Τέλος στα ασφαλιστικά κενά των νέων άνω των 18 ετών

Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, που θεσπίζει κανόνες για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας, περιλαμβάνει τρεις σημαντικές παρεμβάσεις για νέους, εργαζόμενους γονείς και μητέρες.

Με τις ρυθμίσεις διασφαλίζεται η ασφαλιστική κάλυψη των νέων μετά την ενηλικίωση, διευκολύνεται η πρόσβαση σε γονικές άδειες και άδειες φροντιστή και διευρύνονται οι δικαιούχοι της συμπληρωματικής παροχής κυοφορίας και λοχείας της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).

Οι παρεμβάσεις ανταποκρίνονται σε τρεις βασικές ανάγκες της σύγχρονης οικογένειας: στην αδιάλειπτη ασφαλιστική προστασία των παιδιών καθώς περνούν στην ενήλικη ζωή και ξεκινούν την επαγγελματική τους δραστηριότητα, στην καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την οικογένεια, καθώς και στην οικονομική ενίσχυση των εργαζόμενων μητέρων κατά την κυοφορία και τη λοχεία.

Στο νομοσχέδιο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, να μπορούν τα παιδιά να παραμένουν ασφαλισμένα μέσω των γονέων τους και μετά τα 18, σε περιπτώσεις όπου σήμερα κινδυνεύουν να χάσουν την κάλυψη. Η ρύθμιση επιδιώκει να μην υπάρχουν κενά στην προστασία τους όταν ενηλικιώνονται, αρχίζουν εργασία ή σταματούν να εργάζονται, εφόσον οι γονείς εξακολουθούν να έχουν ασφαλιστική ικανότητα.

Το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης επισημαίνει ότι η ασφαλιστική ικανότητα είναι σημαντική, επειδή εξασφαλίζει ευρύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μέσω του ΕΟΠΥΥ σε σύγκριση με τη γενική κάλυψη των ανασφάλιστων. Με βάση τις ισχύουσες προϋποθέσεις, περιλαμβάνει εξυπηρέτηση από συμβεβλημένους ιδιώτες γιατρούς, ηλεκτρονική συνταγογράφηση φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων, καθώς και πρόσβαση στο συμβεβλημένο δίκτυο παρόχων υγείας.

Έτσι, νέοι που καλύπτονται ως προστατευόμενα μέλη από γονείς με ασφαλιστική ικανότητα δεν θα κινδυνεύουν να χάσουν την ευρύτερη ασφαλιστική προστασία τους εξαιτίας ηλικιακών ή διοικητικών κενών. Η ρύθμιση αποτρέπει το ενδεχόμενο να περιοριστούν στις παροχές περίθαλψης που ισχύουν για τους ανασφάλιστους.

Επιπλέον, οι εργαζόμενοι θα έχουν ευκολότερη πρόσβαση σε γονικές άδειες και άδειες φροντιστή. Για πρώτη φορά, η συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ θα μπορεί να χορηγείται, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, και σε εργαζόμενες ασφαλισμένες στον ΕΔΟΕΑΠ.

Σε δηλώσεις της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, αναφέρει:

«Η στήριξη των εργαζόμενων γονέων και η συμφιλίωση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή αποτελούν σταθερές προτεραιότητές μας. Με το νέο νομοσχέδιο αίρουμε περιορισμούς που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των εργαζόμενων γονέων και τους παρέχουμε μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη των αδειών τους. Συγκεκριμένα, καταργούμε την υποχρεωτική μεσολάβηση ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, αίρουμε την υποχρέωση των γονέων που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη να δηλώνουν τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια και δίνουμε τη δυνατότητα λήψης άδειας φροντιστή χωρίς την προϋπόθεση συμπλήρωσης εξαμήνου εργασίας. Οι νέες αυτές ρυθμίσεις έρχονται σε συνέχεια σημαντικών πρωτοβουλιών, όπως η επέκταση της άδειας μητρότητας από τους 6 στους 9 μήνες και η θέσπιση της άδειας πατρότητας. Στόχος μας είναι να διαμορφώνουμε ένα εργασιακό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων, στηρίζοντας έμπρακτα την οικογένεια και διευκολύνοντας την ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής»

Ασφαλιστική κάλυψη παιδιών χωρίς κενά: τι προβλέπεται μετά τα 18 και πότε συνεχίζεται μέσω των γονέων

Κεντρική παρέμβαση του νομοσχεδίου είναι η διατήρηση της ασφαλιστικής ικανότητας των νέων μετά την ενηλικίωση. Με αυτόν τον τρόπο, οι μεταβάσεις από την ενηλικίωση στην εκπαίδευση και την εργασία, όπως και μια διακοπή απασχόλησης, δεν θα συνεπάγονται αυτομάτως απώλεια της ασφαλιστικής τους προστασίας.

Έως ότου συμπληρώσει τα 18, ένα παιδί μπορεί σήμερα να έχει ασφαλιστική κάλυψη μέσω των γονέων του.

Μετά τα 18, η κάλυψη μπορεί να συνεχιστεί έως τα 24, εφόσον το παιδί είναι άγαμο και πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για ανεργία ή σπουδές.

Υπάρχει ακόμη πρόβλεψη για παράταση της ασφάλισης έως δύο χρόνια μετά την περάτωση των σπουδών, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις ανεργίας και χωρίς να ξεπεραστεί το 26ο έτος ηλικίας.

Η νέα διάταξη προσθέτει τρεις ρυθμίσεις για διαφορετικές περιπτώσεις, με στόχο να εξασφαλιστεί η αδιάλειπτη ασφαλιστική προστασία.

1. Παράταση της ασφαλιστικής κάλυψης μετά τα 18

Για νέους που ενηλικιώνονται χωρίς να έχουν αρχίσει σπουδές ή χωρίς να πληρούν τα κριτήρια για να συνεχίσουν να καλύπτονται ως άνεργοι ή φοιτητές προβλέπεται η πρώτη αλλαγή. Η ασφάλισή τους μέσω των γονέων θα παραμένει ενεργή έως το τέλος του Φεβρουαρίου του επόμενου ημερολογιακού έτους.

Ενδεικτικά, παιδί που γίνεται 18 ετών τον Σεπτέμβριο του 2026 θα παραμείνει ασφαλισμένο από τους γονείς του έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027. Κατά το διάστημα αυτό, η μετάβαση δεν θα αφήνει κενό στην ασφαλιστική του προστασία.

2. Πώς επανέρχονται οι νέοι στην ασφάλιση των γονέων όταν λήξει η δική τους κάλυψη

Η δεύτερη πρόβλεψη αφορά όσους νέους έχουν εργαστεί και απέκτησαν προσωπική ασφαλιστική κάλυψη, την οποία όμως έχασαν στη συνέχεια.

Η νέα ρύθμιση επιτρέπει την επιστροφή τους στην ασφάλιση των γονέων, ανεξάρτητα από το αν είναι άνεργοι ή φοιτητές, με την προϋπόθεση να είναι άγαμοι, να μην έχουν ενεργό δικό τους δικαίωμα σε παροχές ασθένειας και να πληρούν τις υπόλοιπες ισχύουσες προϋποθέσεις.

Για παράδειγμα, ένας 22χρονος που εργάστηκε επί έναν χρόνο και έπειτα έληξε η ασφαλιστική του κάλυψη θα έχει τη δυνατότητα να επιστρέψει στην οικογενειακή ασφάλιση, εφόσον καλύπτει τους προβλεπόμενους όρους.

3. Κάλυψη νέων που εργάζονται ως προστατευόμενα μέλη των γονέων τους

Η τρίτη αλλαγή αφορά νέους που αρχίζουν να εργάζονται μετά την ενηλικίωσή τους, αλλά δεν έχουν συμπληρώσει ακόμη τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης ώστε να αποκτήσουν δική τους ασφαλιστική ικανότητα.

Όσο εκκρεμεί η συμπλήρωση των απαραίτητων ημερών εργασίας για την απόκτηση προσωπικής ασφαλιστικής ικανότητας, θα μπορούν να εξακολουθούν να καλύπτονται μέσω των γονέων τους.

Έτσι, ένας 23χρονος που πιάνει για πρώτη φορά δουλειά, ενδεχομένως σε εποχική θέση διάρκειας ενός μήνα, δεν θα χάσει την ασφάλιση μέσω των γονέων του, εφόσον δεν έχει συμπληρώσει τις αναγκαίες ημέρες ασφάλισης.

Τι ισχύει ακόμη για τα ηλικιακά όρια ασφάλισης

Παραμένουν σε ισχύ τα γενικά ηλικιακά όρια: τα άγαμα παιδιά που είναι άνεργα ή σπουδάζουν καλύπτονται έως τα 24 έτη, ενώ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις προβλέπεται ειδική κάλυψη έως τα 26.

Στόχος των νέων μέτρων είναι να διασφαλιστεί η συνεχής ασφαλιστική κάλυψη των παιδιών κατά τη μετάβασή τους στην ενηλικίωση. Επιδιώκεται να αποφεύγονται αδικαιολόγητα κενά όταν ξεκινούν να εργάζονται, αλλά και μετά τη λήξη της ασφάλισης που είχαν μέσω εργασίας.

Νέες διευκολύνσεις σε γονική άδεια και φροντίδα συγγενών

Παράλληλα, θεσπίζονται ρυθμίσεις που διευκολύνουν τους εργαζόμενους γονείς να λάβουν γονική άδεια. Απλούστερη γίνεται επίσης η διαδικασία για όσους χρειάζεται να λείψουν από τη δουλειά τους προκειμένου να φροντίσουν κοντινό τους πρόσωπο με σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Το νομοσχέδιο που θεσπίζει κανόνες για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας τροποποιεί τους όρους χορήγησης των συγκεκριμένων αδειών. Προβλέπει την άρση χρονικών ορίων και γραφειοκρατικών βημάτων, τα οποία δημιουργούσαν επιπλέον εμπόδια στους εργαζόμενους.

Ειδικότερα, οι γονείς δεν θα χρειάζεται πλέον να έχουν συμπληρώσει ένα έτος εργασίας στον ίδιο εργοδότη για να λάβουν γονική άδεια και το σχετικό επίδομα για το άλλο παιδί τους.

Για πρώτη φορά, δύο γονείς που απασχολούνται στην ίδια επιχείρηση θα μπορούν να πάρουν γονική άδεια ταυτόχρονα, δυνατότητα που έως τώρα δεν υπήρχε. Καταργείται επίσης η υποχρέωση να καταθέσουν κοινή δήλωση, ορίζοντας ποιος από τους δύο θα χρησιμοποιήσει πρώτος την άδεια. Έτσι, περιορίζονται οι πρόσθετες διαδικασίες και οι γονείς αποκτούν μεγαλύτερη ευχέρεια στον προγραμματισμό του χρόνου και των οικογενειακών υποχρεώσεών τους.

Τροποποιείται και η άδεια φροντιστή, καθώς καταργείται η απαίτηση να έχει προηγηθεί εξάμηνη απασχόληση στον ίδιο εργοδότη. Οι εργαζόμενοι θα μπορούν πλέον να κάνουν χρήση του δικαιώματος χωρίς να περιμένουν να συμπληρώσουν έξι μήνες εργασίας, όταν χρειάζεται να φροντίσουν συγγενή τους ή άλλο μέλος του νοικοκυριού τους που αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Συμπληρωματικό επίδομα κυοφορίας και λοχείας ΔΥΠΑ για ασφαλισμένες στον ΕΔΟΕΑΠ

Ενισχύεται επίσης η προστασία των εργαζόμενων μητέρων: πλέον δικαιούνται τη συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ και οι γυναίκες που είναι ασφαλισμένες στον ΕΔΟΕΑΠ και εργάζονται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

Η χορήγηση θα γίνεται με τους ίδιους όρους και τις ίδιες προϋποθέσεις που προβλέπονται για τις υπόλοιπες δικαιούχους του ΙΚΑ, βάσει του π.δ. 776/1977, όπως ισχύει. Απαραίτητο είναι οι εργαζόμενες να δικαιούνται τις αντίστοιχες παροχές μητρότητας από τον ΕΔΟΕΑΠ.

Η παροχή καλύπτει και τις 119 ημέρες της κυοφορίας και της λοχείας: 56 ημέρες πριν από τον τοκετό και 63 μετά. Πρόκειται για διάστημα περίπου τεσσάρων μηνών ή, συνολικά, 17 εβδομάδων.

Το ποσό καταβάλλεται μία φορά, αφού πρώτα ολοκληρωθούν οι πληρωμές των αντίστοιχων επιδομάτων από τον ασφαλιστικό φορέα.

Στην ουσία, η παροχή αναπληρώνει τη διαφορά ανάμεσα στις τακτικές αποδοχές της εργαζόμενης και στα επιδόματα κυοφορίας και λοχείας που της χορηγεί ο ασφαλιστικός φορέας. Δεν καλύπτει, ωστόσο, το διάστημα κατά το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει αποδοχές.

Για τις 119 ημέρες, τις πρώτες τέσσερις εβδομάδες η εργαζόμενη καλύπτεται από τον εργοδότη. Στις υπόλοιπες 13 εβδομάδες λαμβάνει από τον ΕΔΟΕΑΠ το επίδομα κυοφορίας και λοχείας που δικαιούται και στη συνέχεια συμπληρώνεται το ποσό έως το ύψος των τακτικών αποδοχών της, ενώ πλέον καταβάλλεται και η παροχή της ΔΥΠΑ.

Το ύψος της παροχής διαφέρει από δικαιούχο σε δικαιούχο, αφού υπολογίζεται με βάση τις τακτικές αποδοχές κάθε εργαζόμενης.

Η συμπληρωματική παροχή της ΔΥΠΑ δεν πρέπει να συγχέεται με την ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας, η οποία διαρκεί εννέα μήνες. Η παροχή αυτή αφορά το διάστημα της κυοφορίας και της λοχείας, δηλαδή το τετράμηνο πριν και μετά τον τοκετό.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ