Ύπνος REM: Η φάση με τα ζωντανά όνειρα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο για 83 ασθένειες – Τα ευρήματα νέας μελέτης

Πόσες ώρες ύπνου χρειάζονται για την προστασία της υγείας; Νέα μελέτη διαπίστωσε ότι ο ύπνος REM, αλλά και έξι έως οκτώ ώρες νυχτερινού ύπνου, συνδέονται με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης πολλών ασθενειών. Ειδικότερα, περισσότερος χρόνος στη συγκεκριμένη φάση του ύπνου σχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο για 83 παθήσεις.

Ύπνος REM: Η φάση που συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο για 83 ασθένειες σε νέα μελέτη

Ο ύπνος δεν περιορίζεται απλώς στο διάστημα ανάμεσα στην κατάκλιση και το πρωινό ξύπνημα. Η υγεία μας επηρεάζεται ουσιαστικά από τις επιμέρους φάσεις του και τα χαρακτηριστικά της ποιότητάς του.

Ερευνητική ομάδα από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο Capital στην Κίνα, σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLOS Medicine, επεξεργάστηκε στοιχεία 95.559 ατόμων από μια μεγάλη βρετανική έρευνα για την υγεία.

Οι επιστήμονες κατέγραψαν, μέσω έξυπνων συσκευών καρπού (trackers), τα πρότυπα ύπνου των συμμετεχόντων για μία εβδομάδα. Στη συνέχεια τα συνέδεσαν με περισσότερες από 1.000 παθήσεις, σε διάμεσο χρόνο παρακολούθησης που πλησίαζε τα εννέα έτη.

Ανάμεσα στις φάσεις του ύπνου, μία αναδείχθηκε ιδιαίτερα: ο ύπνος REM (Rapid Eye Movement).

Τι είναι ο ύπνος REM και ο ρόλος του στην υγεία

Είναι η ξεχωριστή φάση κατά την οποία εμφανίζονται τα περισσότερα, αλλά και τα πιο ζωντανά, όνειρα.

Στη φάση REM, η δραστηριότητα του εγκεφάλου μοιάζει σε μεγάλο βαθμό με εκείνη της εγρήγορσης. Εκτιμάται πως έχει καθοριστικό ρόλο τόσο στην ενίσχυση της μάθησης όσο και στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.

Μεγαλύτερη διάρκεια ύπνου REM συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο για δεκάδες ασθένειες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται οι ακόλουθες:

• Καρδιακή ανεπάρκεια
• Νόσος Αλτσχάιμερ
• Υπόταση
• Κολπική μαρμαρυγή

Στη δημοσιευμένη εργασία τους, οι ερευνητές αναφέρουν: «Διαπιστώσαμε ότι οι διακυμάνσεις στα μοτίβα ύπνου συνδέονταν με την εμφάνιση 156 ασθενειών».

«Συγκεκριμένα, μεγαλύτερος σε διάρκεια ύπνος REM και βαθύς ύπνος συνδέθηκαν με χαμηλότερο κίνδυνο για 83 και 7 ασθένειες αντίστοιχα, ενώ η ακανόνιστη διάρκεια ύπνου και οι συχνές αφυπνίσεις μετά την έναρξη του ύπνου συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο για 3 και 6 ασθένειες αντίστοιχα».

Για τον βαθύ ύπνο, οι παθήσεις στις οποίες καταγράφηκε χαμηλότερος κίνδυνος περιλαμβάνουν τον διαβήτη τύπου 2 και τη νόσο Πάρκινσον.

Η ιδανική διάρκεια ύπνου για χαμηλότερο κίνδυνο ασθενειών

Το εύρος των έξι έως οκτώ ωρών κάθε νύχτα αναδείχθηκε ως το ιδανικό («sweet spot») για τη μείωση του κινδύνου σημαντικού αριθμού παθήσεων. Στον αντίποδα, ύπνος κάτω από πέντε ώρες συσχετίστηκε με υψηλότερο κίνδυνο για 37 ασθένειες, συγκριτικά με οκτώ ώρες ύπνου.

Η ομάδα εξέτασε ακόμη το ποσοστό που καταλαμβάνει ο ύπνος REM στη συνολική διάρκεια του ύπνου. Με αυτόν τον τρόπο έδειξε ότι τα οφέλη του δεν εξηγούνται μόνο από το ότι κάποιος κοιμάται για περισσότερες ώρες.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν: «Αυτά τα ευρήματα τονίζουν ότι τόσο η αρχιτεκτονική του ύπνου όσο και η διάρκειά του σχετίζονται άμεσα με τον κίνδυνο νόσησης».

Παρότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι ο ύπνος REM δρα σε διαφορετικές βιολογικές οδούς και προσφέρει στον οργανισμό ειδικά οφέλη.

Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την ποιότητα και τη διάρκεια του ύπνου REM

Μέσα στη νύχτα, το σώμα περνά διαδοχικά από διαφορετικά στάδια ύπνου. Το πόσο ύπνο REM θα συγκεντρώσει κάποιος καθορίζεται κυρίως από δύο παράγοντες: τη συνολική διάρκεια του ύπνου και τη συνέχειά του, δηλαδή την απουσία διακοπών.

Παράγοντες που μειώνουν τη διάρκεια του ύπνου REM:

• Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού, δηλαδή του βιολογικού ρολογιού
• Το έντονο στρες και άγχος
• Η κατανάλωση αλκοόλ
• Η φυσιολογική γήρανση του οργανισμού

Παρόλο που ορισμένες πλευρές παραμένουν ακόμη άγνωστες –για παράδειγμα, γιατί τα ζώα με υψηλότερη θερμοκρασία σώματος τείνουν να έχουν λιγότερο ύπνο REM– η σημασία αυτής της φάσης για την υγεία θεωρείται πλέον αδιαμφισβήτητη.

Στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PLOS Medicine, οι ειδικοί καταλήγουν: «Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η διατήρηση 6–8 ωρών ύπνου συνδέεται με μια πιο ευνοϊκή αρχιτεκτονική ύπνου και χαμηλότερο κίνδυνο ασθενειών, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για την πρόληψη και την προαγωγή της υγείας».

Ένας ακόμη λόγος, λοιπόν, για να φροντίσετε απόψε να πέσετε για ύπνο λίγο νωρίτερα!