Turkish Minute: Αίγυπτος, Μπαχρέιν και ΗΑΕ στηρίζουν την Ελλάδα για τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης

Η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συντάχθηκαν τη Δευτέρα με την Ελλάδα, καταδικάζοντας τη θαλάσσια συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης και προειδοποιώντας ότι απειλεί την περιφερειακή ασφάλεια και παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, όπως γράφει το Turkish Minute, επικαλούμενο το Reuters.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παρουσίασε την κοινή δήλωση στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, εκ μέρους των τεσσάρων χωρών, μαζί με την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η δήλωση χαρακτηρίζει τη συμφωνία του 2019 «άκυρη και ανυπόστατη» και προειδοποιεί ότι η αποδοχή διμερών συμφωνιών που αγνοούν τα δικαιώματα άλλων χωρών μπορεί να υπονομεύσει τους διεθνείς κανόνες για την επίλυση θαλάσσιων διαφορών.

Η συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης και οι αντιδράσεις

Η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε τη συμφωνία στις 20 Οκτωβρίου, ανατρέποντας χρόνια αντίθεσης σε αυτή. Το σύμφωνο είχε υπογραφεί από την Τουρκία και την τότε διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης, με έδρα τη δυτική πρωτεύουσα, την Τρίπολη.

Η συμφωνία καθορίζει θαλάσσιο όριο, το οποίο Τουρκία και Λιβύη επικαλούνται για να στηρίξουν τις διεκδικήσεις τους σχετικά με δικαιώματα έρευνας για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στην ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι η οριοθέτηση παραβλέπει τα δικαιώματα των νησιών της στα γύρω ύδατα και στους υποθαλάσσιους πόρους, ιδίως της Κρήτης, που βρίσκεται ανάμεσα στις τουρκικές και τις λιβυκές ακτές.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απέρριψε τη Δευτέρα, μετά από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, τις αντιρρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών, λέγοντας ότι δεν έχουν νόμιμη βάση. Υποστήριξε ότι η Τουρκία προστατεύει τα θαλάσσια δικαιώματα και συμφέροντά της και κάλεσε τις χώρες που επιδιώκουν να την αποκλείσουν από την ανατολική Μεσόγειο να σεβαστούν τη συμφωνία με τη Λιβύη.

Έρευνες για φυσικό αέριο και συνομιλίες με τη Λιβύη

Η διαμάχη επηρεάζει και τα σχέδια για έρευνες ενέργειας. Η Ελλάδα έχει παραχωρήσει σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron άδεια για αναζήτηση φυσικού αερίου στα ανοιχτά της Κρήτης.

Η Αθήνα επιδιώκει επίσης ξεχωριστή συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Λιβύη. Ο Γεραπετρίτης επανέλαβε τη Δευτέρα ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη να συνεχίσει τις συνομιλίες.

Οι σχέσεις της Τουρκίας με τις αντίπαλες λιβυκές πλευρές

Οι αντίπαλες διοικήσεις της ανατολικής και της δυτικής Λιβύης αναδύθηκαν μετά τον εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε την εξέγερση του 2011, η οποία ανέτρεψε τον Μουαμάρ Καντάφι.

Η στρατιωτική υποστήριξη της Τουρκίας βοήθησε την κυβέρνηση της Τρίπολης να αποκρούσει, το 2019-2020, επίθεση των δυνάμεων του ανατολικού διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ. Τότε, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα υποστήριζαν τον Χαφτάρ.

Έκτοτε, η Άγκυρα έχει αναπτύξει σχέσεις με το στρατόπεδο του Χαφτάρ μέσω επισκέψεων ανώτερων αξιωματούχων και εμπορικών δεσμών, ενώ εξακολουθεί να στηρίζει την κυβέρνηση στην Τρίπολη.