Η καταγγελία Χαριτάτου και οι εξηγήσεις που χρωστά η Ζαχαράκη

Η καταγγελία του Σπύρου Χαριτάτου δεν χωράει κάτω από το χαλί της πολιτικής ενόχλησης. Όταν δημοσιογράφος δηλώνει ότι συνεργάτης υπουργού ζήτησε την αποπομπή και τον περιορισμό του, τίθεται ζήτημα παρέμβασης στη δημοσιογραφική εργασία. Δεν αποδεικνύεται αυτομάτως υπουργική εντολή. Προκύπτει, όμως, απολύτως συγκεκριμένη ανάγκη δημόσιων εξηγήσεων. Ο ίδιος ο Χαριτάτος περιγράφει την καταγγελλόμενη παρέμβαση χωρίς περιστροφές: «Χθες μετά το τέλος της εκπομπής συνεργάτης της κ. Ζαχαράκη ζήτησε την αποπομπή μου, τον περιορισμό μου και οτιδήποτε άλλο μπορείτε να φανταστείτε…».

Η ενόχληση δεν δίνει αρμοδιότητες

Το κρίσιμο στην καταγγελία είναι το περιεχόμενο του αιτήματος. Άλλο να διαφωνεί ένας υπουργικός συνεργάτης με έναν δημοσιογράφο και άλλο να ζητά, όπως καταγγέλλεται εδώ, την απομάκρυνση ή τον περιορισμό του. Η πρώτη περίπτωση ανήκει στη δημόσια αντιπαράθεση. Η δεύτερη, εφόσον επιβεβαιωθεί, μετατρέπει την πολιτική δυσαρέσκεια σε απόπειρα επαγγελματικής κύρωσης. Κάπου εκεί η ευαισθησία απέναντι στην κριτική αποκτά πολύ δυσάρεστο διοικητικό ζήλο.

Η καταγγελία χρειάζεται συγκεκριμένες διευκρινίσεις: ποιος ήταν ο συνεργάτης, σε ποιον απευθύνθηκε, τι ακριβώς ζήτησε και με ποια ιδιότητα θεωρούσε ότι μπορούσε να το ζητήσει. Η αόριστη επίκληση μιας παρεξήγησης δεν θα αρκούσε ως απάντηση σε μια τόσο συγκεκριμένη περιγραφή. Η απαίτηση για εξηγήσεις δεν είναι καταδικαστική απόφαση· είναι το στοιχειώδες μέτρο δημόσιας λογοδοσίας.

Η γνώση δεν τεκμαίρεται

Για τη Σοφία Ζαχαράκη υπάρχει μια διάκριση που δεν επιτρέπεται να χαθεί μέσα στην οργή: από το διαθέσιμο υλικό δεν προκύπτει ότι γνώριζε, ενέκρινε ή έδωσε εντολή. Η ιδιότητα του καταγγελλόμενου ως συνεργάτη της δεν αποδεικνύει τίποτε από αυτά. Καθιστά, ωστόσο, πολιτικά εύλογο να ζητείται η τοποθέτησή της. Το υπουργικό περιβάλλον δεν είναι ανεξάρτητο βασίλειο όταν ανακύπτουν ερωτήματα ευθύνης.

Το σκωπτικό ερώτημα αν η υπουργός «δεν ήξερε τίποτα» αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη δυσπιστία. Η δυσπιστία δικαιολογεί τον έλεγχο, όχι την προεξόφληση της απάντησης.

Ούτε η γενικευμένη απαξίωση της κυβέρνησης ούτε η απογοήτευση από την αντιπολίτευση λύνουν το συγκεκριμένο ζήτημα. Η καταγγελία δεν χρειάζεται μεγαλύτερες λέξεις για να είναι σοβαρή. Χρειάζεται έλεγχο και καθαρές απαντήσεις, ώστε να διαχωριστεί ό,τι συνέβη από ό,τι υποτίθεται.

Το πολιτικό κριτήριο για την υπουργό είναι σαφές: να αποσαφηνίσει τι γνωρίζει και τι θέση παίρνει απέναντι στην καταγγελλόμενη συμπεριφορά. Γιατί η απόσταση από μια παρέμβαση δεν μετριέται με διαβεβαιώσεις περί προθέσεων. Μετριέται με συγκεκριμένες εξηγήσεις για τις πράξεις.