Το Μαξίμου μιλά για ΕΦΚ, κανείς στην κυβέρνηση δεν μιλά για πλαφόν στα διυλιστήρια

Η κυβερνητική επικοινωνία απέναντι στην ακρίβεια στα καύσιμα στηρίζεται σε δύο σταθερές: τον «δημοσιονομικό χώρο» που δεν επαρκεί και το «τα υπερκέρδη τα φορολογήσαμε ήδη». Και τα δύο αντέχουν λιγότερο απ’ όσο θα ήθελε το Μαξίμου στην αντιπαράθεση με τα πραγματικά νούμερα.

Στο πρώτο επιχείρημα, η διάκριση είναι απλή: μιλάμε για έκτακτη κρίση, όχι για μόνιμη μείωση ΕΦΚ. Οι ίδιοι οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες εξαιρούν τα προσωρινά μέτρα από τον δείκτη καθαρών δαπανών, όταν αυτά χρηματοδοτούνται από αντίστοιχα έκτακτα έσοδα. Δημοσιονομικός χώρος υπάρχει, όταν υπάρχει και πολιτική βούληση να υπάρξει.

Στο δεύτερο, η κυβέρνηση λέει αλήθεια, αλλά όχι όλη την αλήθεια. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός του 2022 όριζε ελάχιστη εισφορά 33% στα πλεονάζοντα κέρδη ενεργειακού τομέα. Η Ελλάδα επέλεξε ακριβώς αυτό το κατώτατο όριο, ενώ η Αυστρία πήγε στο 40%, η Σλοβακία στο 55%, η Ρουμανία στο 60%, η Ιρλανδία στο 75% και η Σλοβενία στο 80%. Για να ολοκληρωθεί η εικόνα, ο νόμος 5007/2022 επέτρεψε στις εταιρείες να εκπέσουν την ίδια την εισφορά ως δαπάνη από τα φορολογητέα κέρδη τους. Η εισφορά των διυλιστηρίων υπολογίστηκε σε περίπου 630 εκατ. ευρώ, για το 2022. Όχι για το 2026, όταν τα κέρδη των δύο μεγάλων εταιρειών διύλισης στο πρώτο εξάμηνο εκτινάχθηκαν στα 1,998 δισ. ευρώ, έναντι ιστορικού μέσου όρου περίπου 600 εκατ. ευρώ την ίδια περίοδο. Αν τεθεί όριο «κανονικής» κερδοφορίας στο 120% του ιστορικού μέσου, η υπερβάλλουσα διαφορά φτάνει το 1,278 δισ. ευρώ.

Η επικοινωνιακή γραμμή αντίστασης

Σε αυτό το σκηνικό εντάσσεται η πρόσφατη τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, όπως την αποτυπώνει αιχμηρά η KatiApoZebra:

Η επιχειρηματολογία περί «χρημάτων χωρίς υπερφορολόγηση» είναι η ίδια γραμμή άμυνας που αγνοεί επιδεικτικά το στάδιο πριν την αντλία: τα περιθώρια διύλισης, εκεί όπου διαμορφώνεται η κερδοφορία πριν καν μπουν στο παιχνίδι ΕΦΚ και ΦΠΑ. Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει ήδη εξετάσει τις συνθήκες σε έναν κλάδο με μόλις δύο βασικούς εγχώριους παίκτες, χωρίς αυτό να μεταφράζεται σε καμία συζήτηση για ανώτατο όριο στα περιθώρια κέρδους.

Το ερώτημα που αποφεύγεται

Η έκτακτη φορολόγηση, όσο αυστηρή και αν γίνει, παρεμβαίνει πάντα μετά — αφού η αυξημένη κερδοφορία έχει ήδη δημιουργηθεί. Η μείωση ΕΦΚ και ΦΠΑ περιορίζει απλώς τη φορολογική επιβάρυνση στην τελική τιμή. Κανένα από τα δύο δεν αγγίζει το ζήτημα του πλαφόν στα περιθώρια διύλισης, που θα συνδεόταν με τη διεθνή τιμή αναφοράς και τα τεκμηριωμένα κόστη, όχι με αυθαίρετο καθορισμό τιμών. Όσο η δημόσια αντιπαράθεση μένει εγκλωβισμένη στο δίδυμο ΕΦΚ-ΦΠΑ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μπορεί να καυχιέται άνετα για «χρήματα χωρίς υπερφορολόγηση» — αφού κανείς δεν τον ρωτά γιατί δεν υπάρχει καν συζήτηση για πλαφόν στα κέρδη των διυλιστηρίων που τροφοδοτούν την ακρίβεια στην αντλία.