Ισπανία: Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξετάζει τα κονδύλια για τη σιδηροδρομική γραμμή όπου σκοτώθηκαν 69 άνθρωποι

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε έρευνα για ενδεχόμενη απάτη με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που προοριζόταν για την αναβάθμιση της γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης, εννέα μόλις ημέρες μετά το δυστύχημα στην Ούρντα, με 69 νεκρούς. Είναι η δεύτερη έρευνα το 2026 για την ίδια γραμμή, όπου δύο καταστροφικά δυστυχήματα έχουν αφήσει συνολικά 115 νεκρούς, προκαλώντας αναταραχή στην Ισπανία και οδηγώντας στην παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε.

Σε ανακοίνωσή της την Παρασκευή (6/11), η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) γνωστοποίησε ότι διερευνά ενδεχόμενες παρατυπίες στη διαχείριση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για την ανακαίνιση και την ενίσχυση των συστημάτων ασφάλειας, σηματοδότησης και επικοινωνίας της γραμμής υψηλής ταχύτητας μεταξύ Μαδρίτης και Σεβίλλης.

Η αρχή κινήθηκε αυτεπαγγέλτως έπειτα από τη σύγκρουση δύο τρένων στις 28 Οκτωβρίου, κοντά στην Ούρντα, στην επαρχία Τολέδο.

Όπως αναφέρεται στην επίσημη ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, τις έρευνες συνδράμει η Κεντρική Επιχειρησιακή Μονάδα (UCO) της ισπανικής Πολιτοφυλακής (Guardia Civil).

ADIF και δύο δημόσιοι φορείς στο επίκεντρο των ερευνών

Η έρευνα αφορά τρεις βασικούς δημόσιους οργανισμούς, με αρμοδιότητες στη λειτουργία και την ασφάλεια των σιδηροδρομικών υποδομών, καθώς και στον οικονομικό τους έλεγχο.

Στους φορείς αυτούς περιλαμβάνονται η ADIF, η δημόσια εταιρεία που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές, η Κρατική Υπηρεσία Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF) και το ισπανικό Ελεγκτικό Συνέδριο.

Η ισπανική εφημερίδα El País αναφέρει ότι στελέχη της UCO επισκέφθηκαν τις εγκαταστάσεις και των τριών οργανισμών, ζητώντας έγγραφα για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Πηγές της ADIF ανέφεραν στο τηλεοπτικό δίκτυο laSexta ότι ο οργανισμός ανταποκρίθηκε στα αιτήματα των ερευνητών και παρέδωσε τα στοιχεία που ζητήθηκαν. Διευκρίνισαν, επίσης, ότι δεν έγινε αστυνομική έρευνα στις εγκαταστάσεις του.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επιβεβαίωσε μόνο ότι ξεκίνησε η διαδικασία. Εξήγησε ότι δημοσιοποίησε κατ’ εξαίρεση την έρευνα εξαιτίας του ιδιαίτερα έντονου δημόσιου ενδιαφέροντος, χωρίς να αποκαλύψει περισσότερα στοιχεία.

Τρεις συμβάσεις συντήρησης και συστήματα ασφαλείας υπό έλεγχο

Τρεις συμβάσεις για τη συντήρηση και την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας στη γραμμή Μαδρίτης–Σεβίλλης βρίσκονται στο μικροσκόπιο, σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα La Razón.

Στο επίκεντρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι χρηματοδοτήσεις για την εγκατάσταση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS), που έχει στόχο τον εκσυγχρονισμό του ελέγχου της κυκλοφορίας και την προστασία των τρένων.

Η εφημερίδα αναφέρει ότι οι αρχές εξετάζουν αν τα ευρωπαϊκά κονδύλια δαπανήθηκαν για τον σκοπό για τον οποίο είχαν εγκριθεί ή αν χρήματα διοχετεύτηκαν παράνομα αλλού.

Όπως μεταδίδει η La Razón, μέχρι στιγμής, στο αρχικό στάδιο της έρευνας, δεν έχουν γίνει συλλήψεις ούτε έχουν ανακοινωθεί επίσημες κατηγορίες σε βάρος συγκεκριμένων προσώπων.

Το 2024 η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε εγκρίνει 111 εκατομμύρια ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης για την ανακαίνιση της γραμμής, σύμφωνα με το Euronews.

Η έρευνα για ενδεχόμενη οικονομική απάτη διεξάγεται χωριστά από τις διαδικασίες που εξετάζουν τα τεχνικά και επιχειρησιακά αίτια του δυστυχήματος.

Ούρντα: Η σύγκρουση τρένων και η βλάβη στο σύστημα LZB

Το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, τρένο υψηλής ταχύτητας της κρατικής Renfe προσέκρουσε στο πίσω μέρος ακινητοποιημένου συρμού της ιδιωτικής Iryo. Η σύγκρουση έγινε κοντά στην Ούρντα, περίπου 150 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης.

Η σύγκρουση είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο 69 ανθρώπων και τον τραυματισμό περισσότερων από 100.

Οι έρευνες για τα αίτια της τραγωδίας στρέφονται, μεταξύ άλλων, σε δυσλειτουργία του συστήματος LZB, που ελέγχει την κίνηση και την ταχύτητα των τρένων, μεταδίδει το ισπανικό δημόσιο δίκτυο RTVE.

Περίπου στις 08:30 το πρωί της ημέρας του δυστυχήματος σημειώθηκε βλάβη, με αποτέλεσμα να ακινητοποιηθούν συρμοί σε τμήμα της γραμμής μήκους περίπου 63 χιλιομέτρων.

Μεταξύ των συρμών που σταμάτησαν ήταν και εκείνος της Iryo, ο οποίος έμεινε ακινητοποιημένος κοντά στην Ούρντα.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, λίγα λεπτά μετά δόθηκε εντολή σε τρένο της Renfe να συνεχίσει χωρίς όριο ταχύτητας, παρά το γεγονός ότι στην ίδια γραμμή βρισκόταν ο σταματημένος συρμός.

Η σύγκρουση έγινε στις 08:53.

Ο τότε υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, είχε δηλώσει ότι υπό αυτές τις συνθήκες δεν έπρεπε να δοθεί στο τρένο άδεια να συνεχίσει. Πρόσθεσε ότι, ακόμη και αν του είχε επιτραπεί να κινηθεί, θα έπρεπε να ισχύει σημαντικός περιορισμός ταχύτητας.

Οι αρχικές εκτιμήσεις των ερευνητών τοποθετούν την ταχύτητα κατά τη σύγκρουση στα 160 έως 200 χιλιόμετρα την ώρα.

Παραμένει υπό διερεύνηση πώς συνδέθηκαν οι τεχνικές βλάβες, οι οδηγίες που δόθηκαν από το κέντρο ελέγχου και οι αποφάσεις που ακολούθησαν.

Νέα έρευνα για τη σιδηροδρομική γραμμή μετά το δυστύχημα στην Αδαμούθ

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ασχοληθεί ξανά με τη σιδηροδρομική γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης–Σεβίλλης.

Στις 20 Μαρτίου 2026, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε γνωστοποιήσει ότι ξεκινά αυτεπάγγελτη έρευνα για ενδεχόμενη απάτη στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, τα οποία προορίζονταν για τη συντήρηση τμήματος της ίδιας γραμμής. Το σημείο βρίσκεται κοντά στο χιλιομετρικό 318,7, στην περιοχή της Αδαμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβας.

Αφορμή για την έναρξη της έρευνας ήταν το σιδηροδρομικό δυστύχημα στις 18 Ιανουαρίου, που κόστισε τη ζωή σε 46 ανθρώπους.

Η προηγούμενη έρευνα εξετάζει τη χρηματοδότηση για τη συντήρηση της σιδηροδρομικής υποδομής. Στο επίκεντρο της νέας βρίσκονται τα κονδύλια για τα συστήματα ασφαλείας, σηματοδότησης και επικοινωνιών.

Δύο δυστυχήματα με βαρύ φόρο αίματος έχουν σημειωθεί στην ίδια γραμμή σε διάστημα μικρότερο των δέκα μηνών, αφήνοντας πίσω συνολικά 115 νεκρούς.

Οι αλλεπάλληλες τραγωδίες έχουν εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την κατάσταση των υποδομών, το κατά πόσο είναι αποτελεσματική η συντήρηση και την επάρκεια των μέτρων ασφαλείας στο ισπανικό σιδηροδρομικό δίκτυο.

Η παραίτηση Πουέντε: «Είναι ζήτημα πολιτικής αξιοπρέπειας»

Οι εξελίξεις έχουν ήδη πυροδοτήσει σημαντικές πολιτικές αναταράξεις στην Ισπανία.

Μετά την παρουσία του στο ισπανικό Κοινοβούλιο για την τραγωδία στην Ούρντα, ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε υπέβαλε την παραίτησή του την Τρίτη (3/11).

Ακόμη, ο Πουέντε γνωστοποίησε ότι δεν θα διεκδικήσει έδρα με το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) στις βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου.

«Ένας υπουργός Μεταφορών δεν μπορεί να συνεχίσει να βρίσκεται στη θέση του μετά από δύο δυστυχήματα τέτοιας σοβαρότητας σε λιγότερο από έναν χρόνο», δήλωσε.

Ο ίδιος ανέφερε ότι η επιλογή του υπαγορεύτηκε από την πολιτική αξιοπρέπεια, τη συνέπεια και την ενσυναίσθηση προς τις οικογένειες των θυμάτων, είτε φέρει προσωπική ευθύνη για τα δυστυχήματα είτε όχι.

Όπως μετέδωσε το RTVE, ο πρώην υπουργός είπε ότι είχε αποφασίσει να αποχωρήσει ήδη την ημέρα της τραγωδίας, αλλά παρέμεινε προσωρινά στη θέση του ώστε να προωθήσει άμεσα μέτρα ασφαλείας.

Η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ δέχεται πλέον νέα πολιτική πίεση, καθώς η ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών έχει γίνει κεντρικό ζήτημα ενόψει των εκλογών.

Αποζημιώσεις για τις οικογένειες και μέτρα ενίσχυσης της σιδηροδρομικής ασφάλειας

Ταυτόχρονα με τις έρευνες, η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε οικονομική υποστήριξη για τα θύματα και τους συγγενείς τους.

Το Euronews αναφέρει ότι από την Παρασκευή (6/11) άρχισε η διαδικασία υποβολής αιτήσεων για οικονομική ενίσχυση και αποζημιώσεις λόγω της τραγωδίας στην Ούρντα.

Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν έως τις 5 Φεβρουαρίου 2027, είτε μέσω διαδικτύου είτε στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Στα μέτρα περιλαμβάνονται άμεσες ενισχύσεις για την κάλυψη επειγουσών αναγκών, αλλά και προκαταβολές που θα συμψηφιστούν με μελλοντικές αποζημιώσεις.

Επιπλέον, η κυβέρνηση ανακοίνωσε παρεμβάσεις για την ασφάλεια των τρένων: αυστηρότερα όρια ταχύτητας όταν παρουσιάζουν βλάβη τα συστήματα σηματοδότησης, περισσότερο προσωπικό και ταχύτερη αναβάθμιση των τεχνολογικών υποδομών.

Η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ανοίγει και ένα ακόμη πεδίο ελέγχου: πέρα από τα αίτια των δύο πολύνεκρων συγκρούσεων, οι αρχές θα εξετάσουν αν τα ευρωπαϊκά κονδύλια που είχαν διατεθεί για τη βελτίωση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων χρησιμοποιήθηκαν όπως προβλεπόταν.