Ο «κουμπαράς των παιδιών» και η οργή που δεν κοπάζει

Ο «κουμπαράς των παιδιών» δεν λέει να πεθάνει ως θέμα, γιατί κάθε φορά που επανέρχεται λειτουργεί σαν καθρέφτης απέναντι στον οποίο το Μαξίμου δείχνει να μην αντέχει να κοιταχτεί. Η ιδέα μιας αποταμιευτικής κατάθεσης 100 ευρώ ανά παιδί, με ορίζοντα είκοσι χρόνων, επιστρέφει στη δημόσια συζήτηση ως σύμβολο μιας διακυβέρνησης που φαίνεται να σχεδιάζει για μια Ελλάδα που δεν υπάρχει στην καθημερινότητα των πολιτών της.

Η ψαλίδα με την πραγματικότητα

Η αιχμή είναι ευθεία και δεν αφήνει περιθώρια παρεξήγησης: ενώ η κοινωνία φωνάζει ότι ο μισθός εξανεμίζεται πριν καν κλείσει η δεκαπενθήμερη περίοδος, η κυβερνητική πρόταση μιλάει για αποταμίευση εικοσαετίας. Είναι η απόσταση ανάμεσα σε όσους διαχειρίζονται πλεονάσματα και σε όσους μετρούν ημέρες μέχρι το επόμενο μισθοδοτικό.

Το επιχείρημα δεν σταματά εκεί. Ο «κουμπαράς των παιδιών» αναγνωρίζεται ως σχήμα που, πέρα από την κοινωνική του συσκευασία, εξυπηρετεί κυρίως τραπεζική λογική· μια πρόταση ρευστότητας που ντύνεται με το ένδυμα της μέριμνας για το μέλλον. Αυτή η «κουτοπόνηρη» ανάγνωση, όπως αποτυπώνεται στη δημόσια αντιπαράθεση, θέλει την «προίκα» να λειτουργεί ως άλλοθι πολιτικής επικοινωνίας, ενώ η ουσιαστική στήριξη νοικοκυριών παραμένει ανύπαρκτη.

Το φορτίο των 717

Εδώ η κριτική γίνεται καυστικότερη και πιο προσωπική: η αναφορά στη σύμβαση 717 και στα 57 θύματα των Τεμπών εισάγει ένα βάρος που καμία επικοινωνιακή πρωτοβουλία δεν μπορεί να ελαφρύνει. Η «έγνοια για τα παιδιά» που διαφημίζεται σήμερα συγκρούεται μετωπικά με την εικόνα μιας πολιτείας που, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, υπήρξε αμελής όταν επρόκειτο για την ασφάλεια των ίδιων των παιδιών.

Αντίλογος βεβαίως υπάρχει σε επίπεδο τεχνοκρατικό: η λογική της μακροπρόθεσμης αποταμίευσης δεν είναι άγνωστη σε άλλα ευρωπαϊκά συστήματα και θα μπορούσε να συζητηθεί ως συμπληρωματικό εργαλείο, όχι ως υποκατάστατο εισοδηματικής πολιτικής. Όμως το πρόβλημα του Μαξίμου δεν είναι τεχνικό· είναι το πρόβλημα του χρόνου. Προτείνεις εικοσαετία σε όσους δεν βλέπουν πέρα από τα μέσα του μήνα, και η πρόταση, όσο καλοπροαίρετη κι αν είναι στα χαρτιά, ακούγεται σαν να έρχεται από άλλον πλανήτη.