Οζγκιούρ Οζέλ: Κατηγορεί τον Ερντογάν για τους χειρισμούς στα ελληνοτουρκικά και τα F-35

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του Νέου Κόμματος, Οζγκιούρ Οζέλ, επέκρινε την κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για τη στάση της απέναντι στην Ελλάδα, τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κατά τη συνεδρίαση των προέδρων των επαρχιακών οργανώσεων του κόμματος, ο Οζέλ απέδωσε στην κυβέρνηση Ερντογάν λανθασμένες επιλογές. Όπως σημείωσε, η συμφωνία Ελλάδας-Αιγύπτου έχει εξασφαλίσει διεθνή αποδοχή, ενώ η Ελλάδα διαθέτει μαχητικά αεροσκάφη πιο σύγχρονα από τα τουρκικά και η Άγκυρα εξακολουθεί να μένει εκτός σημαντικών ευρωπαϊκών αμυντικών προγραμμάτων. Επιτέθηκε επίσης προσωπικά στον υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, λέγοντας ότι οι δηλώσεις του για τα 12 ναυτικά μίλια, το casus belli και την πόντιση ηλεκτρικών καλωδίων στο Αιγαίο αποτελούν απόκλιση από τις πάγιες θέσεις της Τουρκίας.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο βρέθηκε αρχικά στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Οζγκιούρ Οζέλ. Παρότι το χαρακτήρισε σημαντικό για τα συμφέροντα της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστήριξε πως η κυβέρνηση Ερντογάν δεν πέτυχε ανάλογη διεθνή αποδοχή. Απέδωσε το αποτέλεσμα στους χειρισμούς της Άγκυρας στις σχέσεις της με την Αίγυπτο και στις επιλογές της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

«Δίνουμε μεγάλη σημασία στη συμφωνία με τη Λιβύη. Ο βουλευτής που εκείνη την μέρα είπε “φέρτε την στη Βουλή να την περάσουμε, καταθέστε την στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών για να αποκτήσουμε το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας κινήσεων” ήμουν εγώ. Η Συμφωνία με τη Λιβύη δεν αρκεί όμως για την προστασία των δικαιωμάτων μας στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι διαταραγμένες σχέσεις με την Αίγυπτο οδήγησαν τον Ερντογάν να περιμένει στην πόρτα του Σίσι. Η συμφωνία που υπέγραψε η Αίγυπτος με την Ελλάδα γίνεται αποδεκτή από όλους, ενώ η συμφωνία μας με τη Λιβύη —η οποία υπεγράφη από δύο κυρίαρχα κράτη— επικρίνεται, καταδικάζεται και δεν γίνεται αποδεκτή από αυθάδεις Ευρωπαίους. Σε αυτή την κατάσταση μας έφερε το AKP που στερείται διορατικότητας και οι παράλογοι ελιγμοί της εξωτερικής πολιτικής του».

Ο επικεφαλής της τουρκικής αξιωματικής αντιπολίτευσης άσκησε κριτική και για την αδυναμία της Άγκυρας να ενταχθεί στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, προϋπολογισμού 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Υποστήριξε ότι, αν και η Τουρκία συνεισφέρει στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και στο ΝΑΤΟ, έχει μείνει εκτός ενός σημαντικού χρηματοδοτικού μηχανισμού, καταλογίζοντας την ευθύνη στην κυβέρνηση.

«Υπάρχει ένα ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα, το SAFE. Ένα πρόγραμμα ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ. Σε κάθε συνάντηση στο εξωτερικό λέμε: “Η ασφάλεια της Ευρώπης δεν γίνεται χωρίς την Τουρκία”. Με τα λάθη που διέπραξαν μας οδήγησαν στον αποκλεισμό από αυτό. Η Τουρκία, που τρέχει όποτε καλείται για θέματα ασφάλειας και στέλνει τα F-16 της για την προστασία του εναέριου χώρου στις Βαλτικές Χώρες, δεν κατάφερε να συμπεριληφθεί σε αυτό το τεράστιο πρόγραμμα εξαιτίας των προσωπικών σχέσεων και της ανίκανης διαχείρισης του AKP».

Στο οικονομικό πεδίο, ο Οζέλ συνέδεσε την αδυναμία αλλαγής της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας-ΕΕ με τον κίνδυνο να αποκλειστεί η τουρκική βιομηχανία από τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες για την τόνωση της παραγωγής. Προειδοποίησε ότι, εφόσον εφαρμοστούν οι σχετικές ρυθμίσεις, η αυτοκινητοβιομηχανία της Τουρκίας θα μπορούσε να πληγεί ιδιαίτερα.

«Δεν μπορέσαμε να αναθεωρήσουμε ούτε τη Συμφωνία Τελωνειακής Ένωσής μας. Αποκλειστήκαμε και από το πρόγραμμα “Made in Europe”. Πραγματοποιούμε 70% των εξαγωγών μας στην Ευρώπη. Η Ευρώπη θα επιβάλει δασμούς στα τουρκικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να επηρεαστεί αρνητικά ολόκληρη η εφοδιαστική μας αλυσίδα. Η Γερμανία και η Γαλλία συμφώνησαν. Αν το νομοσχέδιο περάσει ως έχει από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η τουρκική αυτοκινητοβιομηχανία θα δεχθεί συντριπτικό πλήγμα. Μεταχειρίζονται την Τουρκία σαν να είναι η Κίνα».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Οζέλ στις σχέσεις Ερντογάν-Τραμπ και στην αποτυχία της τουρκικής κυβέρνησης, όπως υποστήριξε, να εξασφαλίσει την άρση των αμερικανικών κυρώσεων CAATSA και την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Αντιπαρέβαλε την κατάσταση της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας με τους εξοπλισμούς της Ελλάδας και του Ισραήλ και κατηγόρησε την Άγκυρα ότι παραχώρησε σημαντικά οικονομικά οφέλη στις ΗΠΑ, χωρίς να λάβει αντίστοιχα ανταλλάγματα.

«Για να κλειστεί ένα ραντεβού με τον Τραμπ αγοράσαμε 250 Boeing, αγοράσαμε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) σε υπέρογκες τιμές, μηδενίσαμε τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα, ενώ ο Ερντογάν βρισκόταν εν πτήσει και αυξήσαμε τους δασμούς στα κινεζικά προϊόντα πριν καν προσγειωθεί. Μάλιστα, υποσχεθήκαμε στον Τραμπ ακόμα και τις σπάνιες γαίες μας, οι οποίες βρίσκονται ως επί το πλείστον στο Εσκισεχίρ. Και ποιο ήταν αντάλλαγμα; Ο φίλος σας ο Τραμπ, ενώ το επαναλάμβανε επί δύο χρόνια, δεν μπόρεσε να άρει τις κυρώσεις CAATSA. Τώρα τα κοινοβούλια των ΗΠΑ έκλεισαν και μπήκαν σε προεκλογική περίοδο. Εν τω μεταξύ όμως, ο Τραμπ ήρε την απαγόρευση πώλησης όπλων που είχε επιβληθεί στη “Νότια Κύπρο”. Δηλαδή, ενώ δεν ήρε τις κυρώσεις CAATSA, ήρε τις κυρώσεις για τη “Νότια Κύπρο”. Μας πέταξαν έξω από το πρόγραμμα των F-35, για τα οποία η Τουρκία είχε πληρώσει. Μάλιστα στα έξι από αυτά είχε ζωγραφιστεί η ημισέληνος και το αστέρι, ενώ είχαν σταλεί και οι πιλότοι μας για εκπαίδευση. Κράτησαν τα χρήματά μας. Έστειλαν τα F-35 σε άλλους. Τώρα ο Τραμπ λέει: “Μπορεί να έχω μια έκπληξη στο μέλλον”. Λένε νυχθημερόν: “Έρχεται έκπληξη με τα F-35”. “Θα βγει μήπως κινητήρας για το KAAN από το μεταγωγικό αεροσκάφος;” Ούτε κινητήρας βγήκε για το KAAN, ούτε F-35 ήρθαν. Σαν να μην έφταναν τα F-35 που πουλήθηκαν στο Ισραήλ και την Ελλάδα, τα πιο εκσυγχρονισμένα F-16 βρίσκονται επίσης στα χέρια της Ελλάδας και του Ισραήλ. Ο Τραμπ έδωσε υποσχέσεις για όλα αυτά. Ούτε μία δεν υλοποιήθηκε».

Ο πρόεδρος του CHP στράφηκε ξανά στην αγορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τον λόγο για τον οποίο αγοράστηκαν. Όπως υποστήριξε, η Τουρκία εξακολουθεί να πληρώνει τις συνέπειες αυτής της απόφασης, χωρίς να χρησιμοποιεί επιχειρησιακά τα συστήματα.

«Πού είναι οι S-400; ‘Ανοιξαν το καπάκι τους μόνο μία φορά για δοκιμή και παραμένουν στο υπόστεγο. Τώρα μάς λένε: “Αν οι S-400 δεν απομακρυνθούν από την Τουρκία, οι CAATSA δεν πρόκειται να αρθούν, μην κάνετε όνειρα”. Λέω λοιπόν σε όσους εκείνες τις μέρες έπεσαν θύματα των εθνικών τους συναισθημάτων: Τι απέγινε το παραμύθι των S-400;».Στο επίκεντρο της κριτικής του Οζέλ βρέθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, με αφορμή συνέντευξή του σε ελληνική εφημερίδα. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης υποστήριξε ότι ο Τούρκος υπουργός, με τις διατυπώσεις του για τα χωρικά ύδατα και την έννοια του casus belli, εμφανίστηκε να αποδέχεται θέσεις που, κατά τον ίδιο, αποκλίνουν από την πάγια τουρκική πολιτική στο Αιγαίο.

«Ο υπουργός Εξωτερικών, ο TikToker κύριος Χακάν, έδωσε συνέντευξη σε ελληνική εφημερίδα και είπε: “Η επέκταση στα 12 μίλια δεν συνιστά casus belli, αιτία πολέμου”. Με αυτή τη φράση έκανε δύο πράγματα:

Πρώτα, δεν μιλήσαμε εμείς για 12 μίλια, αλλά για απόσταση πάνω από τα έξι μίλια. Η τουρκική θέση είναι ότι «Δεν μπορούν τα ελληνικά χωρικά ύδατα να ξεπεράσουν τα έξι μίλια ούτε κατά μία οργιά». Εκείνος, στην ουσία, λέει: «Μέχρι τα 11,9 μίλια δεν λέω κουβέντα». Σκεφτείτε το: μπορεί να μην το γνωρίζει αυτό κάποιος που διετέλεσε διοικητής της ΜΙΤ; Τέτοια άγνοια μπορεί να οφείλεται μόνο σε κακή πρόθεση.

Δεύτερον, είπε ότι «Το casus belli δεν σημαίνει αιτία πολέμου». Μια τέτοια διατύπωση θα μπορούσε να την κάνει μόνο Έλληνας διπλωμάτης. Το 1995 εμείς είπαμε: «Το θεωρούμε casus belli». Τώρα οι Έλληνες διπλωμάτες προσπαθούν να μετριάσουν τη σημασία του, λέγοντας: «Casus belli δεν σημαίνει κήρυξη πολέμου». Κι εμείς λέμε: «Το τι σημαίνει casus belli είναι ξεκάθαρο». Οι διπλωμάτες δεν μιλούν με σαφήνεια. Ούτε εγώ λέω να αντιπαρατεθούμε σε πόλεμο. Άλλο αυτό και άλλο να χρησιμοποιεί ο ίδιος ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών λόγια Έλληνα διπλωμάτη, ενώ για τα έξι μίλια να λέει: «Δείχνω ανοχή μέχρι τα 12 μίλια».

Τέλος, ο Οζέλ επέκρινε τον χειρισμό της τουρκικής διπλωματίας για την ηλεκτρική διασύνδεση που προωθεί η Ελλάδα στην Ανατολική Μεσόγειο. Υποστήριξε ότι η Άγκυρα αποδυνάμωσε τη διαπραγματευτική της θέση, επιλέγοντας να μιλήσει για ενημέρωση αντί για άδεια σχετικά με την πόντιση καλωδίων. Κατά τον ίδιο, αυτό επέτρεψε στην ελληνική πλευρά να απορρίπτει ακόμη και την ύπαρξη υποχρέωσης προηγούμενης ενημέρωσης.

«Επιπλέον, θα ποντίσουν καλώδιο από την Ελλάδα για ηλεκτρικό ρεύμα. Ποια είναι η θέση της Τουρκίας; Γίνεται καλώδιο 2.000 χιλιόμετρα; Ας δώσουμε εμείς το ρεύμα από τα 70 χιλιόμετρα. … Είναι μια στρατηγική κίνηση. Επίσης λέει: “Για την πόντιση καλωδίου δεν ζητάμε άδεια, αλλά ενημέρωση”. Κι έτσι έκτοτε η Ελλάδα λέει: “Είμαστε αντίθετοι ακόμα και στην ενημέρωση”. Αυτά είναι τα αποτελέσματα εξωτερικής πολιτικής ξεπουλήματος και υποχωρήσεων. …»

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ