Politico: Η Ελλάδα μεταξύ πέντε χωρών της ΕΕ που ετοιμάζουν συμφωνία για κέντρο απέλασης στη Ρουάντα

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες της ΕΕ που αναμένεται να ανακοινώσουν τη Δευτέρα συμφωνία για την αποστολή μεταναστών των οποίων τα αιτήματα έχουν απορριφθεί σε κέντρο απέλασης στη Ρουάντα, όπως μεταδίδει το Politico Europe, επικαλούμενο τρία πρόσωπα που γνωρίζουν το σχέδιο.

Η Αυστρία, η Δανία, η Γερμανία, η Ελλάδα και η Ολλανδία συναντώνται τακτικά για να προετοιμάσουν συμφωνία δημιουργίας κέντρων εκτός ΕΕ, στα οποία θα μπορούν να απελαύνουν μετανάστες χωρίς νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην Ένωση. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο ως προς το ποιοι εισέρχονται και ποιοι παραμένουν στην επικράτειά της.

Η αναμενόμενη συμφωνία, που πρόκειται να ανακοινωθεί στη Βιέννη, θα αφορά μόνο αιτούντες άσυλο οι οποίοι έχουν ήδη εξαντλήσει όλες τις δυνατότητες εξασφάλισης νόμιμης διαμονής στην ΕΕ και έχουν απορριφθεί.

Οι χώρες είχαν επιβεβαιώσει προηγουμένως ότι επιδιώκουν να κλείσουν τις πρώτες συμφωνίες για τη δημιουργία των κέντρων εκτός ΕΕ το 2026, με σχέδιο να τεθούν σε λειτουργία από το επόμενο έτος. Το κέντρο στη Ρουάντα θα λειτουργούσε ως πιλοτικό πρόγραμμα, ενώ είναι πιθανό να ακολουθήσουν συμφωνίες με άλλες χώρες και με τη συμμετοχή και άλλων κρατών της ΕΕ.

Οι όροι και οι ανησυχίες για τα δικαιώματα

Πρόσφατη μεταρρύθμιση των κανόνων της ΕΕ επέτρεψε στα κράτη μέλη να συνάπτουν συμφωνίες με άλλες χώρες για τη δημιουργία τέτοιων κέντρων απέλασης, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Οι λεπτομέρειες του σχεδίου, μεταξύ των οποίων οι εθνικότητες των ανθρώπων που θα μεταφέρονται στα κέντρα, οι συνθήκες διαβίωσής τους και η εποπτεία της συμφωνίας, εξαρτώνται από το περιεχόμενο της συμφωνίας που θα συνάψουν οι χώρες.

Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν προειδοποιήσει ότι τα κέντρα ενδέχεται να ανοίξουν τον δρόμο σε παραβιάσεις δικαιωμάτων, μακριά από την εποπτεία της ΕΕ και τις δυνατότητες προσφυγής.

Το βρετανικό σχέδιο για τη Ρουάντα

Τα σχέδια της βρετανικής κυβέρνησης των Συντηρητικών για απέλαση αιτούντων άσυλο στη Ρουάντα απορρίφθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο του Ηνωμένου Βασιλείου το 2023, το οποίο έκρινε το σχέδιο παράνομο. Αφού ανέλαβε την εξουσία το 2024, η κυβέρνηση των Εργατικών το εγκατέλειψε, με τον τότε πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να το χαρακτηρίζει «νεκρό και θαμμένο».

Το Ηνωμένο Βασίλειο επιδίωκε να μεταφέρει ανθρώπους στη Ρουάντα για να εξετάζονται εκεί οι αιτήσεις τους εξ αποστάσεως. Αντίθετα, η επικείμενη συμφωνία των χωρών της ΕΕ θα αφορά ανθρώπους στους οποίους έχει δοθεί εντολή να εγκαταλείψουν την επικράτεια της Ένωσης.