Η Chevron δεν είναι διπλωματία: το λιβυκό τεστ της Αθήνας

Στις ενεργειακές εξαγγελίες, μια μεγάλη εταιρεία προσθέτει βάρος. Στη διπλωματία, όμως, δεν αναλαμβάνει αυτομάτως και τις εκκρεμότητες του κράτους. Οι λιβυκές αντιδράσεις στις σχεδιαζόμενες ελληνικές έρευνες με τη Chevron βάζουν ακριβώς αυτό το ερώτημα στην Αθήνα: πόση προετοιμασία υπάρχει πίσω από την εταιρική υπογραφή;

Η λιβυκή πλευρά διαμαρτύρεται με ρηματική διακοίνωση, επαναφέροντας το τουρκολιβυκό μνημόνιο απέναντι στις ελληνικές θέσεις για έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές όπου η Αθήνα στηρίζει το δικαίωμα δραστηριοποίησής της στο διεθνές δίκαιο. Πληροφορίες αναφέρουν ότι πρωταγωνιστικό ρόλο στις αντιδράσεις έχει ο Χαλίφα Χαφτάρ. Σε μια κατακερματισμένη Λιβύη, πάντως, οι τίτλοι και τα αξιώματα δεν εγγυώνται ούτε ενιαία στάση ούτε εύκολη συνεννόηση.

Υπάρχει και μια πιο σύνθετη ανάγνωση. Ως ενδεχόμενο, όχι ως δεδομένο, η λιβυκή ένταση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως διαδρομή προς μια διεθνή δικαιοδοτική κρίση. Αν αυτή ευνοούσε τις ελληνικές θέσεις, οι λιβυκοί παράγοντες θα αποκτούσαν ένα επιχείρημα υποχώρησης απέναντι στην Άγκυρα: αντέδρασαν, αλλά δεν δικαιώθηκαν. Πρόκειται για υπόθεση εργασίας, όχι για γνωστή διπλωματική συμφωνία ή προδιαγεγραμμένη απόφαση.

Η λογική αυτού του σεναρίου πατά σε δύο διαφορετικές εξαρτήσεις: από τη μία, στη στήριξη που πρόσφερε η Τουρκία σε λιβυκές δυνάμεις κατά τις εμφύλιες συγκρούσεις· από την άλλη, στο κόστος μιας αντιπαράθεσης με ισχυρά εταιρικά συμφέροντα και τους εταίρους τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι η Chevron αρκεί για να λύσει τη διαφορά.

Για την ελληνική κυβέρνηση, συνεπώς, το ζητούμενο είναι νομική τεκμηρίωση και διπλωματική συνέχεια, με ψυχραιμία και σταθερότητα. Το εταιρικό μέγεθος είναι πλεονέκτημα, όχι εξωτερική πολιτική. Η Αθήνα έχει σχέδιο για τις αντιδράσεις ή περίμενε ότι το λογότυπο θα έκανε όλη τη δουλειά;