Το πέτρωμα που έφερε στο φως το τριπλό μυστήριο του νερού στον πλανήτη Άρη (Vid)

Στον Άρη, το ρόβερ Perseverance της NASA εντόπισε ένα αναπάντεχο σημείο συνάντησης διαφορετικών υδάτινων συστημάτων, εύρημα που μεταβάλλει όσα γνωρίζαμε έως τώρα για το κατά πόσο ο πλανήτης ήταν κατοικήσιμος.

Τα δεδομένα που μεταδίδει το ρομποτικό όχημα Perseverance της NASA ανατρέπουν σταδιακά την καθιερωμένη εικόνα του Άρη ως ενός παγωμένου, ξηρού κόσμου χωρίς γεωλογική δραστηριότητα.

Ένα ιδιαίτερα σύνθετο παρελθόν αποκαλύφθηκε κατά την εξερεύνηση της «Margin Unit», μιας συγκεκριμένης ζώνης στα εσωτερικά όρια του κρατήρα Jezero. Οι επιστήμονες ανέμεναν ότι το ρόβερ θα συναντούσε απλά ιζηματογενή πετρώματα, προερχόμενα από μια αρχαία όχθη. Αντί γι’ αυτά, όμως, το Perseverance ανακάλυψε πυριγενή πετρώματα ηφαιστειακής προέλευσης.

Η γεωλογική χρονοκάψουλα στον κρατήρα Jezero

Η ασυνήθιστη αυτή γεωλογική σύνθεση αποδείχθηκε μια απρόβλεπτη χρονοκάψουλα, καθώς διαφύλαξε ίχνη από τουλάχιστον τρεις ξεχωριστές περιόδους κατά τις οποίες το νερό ήρθε σε επαφή τόσο με το υπέδαφος όσο και με την επιφάνεια του Άρη.

Από την εξέταση άνω των 185 σημείων με το προηγμένο όργανο Super Cam προέκυψε ότι η ζώνη δεν αποτελούσε μόνο την παρυφή μιας λίμνης, αλλά κόμβο συνάντησης διαφορετικών υδάτινων συστημάτων. Στο πρώτο επεισόδιο, υπόγεια νερά με υψηλή περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα εισχώρησαν σε μεγάλο βάθος και αντέδρασαν με τον ολιβίνη, ορυκτό που δημιουργείται όταν ψύχεται το μάγμα. Ως αποτέλεσμα αυτής της χημικής διαδικασίας, σχηματίστηκαν ανθρακικά ορυκτά στις ρωγμές των πετρωμάτων.

Το εύρημα θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό για την πλανητική επιστήμη, επειδή η συγκεκριμένη τοποθεσία ανήκει σε μία από τις εκτενέστερες περιοχές ανθρακικών αλάτων που έχουν καταγραφεί στον Κόκκινο Πλανήτη. Έτσι, τα σχετικά συμπεράσματα αποκτούν σημασία που ξεπερνά τα περιορισμένα όρια του κρατήρα.

Τα πετρώματα υπέστησαν νέα μεταβολή σε επόμενη φάση, η οποία σχετίζεται άμεσα με την αρχαία λίμνη που κάποτε κάλυπτε τον κρατήρα. Οι μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του πυριτίου στα δείγματα δείχνουν ότι τα ηφαιστειακά πετρώματα παρέμειναν επί μακρόν βυθισμένα κάτω από την επιφάνεια του νερού. Η μεγαλύτερη έκπληξη, ωστόσο, ήταν η ανακάλυψη ενός τρίτου επεισοδίου, με πολύ υψηλότερες θερμοκρασίες.

Τα υδροθερμικά ρευστά και η ιστορία του νερού στον Άρη

Στην ανατολική πλευρά της ζώνης βρέθηκαν ορυκτές φλέβες θειικού ασβεστίου και φθορίτη. Τα συγκεκριμένα στοιχεία αποδεικνύουν ότι θερμά υδροθερμικά ρευστά κινούνταν υπό πίεση στο εσωτερικό του πλανήτη. Ανάλογα υδροθερμικά συστήματα και θερμές πηγές στη Γη συγκαταλέγονται στα πλέον γόνιμα περιβάλλοντα για την ανάπτυξη και τη συντήρηση μικροβιακής ζωής. Οι ερευνητές δεν είναι ακόμη σε θέση να χρονολογήσουν με ακρίβεια αυτά τα συμβάντα, όμως η σειρά με την οποία εκτυλίχθηκαν αποδεικνύει ότι ο Άρης είχε μια μακρόχρονη, δυναμική και πολυεπίπεδη ιστορία νερού.

Στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος βρίσκονται πλέον τα ανθρακικά ορυκτά που άφησαν αυτές οι ροές. Σε αυτά ενδέχεται να κρύβεται η απάντηση για το αν ο γειτονικός μας πλανήτης ήταν κάποτε ένας φιλόξενος κόσμος, με τη δυνατότητα να υποστηρίξει ζωντανούς οργανισμούς.

Παρακολουθήστε το βίντεο ΕΔΩ και δείτε τη φωτογραφία ΕΔΩ