Περιουσία του Βασίλη Ζαχάρωφ: πόσα γράφει τελικά η διαθήκη;

Η περιουσία του Βασίλη Ζαχάρωφ είναι μια ιστορική υπόθεση όπου οι εντυπωσιακοί αριθμοί δεν οδηγούν σε μία καθαρή απάντηση. Το πιο συγκεκριμένο ποσό είναι 193.103 λίρες για την περιουσία που καταγράφηκε στην αγγλική διαδικασία probate — όχι για το σύνολο των περιουσιακών του στοιχείων σε όλες τις χώρες.

Ως συγκληρονόμοι αναφέρθηκαν η Κριστίν Γουόλφορντ και η κόμισσα d’Ostrorog. Τα διαθέσιμα δημοσιεύματα, ωστόσο, δεν προσδιορίζουν πόσα χρήματα ή ποια περιουσιακά στοιχεία έλαβε καθεμία.

Τι γνωρίζουμε για την περιουσία του Βασίλη Ζαχάρωφ;

Ο Ζαχάρωφ πέθανε στο Μόντε Κάρλο στις 27 Νοεμβρίου 1936. Το ποσό των 193.103 λιρών προκύπτει από την επικύρωση της διαθήκης του στην Αγγλία. Η διαδικασία probate επιτρέπει τη νόμιμη διαχείριση της περιουσίας που υπάγεται σε αυτήν· δεν αποτελεί από μόνη της απογραφή των στοιχείων ενός ανθρώπου σε ολόκληρο τον κόσμο.

Έτσι, το αγγλικό ποσό είναι το ισχυρότερο συγκεκριμένο τεκμήριο, όχι μια τελική αποτίμηση της συνολικής περιουσίας. Η διάκριση έχει σημασία, γιατί οι αριθμοί που κυκλοφορούσαν όσο ζούσε ο Ζαχάρωφ ήταν πολύ μεγαλύτεροι και δεν βασίζονταν όλοι στην ίδια μέθοδο ή στην ίδια χρονική περίοδο.

Και τα εκατομμύρια που αναφέρονταν τότε;

Το 1936 ανταποκριτής του British United Press εκτιμούσε την περιουσία του σε 10 έως 30 εκατομμύρια λίρες. Το εύρος αυτό είχε μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο κατώτερο και το ανώτερο ποσό, αλλά παρουσιαζόταν ως εκτίμηση και όχι ως επίσημη αποτίμηση.

Τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, το TIME ανέφερε ως ελάχιστη εκτίμηση για την περιουσία που θα περνούσε στις θετές κόρες του τα 50 εκατομμύρια δολάρια. Σε διαφορετικό πλαίσιο, το Congressional Record είχε καταγράψει το 1934 εκτιμήσεις για την προσωπική του περιουσία στο τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από 100 ή 200 εκατομμύρια δολάρια έως και ένα δισεκατομμύριο.

Ιστορική έρευνα του Mike Dash στο Smithsonian μεταφέρει επίσης εκτίμηση 1,2 δισ. δολαρίων, η οποία αποδιδόταν σε «φορολογικούς ειδικούς» και συνδεόταν με την περίοδο του πολέμου. Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι άμεσα συγκρίσιμοι: αφορούν διαφορετικές περιόδους και δεν είναι βέβαιο ότι μετρούν το ίδιο πράγμα.

Τι προκύπτει για την περιουσία στη Γαλλία;

Δημοσίευμα του Evening Star τον Απρίλιο του 1937 ανέφερε ότι, πέρα από την περιουσία στην Αγγλία, ακίνητη περιουσία στη Γαλλία είχε δηλωθεί σε 100.000 λίρες.

Το ίδιο ρεπορτάζ διευκρίνιζε ότι η γαλλική περιουσία δεν δημοσιοποιούνταν υποχρεωτικά με τον ίδιο τρόπο. Επομένως, το ποσό αυτό δεν αρκεί για να συμπληρώσει την εικόνα ούτε για να προκύψει ασφαλές συνολικό άθροισμα.

Σε ποιους πέρασε και τι δεν γνωρίζουμε;

Το ρεπορτάζ του 1937 κατονόμαζε ως συγκληρονόμους την Κριστίν Γουόλφορντ και την κόμισσα d’Ostrorog. Η Γουόλφορντ, την οποία η διαθήκη περιέγραφε ως θετή κόρη του Ζαχάρωφ, ήταν και η εκτελέστρια που έλαβε το αγγλικό probate. Οι δύο γυναίκες παρουσιάζονταν στον Τύπο ως κόρες της συζύγου του από τον πρώτο της γάμο.

Η αναφορά των ονομάτων τους δεν αποκαλύπτει την κατανομή της κληρονομιάς. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αναφέρουν το μερίδιο της καθεμιάς ούτε προσδιορίζουν ποια περιουσιακά στοιχεία πέρασαν σε αυτές.

Ένας λόγος που ο λογαριασμός παραμένει δύσκολος είναι ότι συχνά συγχέονται διαφορετικά οικονομικά μεγέθη. Για παράδειγμα, τα 195.000 λίρες που φέρεται να έλαβε ο Ζαχάρωφ σε προμήθειες από τη Vickers μεταξύ 1902 και 1905 αφορούν εισόδημα μιας συγκεκριμένης περιόδου, όχι την περιουσία του κατά τον θάνατό του. Αντίστοιχα, οι εκτιμήσεις για κέρδη ή μερίδια από δραστηριότητες στον πόλεμο δεν ισοδυναμούν με καθαρή προσωπική περιουσία.

Η ασφαλέστερη απάντηση είναι ότι η περιουσία που καταγράφηκε στο αγγλικό probate αποτιμήθηκε σε 193.103 λίρες και ότι ως συγκληρονόμοι αναφέρθηκαν η Γουόλφορντ και η κόμισσα d’Ostrorog. Για το σύνολο, η ιστορία του Ζαχάρωφ αφήνει ανοιχτό έναν λογαριασμό που η διαθήκη δεν μπορεί από μόνη της να κλείσει.