Οζγκιούρ Οζέλ: Πυρά κατά της κυβέρνησης Ερντογάν για «όσα έχει καταφέρει η Ελλάδα απέναντί τους»

Κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέναντι στην Ελλάδα, στις εξελίξεις της Ανατολικής Μεσογείου και στις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση άσκησε ο πρόεδρος του Νέου Κόμματος και αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Οζγκιούρ Οζέλ.

Στην ομιλία του κατά τη συνεδρίαση των προέδρων των επαρχιακών οργανώσεων του κόμματος, ο Οζέλ κατηγόρησε την κυβέρνηση Ερντογάν για εσφαλμένες αποφάσεις. Επισήμανε ότι η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου έχει εξασφαλίσει διεθνή αποδοχή, ότι η Ελλάδα διαθέτει πιο σύγχρονα μαχητικά από την Τουρκία και πως η Άγκυρα μένει έξω από σημαντικά ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα. Στρέφοντας τα πυρά του και στον υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, υποστήριξε ότι όσα δήλωσε για τα 12 ναυτικά μίλια, το casus belli και την πόντιση ηλεκτρικών καλωδίων στο Αιγαίο ισοδυναμούν με εγκατάλειψη πάγιων τουρκικών θέσεων.

Αρχικά, ο Οζγκιούρ Οζέλ μίλησε για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, λέγοντας πως, μολονότι έχει βαρύνουσα σημασία για τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, η κυβέρνηση Ερντογάν δεν πέτυχε να του εξασφαλίσει αντίστοιχη διεθνή αποδοχή. Συνέδεσε το αποτέλεσμα με την πολιτική της Άγκυρας απέναντι στην Αίγυπτο και τις επιλογές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

«Δίνουμε μεγάλη σημασία στη συμφωνία με τη Λιβύη. Ο βουλευτής που εκείνη την μέρα είπε “φέρτε την στη Βουλή να την περάσουμε, καταθέστε την στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για να αποκτήσουμε το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας κινήσεων” ήμουν εγώ. Η Συμφωνία με τη Λιβύη δεν αρκεί όμως για την προστασία των δικαιωμάτων μας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι διαταραγμένες σχέσεις με την Αίγυπτο οδήγησαν τον Ερντογάν να περιμένει στην πόρτα του Σίσι. Η συμφωνία που υπέγραψε η Αίγυπτος με την Ελλάδα γίνεται αποδεκτή από όλους, ενώ η συμφωνία μας με τη Λιβύη -η οποία υπεγράφη από δύο κυρίαρχα κράτη- επικρίνεται, καταδικάζεται και δεν γίνεται αποδεκτή από αυθάδεις Ευρωπαίους. Σε αυτή την κατάσταση μας έφερε το AKP που στερείται διορατικότητας και οι παράλογοι ελιγμοί της εξωτερικής πολιτικής του».

Ο επικεφαλής της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης άσκησε κριτική και για το γεγονός ότι η Άγκυρα δεν εξασφάλισε θέση στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, προϋπολογισμού 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Όπως είπε, η Τουρκία συνεισφέρει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και στο ΝΑΤΟ, αλλά παραμένει εκτός ενός σημαντικού χρηματοδοτικού εργαλείου, με την ευθύνη να βαραίνει την κυβέρνηση.

«Υπάρχει ένα ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα, το SAFE. Ένα πρόγραμμα ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Σε κάθε συνάντηση στο εξωτερικό λέμε: “Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν γίνεται χωρίς την Τουρκία”. Με τα λάθη που διέπραξαν μας οδήγησαν στον αποκλεισμό από αυτό. Η Τουρκία, που τρέχει όποτε καλείται για θέματα ασφάλειας και στέλνει τα F-16 της για την προστασία του εναέριου χώρου στις Βαλτικές Χώρες, δεν κατάφερε να συμπεριληφθεί σε αυτό το τεράστιο πρόγραμμα εξαιτίας των προσωπικών σχέσεων και της ανίκανης διαχείρισης του AKP».

Περνώντας στα οικονομικά ζητήματα, ο Οζέλ συνέδεσε τη μη αναθεώρηση της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας-ΕΕ με την απειλή να μείνει η τουρκική βιομηχανία έξω από τις ευρωπαϊκές δράσεις για την ενίσχυση της παραγωγής. Προειδοποίησε ότι, αν τεθούν σε ισχύ οι σχετικές ρυθμίσεις, οι επιπτώσεις θα είναι ιδιαίτερα βαριές για την αυτοκινητοβιομηχανία.

«Δεν μπορέσαμε να αναθεωρήσουμε ούτε τη Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσής μας. Αποκλειστήκαμε και από το πρόγραμμα “Made in Europe”. Πραγματοποιούμε 70% των εξαγωγών μας στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα επιβάλει δασμούς στα τουρκικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί αρνητικά ολόκληρη η εφοδιαστική μας αλυσίδα. Η Γερμανία και η Γαλλία συμφώνησαν. Αν το νομοσχέδιο περάσει ως έχει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα. Μεταχειρίζονται την Τουρκία σαν να είναι η Κίνα».

Ο Οζέλ αφιέρωσε μεγάλο μέρος της κριτικής του στη σχέση Ερντογάν-Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι η τουρκική κυβέρνηση δεν κατάφερε να πετύχει ούτε την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA ούτε την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Συγκρίνοντας την Πολεμική Αεροπορία της Τουρκίας με τους εξοπλισμούς της Ελλάδας και του Ισραήλ, κατηγόρησε την Άγκυρα ότι έκανε σημαντικές οικονομικές παραχωρήσεις στις ΗΠΑ χωρίς να αποσπάσει ανάλογα ανταλλάγματα.

«Για να κλειστεί ένα ραντεβού με τον Τραμπ αγοράσαμε 250 Boeing, αγοράσαμε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) σε υπέρογκες τιμές, μηδενίσαμε τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ ο Ερντογάν βρισκόταν εν πτήσει και αυξήσαμε τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα πριν καν προσγειωθεί.

Μάλιστα, υποσχεθήκαμε στον Τραμπ ακόμα και τις σπάνιες γαίες μας, οι οποίες βρίσκονται ως επί το πλείστον στο Εσκισεχίρ. Και ποιο ήταν αντάλλαγμα; Ο φίλος σας ο Τραμπ, ενώ το επαναλάμβανε επί δύο χρόνια, δεν μπόρεσε να άρει τις κυρώσεις CAATSA. Τώρα τα κοινοβούλια των ΗΠΑ έκλεισαν και μπήκαν σε προεκλογική περίοδο. Εν τω μεταξύ όμως, ο Τραμπ ήρε την απαγόρευση πώλησης όπλων που είχε επιβληθεί στη “Νότια Κύπρο”. Δηλαδή, ενώ δεν ήρε τις κυρώσεις CAATSA, ήρε τις κυρώσεις για τη “Νότια Κύπρο”. Μας πέταξαν έξω από το πρόγραμμα των F-35, για τα οποία η Τουρκία είχε πληρώσει. Μάλιστα στα έξι από αυτά είχε ζωγραφιστεί η ημισέληνος και το αστέρι, ενώ είχαν σταλεί και οι πιλότοι μας για εκπαίδευση. Κράτησαν τα χρήματά μας. Έστειλαν τα F-35 σε άλλους. Τώρα ο Τραμπ λέει: “Μπορεί να έχω μια έκπληξη στο μέλλον”. Λένε νυχθημερόν: “Έρχεται έκπληξη με τα F-35”. “Θα βγει μήπως κινητήρας για το KAAN από το μεταγωγικό αεροσκάφος;” Ούτε κινητήρας βγήκε για το KAAN, ούτε F-35 ήρθαν. Σαν να μην έφταναν τα F-35 που πουλήθηκαν στο Ισραήλ και την Ελλάδα, τα πιο εκσυγχρονισμένα F-16 βρίσκονται επίσης στα χέρια της Ελλάδας και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έδωσε υποσχέσεις για όλα αυτά. Ούτε μία δεν υλοποιήθηκε».

Ο πρόεδρος του CHP έθεσε ξανά το θέμα της αγοράς των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη σκοπιμότητά της. Υποστήριξε πως η Τουρκία πληρώνει ακόμη το τίμημα αυτής της επιλογής, ενώ τα συστήματα δεν χρησιμοποιούνται επιχειρησιακά.

«Πού είναι οι S-400; ‘Ανοιξαν το καπάκι τους μόνο μία φορά για δοκιμή και παραμένουν στο υπόστεγο. Τώρα μάς λένε: “Αν οι S-400 δεν απομακρυνθούν από την Τουρκία, οι CAATSA δεν πρόκειται να αρθούν, μην κάνετε όνειρα”. Λέω λοιπόν σε όσους εκείνες τις μέρες έπεσαν θύματα των εθνικών τους συναισθημάτων: Τι απέγινε το παραμύθι των S-400;». Ο Οζέλ στράφηκε επίσης κατά του υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, αναφερόμενος σε συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα. Κατά τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης, οι αναφορές του Τούρκου υπουργού στα χωρικά ύδατα και στον όρο casus belli έδειχναν αποδοχή θέσεων που αποκλίνουν από τη διαχρονική πολιτική της Τουρκίας στο Αιγαίο.

«Ο υπουργός Εξωτερικών, ο TikToker κύριος Χακάν πήγε και έδωσε συνέντευξη σε ελληνική εφημερίδα, είπε μια φράση: “Η επέκταση στα 12 μίλια δεν συνιστά casus belli, αιτία πολέμου”. Με μια πρόταση έκανε δύο πράγματα:

Πρώτον, εμείς δεν αναφερθήκαμε σε 12 μίλια, είπαμε “πάνω από τα έξι μίλια”. Η τουρκική θέση λέει: “Δεν μπορούν τα ελληνικά χωρικά ύδατα να ξεπεράσουν τα έξι μίλια ούτε κατά μία οργιά”. Αυτός λέει ουσιαστικά: “Μέχρι τα 11,9 μίλια δεν λέω κουβέντα”. Σκεφτείτε, είναι δυνατόν κάποιος που διατέλεσε Διοικητής της ΜΙΤ να μην το γνωρίζει αυτό; Τέτοια άγνοια είναι δυνατή μόνο με κακή πρόθεση.

Δεύτερον: “Το casus belli δεν σημαίνει αιτία πολέμου” είπε. Αυτή όμως μπορεί να είναι κουβέντα μόνο Έλληνα διπλωμάτη. Τότε, το 1995, εμείς είπαμε: “Το θεωρούμε casus belli”. Οι Έλληνες διπλωμάτες τώρα, για να το αμβλύνουν, λένε: “Casus belli δεν σημαίνει κήρυξη πολέμου”. Κι εμείς λέμε: “Το τι σημαίνει casus belli είναι ξεκάθαρο”. Οι διπλωμάτες δεν τα λένε ξεκάθαρα. Ούτε κι εγώ λέω να αντιπαρατεθούμε σε πόλεμο. Αλλά άλλο αυτό κι άλλο να λέει ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών λόγια Έλληνα διπλωμάτη, ενώ και για τα έξι μίλια να λέει: “Δείχνω ανοχή μέχρι τα 12 μίλια”».

Η κριτική του Οζέλ για την ηλεκτρική διασύνδεση

Τέλος, ο Οζέλ άσκησε κριτική στους χειρισμούς της τουρκικής διπλωματίας για το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης που προωθεί η Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Κατά την άποψή του, η Άγκυρα αποδυνάμωσε τη διαπραγματευτική της θέση, όταν υποστήριξε ότι για την πόντιση καλωδίων απαιτείται ενημέρωση και όχι άδεια. Έτσι, όπως είπε, η ελληνική πλευρά έφτασε να αρνείται ακόμη και την υποχρέωση ενημέρωσης.

«Επιπλέον, θα ποντίσουν καλώδιο από την Ελλάδα, για ηλεκτρικό ρεύμα. Ποια είναι η θέση της Τουρκίας; Γίνεται καλώδιο 2.000 χιλιόμετρα; Ας δώσουμε εμείς το ρεύμα από τα 70 χιλιόμετρα. … Είναι μια στρατηγική κίνηση. Επίσης λέει: “Για την πόντιση καλωδίου δεν ζητάμε άδεια, αλλά ενημέρωση”. Κι έτσι έκτοτε η Ελλάδα λέει: “Είμαστε αντίθετοι ακόμα και στην ενημέρωση”. Αυτά είναι τα αποτελέσματα εξωτερικής πολιτικής ξεπουλήματος και υποχωρήσεων. …».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ