Ο «κουμπαράς» των παιδιών και η μεγάλη καχυποψία απέναντι στο Μαξίμου

Η εξαγγελία για κρατικό «κουμπαρά» υπέρ των παιδιών, από τα βήματα της ΔΕΘ, φιλοδοξούσε να ακουστεί ως γενναιόδωρη κοινωνική πολιτική. Στην πράξη, όμως, σκάει πάνω σε ένα τείχος καχυποψίας που δεν είναι καθόλου αμελητέο: πολίτες αναρωτιούνται ανοιχτά γιατί να εμπιστευτούν στο κράτος —και ειδικότερα σε αυτή την κυβέρνηση— τα χρήματα που προορίζονται για τα παιδιά τους.

Χαρακτηριστική η καυστική διατύπωση της @ell_liberte, που θέτει το ζήτημα χωρίς περιστροφές:

Η εμπιστοσύνη που λείπει

Το σχόλιο δεν αφορά τεχνικές λεπτομέρειες του προγράμματος, αλλά κάτι πολύ πιο βασικό: την αξιοπιστία του θεσμικού εγγυητή. Όταν το κράτος ζητά από τους πολίτες να του «παρκάρουν» χρήματα για τα παιδιά τους επί σειρά ετών, η ερώτηση δεν είναι μόνο οικονομική —είναι πολιτική. Ποιος εγγυάται ότι το ποσό δεν θα υποστεί «αναπροσαρμογές», όπως έχει συμβεί κατ’ επανάληψη με άλλα κρατικά ταμεία και αποθεματικά στο παρελθόν;

Η αναφορά στο αλουμινόχαρτο και την εξώπορτα δεν είναι απλώς πετυχημένη ατάκα· είναι μια λαϊκή, σχεδόν λογοτεχνική απόδοση της πεποίθησης ότι το «φυλάω μόνος μου» θεωρείται πιο ασφαλές από το «το φυλάει το κράτος». Δεν είναι κολακευτικό για καμία κυβέρνηση να ακούει ότι οι πολίτες προτιμούν συμβολικά τη σπιτική κρύπτη από τον κρατικό μηχανισμό, αλλά είναι ενδεικτικό της φθοράς που έχει υποστεί η σχέση εμπιστοσύνης.

Το βάρος της ΔΕΘ-εξαγγελίας

Το Μαξίμου έχει συνηθίσει να παρουσιάζει τέτοιου τύπου μέτρα ως αδιαμφισβήτητα θετικά, αγνοώντας ότι η υποδοχή τους εξαρτάται λιγότερο από το σχέδιο και περισσότερο από το πολιτικό κλίμα που το περιβάλλει. Μια εξαγγελία για τα παιδιά, σε άλλη συγκυρία, θα γινόταν δεκτή με ανεπιφύλακτη θέρμη. Σήμερα συνοδεύεται από ένα σιωπηλό «και μετά τι;» που δεν είναι εύκολο να αγνοηθεί.

Η ουσία της αντίδρασης δεν είναι ιδεολογική εμμονή εναντίον της κυβέρνησης, αλλά κάτι πιο πρακτικό: η μνήμη. Και η μνήμη, στην ελληνική πολιτική σκηνή, σπάνια είναι ευγενική απέναντι σε όσους διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα με υποσχέσεις μακροπρόθεσμης απόδοσης. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό δεν είναι αν ο κουμπαράς θα λειτουργήσει τεχνικά, αλλά αν θα λειτουργήσει η εμπιστοσύνη που τον στηρίζει —και αυτή, προς το παρόν, φαίνεται πιο άδεια από τον ίδιο τον κουμπαρά.