως μιλούσε τηλεφωνικά με την οικογένειά του.

Κατά τους 11 μήνες μετά την απελευθέρωσή του, ο Μποχμπότ έκανε σωματική και ψυχολογική αποκατάσταση. Παράλληλα, έγραψε βιβλίο, ξεκίνησε ομιλίες, ταξίδεψε μαζί με την οικογένειά του και γιόρτασε τις γιορτές και τα γενέθλια που είχε στερηθεί.

Τον Αύγουστο, η σύζυγός του, Ρίβκα, γέννησε την κόρη τους. Έτσι πραγματοποιήθηκε η υπόσχεση που είχε δώσει στον εαυτό του ο Μποχμπότ μέσα στα τούνελ: να χαρίσει ένα αδελφάκι στον 5χρονο γιο του, Ρέεμ.

Σε δηλώσεις του στο Associated Press, ο Μποχμπότ υπογράμμισε τι σημαίνει για εκείνον η νεογέννητη Μισέλ: «Δεν είναι σύμβολο για τον λαό μου, είναι περισσότερο σύμβολο για τον εχθρό. Επομένως, αυτό το παιδί είναι το μήνυμα για εσάς ότι, ήμασταν εδώ και θα είμαστε πάντα εδώ για πάντα».

Γάζα: Νέα ισραηλινά πλήγματα στην επέτειο και ανθρωπιστική κρίση

Στην απέναντι πλευρά των συνόρων, η επέτειος για τους Παλαιστίνιους μεταφράζεται σε άλλη μια ημέρα εξαθλίωσης και επιβίωσης.

Την ώρα που στο νότιο Ισραήλ επικρατούσε σιγή, από τη Γάζα ακούγονταν ισχυρές εκρήξεις. Την ημέρα της επετείου, τουλάχιστον δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν σε νέα πλήγματα του ισραηλινού στρατού στη Λωρίδα της Γάζας. Το νοσοκομείο Σίφα στην πόλη της Γάζας επιβεβαίωσε τους δύο νεκρούς, ενώ η πολιτική προστασία ανακοίνωσε πως ένας από αυτούς ήταν εργαζόμενός της.

Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση έχει εκτοπίσει περίπου το 90% του πληθυσμού των 2 εκατομμυρίων, σε πολλές περιπτώσεις περισσότερες από μία φορές.

Στη Γάζα, οι περισσότεροι άνθρωποι ζουν σε αχανείς, άθλιους καταυλισμούς με σκηνές, την ώρα που εκτεταμένες περιοχές των πόλεων έχουν γίνει ερείπια. Οι περιορισμοί στην είσοδο αγαθών και ανθρωπιστικής βοήθειας έχουν επιδεινώσει δραματικά την επισιτιστική κρίση.

Τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Γάζας κάνουν λόγο για περισσότερους από 74.000 νεκρούς Παλαιστινίους. Παρότι οι καταγραφές δεν ξεχωρίζουν τους αμάχους από τους μαχητές, το υπουργείο εκτιμά πως περίπου οι μισοί νεκροί είναι γυναίκες και παιδιά — αριθμοί που τα Ηνωμένα Έθνη και ανεξάρτητοι ειδικοί θεωρούν σε γενικές γραμμές αξιόπιστους.

Η συμφωνία εκεχειρίας που άρχισε να εφαρμόζεται στις 10 Οκτωβρίου, σχεδόν έναν χρόνο πριν, περιόρισε τις σφοδρότερες συγκρούσεις. Ωστόσο, τα ισραηλινά πλήγματα κατά προσώπων που το Ισραήλ χαρακτηρίζει μαχητές της Χαμάς συνεχίζονται σχεδόν καθημερινά.

Στο διάστημα από την έναρξη της εκεχειρίας έως σήμερα, έχουν χάσει τη ζωή τους 1.145 Παλαιστίνιοι και επτά Ισραηλινοί στρατιώτες.

Ο ισραηλινός στρατός εξακολουθεί να έχει υπό τον έλεγχό του περισσότερο από το μισό έδαφος της Γάζας, ενώ η προοπτική δημιουργίας ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους μοιάζει πλέον πιο απόμακρη από κάθε άλλη φορά.

Ισραήλ: Πολιτικές αντιπαραθέσεις και αλλαγές στον χάρτη της Μέσης Ανατολής

Η φετινή επέτειος πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο πολιτικό περιβάλλον στο Ισραήλ, λίγο πριν από τις κρίσιμες βουλευτικές εκλογές που θα διεξαχθούν στο τέλος του μήνα.

Οι επίσημες κρατικές τελετές μνήμης έγιναν χωριστά στις 5 Οκτωβρίου, ημέρα που βρίσκεται πιο κοντά στην επέτειο με βάση το εβραϊκό ημερολόγιο.

Η επιλογή των χωριστών εκδηλώσεων αναδεικνύει τις σοβαρές διαιρέσεις στην ισραηλινή κοινωνία για τον τρόπο με τον οποίο ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διαχειρίστηκε τον πόλεμο. Παράλληλα, αντανακλά την άρνησή του να δώσει εντολή για επίσημη ανεξάρτητη έρευνα σχετικά με τα πολιτικά και στρατιωτικά σφάλματα της 7ης Οκτωβρίου.

Στο μεταξύ, η τριετία που ακολούθησε άλλαξε ριζικά τον γεωπολιτικό χάρτη της Μέσης Ανατολής. Η σύγκρουση προκάλεσε μια αλυσίδα γεγονότων, η οποία εξελίχθηκε σε ευρύτερες πολεμικές αναμετρήσεις.

Στη σύγκρουση με τη Χεζμπολάχ, ισραηλινές δυνάμεις έχουν καταλάβει πλέον εκτεταμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου, με περισσότερους από 300.000 Λιβανέζους να έχουν εκτοπιστεί. Ταυτόχρονα, το Ισραήλ έχει καταλάβει εδάφη και στη Συρία.

Η σύγκρουση ανάμεσα στο Ιράν και τις ΗΠΑ εξελίχθηκε σε δύο κύκλους αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων εναντίον των στρατιωτικών και πυρηνικών υποδομών της Τεχεράνης. Ακολούθησαν επίσης επιθέσεις σε χώρες του Αραβικού Κόλπου, με συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία.

Επικίνδυνη κλιμάκωση της βίας καταγράφεται και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Εκεί, η ισραηλινή κυβέρνηση έχει δώσει ενθάρρυνση σε ακραίους εποίκους, οι οποίοι επιτίθενται σε Παλαιστινίους και προκαλούν καταστροφές στις περιουσίες τους.