Φον ντερ Λάιεν: «Δεν υπάρχει μια μαγική λύση για την ενέργεια» – Κόστα: Στόχος η συμφωνία για τον νέο προϋπολογισμό έως το τέλος του 2026

«Δεν υπάρχει μία μαγική λύση» για τις υψηλές τιμές ενέργειας, αλλά απαιτείται ένα «σύνολο δράσεων», δήλωσε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά τη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες. Στη συνέντευξη Τύπου, μαζί με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Επιτροπής αναφέρθηκε στην αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, ενώ ο Κόστα έθεσε ως αναγκαία την «συντονισμένη ευρωπαϊκή δράση» απέναντι στην κρίση.

Η πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε ότι από τότε που άρχισε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, οι δαπάνες για εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα αυξήθηκαν κατά 106 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει εξασφαλιστεί πρόσθετη ενέργεια. Πρόσθεσε ότι από τα τέλη Φεβρουαρίου το φυσικό αέριο έχει ακριβύνει περίπου 140%, ενώ το ντίζελ έχει φτάσει σε διπλάσια τιμή.

Εξήγησε πως οι διαφορετικές επιλογές των κρατών-μελών ως προς το ενεργειακό τους μείγμα αποκλείουν μια κοινή λύση που να εφαρμόζεται παντού. Για τον λόγο αυτό, όπως είπε, χρειάζεται δέσμη παρεμβάσεων τόσο σε διεθνές όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πέντε παρεμβάσεις για την ενεργειακή κρίση και τη συγκράτηση των τιμών

Η πρόεδρος της Επιτροπής παρουσίασε πέντε μέτρα άμεσης εφαρμογής:

• Πρώτον, να διατεθούν 100 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και ντίζελ τους επόμενους τέσσερις μήνες, με τη διαχείριση να αναλαμβάνει ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.
• Δεύτερον, να παραταθεί και να διευρυνθεί το προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που θεσπίστηκε τον Φεβρουάριο για την αντιμετώπιση των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης.
• Τρίτον, να μετατεθεί κατά ένα χρόνο η εφαρμογή του κανονισμού για το μεθάνιο.
• Τέταρτον, να ξεκινήσει στρατηγικός διάλογος για τα διυλιστήρια της Ευρώπης, με επιδίωξη την αύξηση της δυναμικότητας διύλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη μείωση των τιμών.
• Πέμπτον, να ενισχυθεί ο ευρωπαϊκός μηχανισμός κοινών αγορών ενέργειας, ώστε η ΕΕ να προμηθεύεται συντονισμένα ενεργειακούς πόρους από τις διεθνείς αγορές και να αξιοποιεί τη συνολική αγοραστική της ισχύ.

Για τα επόμενα χρόνια, η Φον ντερ Λάιεν είπε ότι η Ευρώπη οφείλει να συνεχίσει την ενεργειακή μετάβαση, εξασφαλίζοντας οικονομικά προσιτή, καθαρή ενέργεια από εγχώριες πηγές, μεταξύ των οποίων οι ανανεώσιμες και η πυρηνική ενέργεια. Τόνισε επίσης πως τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα πρέπει να αντικατασταθούν από ηλεκτρισμό ευρωπαϊκής παραγωγής, ενώ χρειάζεται να εκσυγχρονιστούν και να αναβαθμιστούν τα δίκτυα, ώστε η φθηνότερη ενέργεια να μεταφέρεται στα σημεία όπου απαιτείται.

Για το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS), υπενθύμισε ότι η Επιτροπή υπέβαλε τον Ιούλιο πρόταση για τον εκσυγχρονισμό του ETS1. Σύμφωνα με την ίδια, οι Ευρωπαίοι ηγέτες έστειλαν ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα στους αρμόδιους υπουργούς, ζητώντας να ολοκληρωθεί επειγόντως η νομοθετική διαδικασία.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δήλωσε ότι οι ηγέτες των κρατών της ΕΕ συμφώνησαν σε κοινή ευρωπαϊκή αντίδραση και στην ανάγκη άμεσων μέτρων για να περιοριστούν οι συνέπειες της κρίσης. Παρατήρησε, ωστόσο, πως, παρότι η κρίση προκαλείται από γεγονότα εκτός Ευρώπης, η ήπειρος πληρώνει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και το γεγονός ότι δεν διαθέτει ενιαία αγορά ενέργειας. Μακροπρόθεσμα, χαρακτήρισε τη μείωση αυτής της εξάρτησης αναγκαία για την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και ανθεκτικότητα και σημείωσε ότι η ενεργειακή μετάβαση είναι η οδός προς τον στόχο αυτό.

Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034: Επιδίωξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα τόνισε ότι η συμφωνία για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο πρέπει να έχει επιτευχθεί έως το τέλος του 2026, για να αρχίσει να εφαρμόζεται εγκαίρως, την 1η Ιανουαρίου 2028. Όπως επισήμανε, οι νέοι ευρωπαϊκοί πόροι αναμένονται από αγρότες, επιχειρήσεις, ερευνητές, φοιτητές και πανεπιστήμια.

Ο Κόστα απέκλεισε το ενδεχόμενο οι εκλογές στα κράτη-μέλη να δικαιολογήσουν καθυστέρηση στις διαπραγματεύσεις. Όπως σημείωσε, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν 27 δημοκρατίες και σχεδόν κάθε μήνα πραγματοποιούνται εκλογές σε κάποια χώρα· αν αυτό θεωρούνταν αιτία αναβολής, ο νέος προϋπολογισμός δεν θα μπορούσε να εγκριθεί ποτέ.

Για τις διαπραγματεύσεις, ο Α. Κόστα είπε ότι πρέπει να διατηρηθούν οι εθνικές εισφορές σε λογικά επίπεδα, χωρίς να περιοριστούν οι φιλοδοξίες της Ένωσης ή τα εργαλεία που απαιτούνται για την επίτευξη κοινών προτεραιοτήτων. Παράλληλα, χαρακτήρισε κομβική την πρόοδο στους νέους ίδιους πόρους και ανακοίνωσε πως θα επιταχύνει τις σχετικές εργασίες μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη.

Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον πολυετή προϋπολογισμό αποσκοπεί στην κάλυψη των κοινών προτεραιοτήτων της Ευρώπης. Το ζητούμενο, όπως τόνισε, δεν είναι να αποφασιστεί ποιες προτεραιότητες θα παραμεριστούν, αλλά με ποιον τρόπο θα εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή τους.

Τόνισε, επίσης, πως είναι απαραίτητο ο προϋπολογισμός να διαθέτει αρκετή ευελιξία, ώστε η ΕΕ να μπορεί να αντιμετωπίζει κρίσεις που δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν. Αναφέρθηκε στην πανδημία, στις φυσικές καταστροφές, στην ενεργειακή κρίση και στον πόλεμο στην Ουκρανία, επισημαίνοντας ότι η ευελιξία επέτρεψε στην Ευρώπη να παρέμβει. Ωστόσο, δεν ήταν αρκετή, καθώς χρειάστηκε να αναθεωρηθεί ο τρέχων προϋπολογισμός στο μέσο της περιόδου.

Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι πρέπει να προωθηθεί ένα φιλόδοξο πακέτο νέων ιδίων πόρων, καθώς χωρίς αυτούς δεν μπορεί να επιτευχθεί ισορροπία στη δημοσιονομική εξίσωση.