Ύπνος και τριχόπτωση: Συνδέεται η πλευρά που κοιμάστε με μεγαλύτερη αραίωση; Τα ευρήματα νέας μελέτης

Θα μπορούσε η πλευρά του ύπνου να ευθύνεται για τριχόπτωση; Σε νέα έρευνα με 161 άνδρες που είχαν ανδρογενετική αλωπεκία, καταγράφηκε εντονότερη υποχώρηση στη γραμμή των μαλλιών από την πλευρά που ερχόταν συχνότερα σε επαφή με το μαξιλάρι. Οι ειδικοί, πάντως, διευκρινίζουν ότι τα δεδομένα δεν τεκμηριώνουν πως η στάση στον ύπνο οδηγεί σε φαλάκρα, ενώ δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην τριβή και στην πίεση που υφίστανται οι τρίχες τη νύχτα.

Τριχόπτωση και στάση ύπνου: Τα ευρήματα της έρευνας

Έρευνα στο περιοδικό JPRAS Open εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον ύπνο στο πλάι και την ασύμμετρη απώλεια μαλλιών. Οι ερευνητές μέτρησαν τη γραμμή των μαλλιών σε 161 άνδρες με ανδρογενετική αλωπεκία και βρήκαν μεγαλύτερη υποχώρηση στους κροτάφους από την πλευρά όπου κοιμούνταν. Το εύρημα αυτό μπορεί να προκαλεί ανησυχία σε όσους συνηθίζουν να κοιμούνται στο πλάι, ακόμη και μόνο κατά διαστήματα.

Συγκεκριμένα, οι άνδρες της έρευνας παρουσίαζαν όλοι γραμμή μαλλιών σε σχήμα «M» (κροταφική αλωπεκία), χωρίς να έχουν λάβει ποτέ κάποια θεραπεία. Αφού οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις για τη θέση που κοιμούνται και για τον τρόπο με τον οποίο χτενίζουν τα μαλλιά τους, οι ερευνητές υπολόγισαν την υποχώρηση ξεχωριστά σε κάθε πλευρά.

Η έρευνα κατέληξε στα εξής:

• Στους άνδρες που κοιμούνταν στο πλάι, η τριχόπτωση ήταν ασύμμετρη και εντονότερη στην πλευρά που ακουμπούσε στο μαξιλάρι.
• Για όσους κοιμούνταν ανάσκελα, η απώλεια μαλλιών ήταν συμμετρική.
• Η κατεύθυνση του χτενίσματος δεν φάνηκε να παίζει κανέναν απολύτως ρόλο.

Για την πιθανή εξήγηση του φαινομένου, οι συγγραφείς διατύπωσαν την υπόθεση ότι «η παρατεταμένη συμπίεση του τριχωτού της κεφαλής κατά τη διάρκεια του ύπνου ενδέχεται να περιορίζει την κυκλοφορία του αίματος, μειώνοντας την παροχή θρεπτικών συστατικών στα θυλάκια των τριχών και επηρεάζοντας αρνητικά την ανάπτυξή τους».

Άραγε, όσοι επιλέγουν να κοιμούνται στο πλάι είναι καταδικασμένοι να διαταράσσουν την αιμάτωση των μαλλιών τους και να τα βλέπουν να μένουν στο μαξιλάρι; Όχι, είναι η απάντηση.

Τριχόπτωση: Μεγαλύτερη σημασία έχει το υλικό του μαξιλαριού

Η συγκεκριμένη μελέτη μέτρησε αποκλειστικά τον βαθμό ασυμμετρίας στην τριχόπτωση. Επομένως, το ότι στους άνδρες που κοιμούνται ανάσκελα η απώλεια ήταν «συμμετρική» δεν υποδηλώνει ότι διατήρησαν τα μαλλιά τους.

Υπάρχει, επίσης, η παράμετρος της φυσικής. «Η πίεση που απαιτείται για να συμπιεστεί η ροή του αίματος στα θυλάκια σε βαθμό που να σταματήσει η ανάπτυξη της τρίχας είναι ασύγκριτα μεγαλύτερη από το βάρος του κεφαλιού πάνω σε ένα μαξιλάρι», αναφέρει η Dr. Roxana Moayer, επανορθωτική χειρουργός στο Keck Medicine του USC που κάνει μεταμοσχεύσεις μαλλιών.

Ταυτόχρονα, πρέπει να ληφθεί υπόψη το σημείο στο οποίο ασκείται πίεση όλη τη νύχτα όταν κάποιος κοιμάται ανάσκελα: πρόκειται για το πίσω μέρος του κεφαλιού, τη μοναδική περιοχή όπου οι άνδρες σχεδόν ποτέ δεν χάνουν μαλλιά και από όπου οι χειρουργοί παίρνουν τα μοσχεύματα.

Ακόμη, η Ashley Zsaton, νοσηλεύτρια με ειδική εκπαίδευση στην αποκατάσταση μαλλιών, χαρακτηρίζει τη μελέτη «αρκετά περιορισμένη ως προς την πραγματική αιτιώδη συνάφεια». Υπογραμμίζει, μάλιστα, ότι οι ίδιοι οι συμμετέχοντες δήλωσαν τις συνήθειές τους στον ύπνο.

Παρότι μια ασύμμετρη γραμμή μαλλιών τραβά την προσοχή της κατά την εξέταση, η στάση του ύπνου δεν είναι το πρώτο στοιχείο που αξιολογεί. Εστιάζει κυρίως στο μαξιλάρι και στη μηχανική τριβή που ενδέχεται να επιβαρύνει τις τρίχες.

Πώς μπορείτε να προστατεύσετε τα μαλλιά από τη φθορά του μαξιλαριού

Καμία τροποποίηση στον χώρο του υπνοδωματίου δεν είναι σε θέση να αλλάξει τη γενετική προδιάθεση που καθορίζει τη γραμμή των μαλλιών. Ωστόσο, οι ακόλουθες πρακτικές είναι δυνατό να περιορίσουν αισθητά τη φθορά των μαλλιών στη διάρκεια της νύχτας.

• Αλλάξτε τη βαμβακερή μαξιλαροθήκη σας με μία από μετάξι ή σατέν
• Χρησιμοποιήστε μεταξωτό σκουφάκι ή τουρμπάνι για τον ύπνο
• Μην πηγαίνετε για ύπνο όταν τα μαλλιά είναι βρεγμένα
• Μη χρησιμοποιείτε σφιχτά λαστιχάκια
• Βάλτε Leave-in Conditioner, όχι όμως στο τριχωτό της κεφαλής

Αλλάξτε τη βαμβακερή μαξιλαροθήκη σας με μία από μετάξι ή σατέν

Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD), στις συστάσεις της για την περιποίηση των σγουρών μαλλιών, προτείνει μια εύκολη αλλαγή: μαξιλαροθήκες από μετάξι ή σατέν. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζεται η τριβή, η οποία διαφορετικά μπορεί να οδηγήσει σε φριζάρισμα και σπάσιμο της τρίχας.

«Οι μεταξωτές μαξιλαροθήκες μπορούν σίγουρα να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της αλωπεκίας από έλξη (traction alopecia) –της τριχόπτωσης που οφείλεται στην ένταση και τη συνεχή τριβή», αναφέρει η δερματολόγος Dr. Zsaton. Όσο πιο λεία είναι η επιφάνεια, τόσο μειώνεται η αντίσταση κάθε φορά που γυρίζετε πλευρό ενώ κοιμάστε.

Ο περιορισμός της τριβής έχει ιδιαίτερη αξία για ορισμένες ομάδες ανθρώπων. Εκείνοι που συνηθίζουν να τραβούν τα μαλλιά τους σφιχτά προς τα πίσω αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για αλωπεκία από έλξη.

Η συγκεκριμένη μορφή τριχόπτωσης χρειάζεται έγκαιρη αντιμετώπιση. Όταν η αλωπεκία από έλξη παραμένει χωρίς θεραπεία, «μπορεί μερικές φορές να γίνει μόνιμη, καθώς θύλακες της τρίχας καταστρέφονται οριστικά», επισημαίνει η Zsaton.

Οι προσδοκίες πρέπει να παραμένουν ρεαλιστικές: η μεταξωτή μαξιλαροθήκη περιορίζει την τριβή και συμβάλλει στην προστασία της τρίχας, όμως δεν αποτελεί θεραπεία για την ανδρογενετική αλωπεκία, δηλαδή την κληρονομική τριχόπτωση.

Επιλέξτε μεταξωτό σκούφο ή τουρμπάνι για τον ύπνο

Μια άλλη επιλογή είναι να καλύπτετε τα μαλλιά σας με μετάξι. Η AAD κατατάσσει τους σατέν ή μεταξωτούς σκούφους ύπνου (bonnets) μαζί με τις μεταξωτές μαξιλαροθήκες στις λύσεις που βοηθούν αποτελεσματικά στη μείωση της τριβής.

Το μεταξωτό τουρμπάνι έχει το πλεονέκτημα ότι μένει στη θέση του, ακόμη και όταν αλλάζετε θέση στο κεφάλι. Χρειάζεται όμως σωστή εφαρμογή, καθώς ένα υπερβολικά σφιχτό τουρμπάνι μπορεί να επιβαρύνει την αλωπεκία από έλξη σε άτομα με σχετική προδιάθεση, όπως έδειξε μελέτη του 2021.

Μην πέφτετε για ύπνο με βρεγμένα μαλλιά

Σε σύγκριση με τα στεγνά, τα βρεγμένα μαλλιά σπάνε πολύ πιο εύκολα, επομένως η επαφή και η τριβή με το μαξιλάρι μπορεί να προκαλέσουν φθορά. Αν και το μετάξι περιορίζει τις επιπτώσεις, η ασφαλέστερη πρακτική είναι να στεγνώνετε τα μαλλιά πριν ξαπλώσετε.

• Αν δεν προλαβαίνετε να στεγνώσουν φυσικά, ρυθμίστε το πιστολάκι στον κρύο ή στον μέτριο αέρα.
• Μια πετσέτα από μικροΐνες είναι προτιμότερη, καθώς είναι πιο απαλή από τις συνηθισμένες και απομακρύνει το νερό με μικρότερη καταπόνηση για την τρίχα.
• Αποφύγετε το έντονο τρίψιμο: η AAD προτείνει να τυλίγετε απαλά τα μαλλιά με την πετσέτα, ώστε να απορροφάται η υγρασία.

Απομακρύνετε τα πολύ σφιχτά λαστιχάκια

«Όσοι κοιμούνται με σφιχτά λαστιχάκια στα μαλλιά συχνά εμφανίζουν σπάσιμο της τρίχας στο σημείο της πίεσης», τονίζει η Zsaton. Η παρατεταμένη έλξη μπορεί, επιπλέον, να οδηγήσει σε τριχόπτωση.

• Η πρακτική λύση είναι να απομακρύνετε τα μαλλιά από το πρόσωπο με μια χαλαρή αλογοουρά ψηλά στο κεφάλι, σε στυλ “pineapple”, χρησιμοποιώντας ένα φαρδύ και μαλακό scrunchie.

Όσοι έχουν σγουρά μαλλιά μπορούν να επιλέξουν μια πλεξούδα χωρίς σφίξιμο. Με αμφότερες τις τεχνικές περιορίζεται η τριβή και μειώνεται το φριζάρισμα.

Βάλτε Leave-in Conditioner, αποφεύγοντας το τριχωτό

Το προϊόν περιποίησης που ξεπλύνατε το πρωί πιθανότατα δεν συνεχίζει να προστατεύει τα μαλλιά κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν τα μαλλιά τρίβονται στο μαξιλάρι επί 7-8 ώρες, κυρίως αν είναι λεπτά, μακριά, βαμμένα ή έχουν υποστεί φθορά από θερμότητα.

Ένα leave-in conditioner ή μια νυχτερινή θεραπεία προσθέτει ένα προστατευτικό φιλμ, το οποίο βοηθά να περιοριστούν το μπέρδεμα και η τριβή.

Η χρήση τους βασίζεται σε δύο βασικούς κανόνες:

• Ξεκινήστε από το μέσο των μαλλιών και κατευθυνθείτε προς τις άκρες. Μην εφαρμόζετε το προϊόν στο τριχωτό, ώστε να αποφύγετε τη λιπαρότητα, τη συσσώρευση και τον ερεθισμό.
• Μην ψεκάζετε αραιωμένο μαλακτικό. Τα συνηθισμένα conditioners έχουν συστατικά που απαιτούν ξέβγαλμα και δεν προορίζονται για παραμονή πάνω στα μαλλιά.

Χρειάζεται να αλλάζετε πλευρά στον ύπνο για τα μαλλιά;

Όχι. «Δεν θεωρώ ότι πρέπει να ξυπνάει κανείς μέσα στη νύχτα επειδή φοβάται μήπως κοιμηθεί από την αγαπημένη του πλευρά», αναφέρει η Dr. Zsaton. Οι ειδικοί υπογραμμίζουν πως προτεραιότητα έχει ένας άνετος και αναζωογονητικός ύπνος.

Η επιλογή πλευράς φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο το δέρμα παρά τη γραμμή των μαλλιών. Η πίεση του προσώπου πάνω στο μαξιλάρι έχει συσχετιστεί με ρυτίδες ύπνου και πρόωρη γήρανση, επειδή το δέρμα είναι πιο ελαστικό και ανταποκρίνεται στην πίεση. Για την υγεία του δέρματος και της σπονδυλικής στήλης, οι ειδικοί συστήνουν ύπνο ανάσκελα.

Παρόλα αυτά, η Zsaton επισημαίνει: «Αν παρατηρήσετε έντονα ασύμμετρη αραίωση στη γραμμή των μαλλιών και κοιμάστε από την ίδια πλευρά για χρόνια, η τριβή και η πίεση μπορεί να είναι ένα μικρό κομμάτι του παζλ – μαζί με τη γενετική και τις ορμόνες».