Το «κρατικό σκορ» που τρομάζει το Twitter και το Μαξίμου δεν εξηγεί

Ένας όρος αρκεί πλέον για να πυροδοτήσει πανικό: «κρατικό credit score». Η φήμη ότι έρχεται στην Ελλάδα ένα σύστημα αξιολόγησης πολιτών τύπου Κίνας κυκλοφορεί ανεξέλεγκτη, και η κυβέρνηση, με τη γνωστή της άνεση στη διαχείριση κρίσεων επικοινωνίας, έχει επιλέξει τη σιωπή. Ούτε ένα υπουργικό δελτίο τύπου, ούτε μία διευκρίνιση από κυβερνητικό εκπρόσωπο. Το κενό αυτό, φυσικά, δεν παραμένει κενό για πολύ.

Ο εφιάλτης παίρνει σάρκα

Η αφήγηση που κυριαρχεί περιγράφει ένα σύστημα όπου η φοροδοτική ή δανειακή ασυνέπεια θα οδηγεί σε περικοπή βασικών δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της υγειονομικής περίθαλψης.

Η διατύπωση είναι καταιγιστική: «τα πάντα θα παρακολουθούνται», «όποιος συμμορφωθεί θα έχει δικαίωμα στη ζωή». Ανεξάρτητα από το πόσο τεκμηριωμένο είναι το σενάριο, η επιτυχία του μηνύματος στηρίζεται σε ένα προϋπάρχον έλλειμμα εμπιστοσύνης απέναντι στο Μαξίμου. Μια κυβέρνηση που έχει συνδέσει το όνομά της με την ψηφιοποίηση κάθε πτυχής της δημόσιας διοίκησης, από το gov.gr μέχρι τις κάμερες κυκλοφορίας, δεν μπορεί να εκπλήσσεται όταν κάθε νέο σύστημα ερμηνεύεται ως προθάλαμος επιτήρησης.

Το πολιτικό κόστος της σιωπής

Η δεύτερη ανάρτηση μεταθέτει το βάρος από το τεχνικό στο πολιτικό: πώς είναι δυνατόν μια κοινωνία που κάποτε υπερηφανευόταν για το «ελεύθερο πνεύμα» της να αποδέχεται δίχως αντίδραση μέτρα που παραπέμπουν σε δυστοπικό σενάριο.

Η αναφορά στον Όργουελ δεν είναι τυχαία επιλογή λεξιλογίου, είναι καταγγελία για μια κοινωνία που, κατά την άποψη αυτή, έχει συνηθίσει να σκύβει το κεφάλι. Το ερώτημα που τίθεται δεν είναι μόνο τεχνικό αλλά υπαρξιακό: πόση παρακολούθηση είναι διατεθειμένος να ανεχτεί ο πολίτης στο όνομα της «τάξης» και της «αποτελεσματικότητας»;

Το πρόβλημα δεν είναι αν η κυβέρνηση σχεδιάζει πράγματι κάτι τέτοιο ή αν πρόκειται για παρανόηση κάποιου διοικητικού εργαλείου αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας. Το πρόβλημα είναι ότι, όσο το Μαξίμου δεν μιλάει, ο φόβος γεμίζει κάθε κενό με τη χειρότερη εκδοχή του. Και μια κυβέρνηση που έχει κάνει την ψηφιοποίηση σήμα κατατεθέν της, οφείλει να ξέρει καλύτερα από κάθε άλλη ότι η σιωπή, στην εποχή της viral υστερίας, δεν είναι ποτέ ουδέτερη επιλογή.