Jerusalem Post: Αίγυπτος, Μπαχρέιν και ΗΑΕ στηρίζουν την Ελλάδα για τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης

Η Αίγυπτος, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συντάχθηκαν με την Ελλάδα στην καταδίκη της συμφωνίας Τουρκίας-Λιβύης για τα θαλάσσια σύνορα, την οποία χαρακτηρίζουν απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια και τη διεθνή έννομη τάξη, όπως γράφει η Jerusalem Post. Η Βουλή της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε την περασμένη εβδομάδα τη συμφωνία, που είχε αρχικά συναφθεί το 2019, προκαλώντας την άμεση αντίδραση της Ελλάδας και της Κύπρου, οι οποίες υποστηρίζουν ότι παραβιάζει τις δικές τους θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Σε κοινή δήλωση που παρουσίασε τη Δευτέρα στη Νέα Υόρκη, στα Ηνωμένα Έθνη, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, οι τέσσερις χώρες ανέφεραν ότι η συμφωνία προκαλεί «σοβαρές ανησυχίες για την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα». Προειδοποίησαν επίσης ότι μπορεί να δημιουργήσει αρνητικό προηγούμενο, επιτρέποντας σε «αυθαίρετες διμερείς ρυθμίσεις» να υπονομεύσουν τους καθιερωμένους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων πλευρών στην έγκριση της συμφωνίας δεν έχουν νόμιμη βάση, υπερασπιζόμενος την πολιτική της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο.

Οι διπλωματικές κινήσεις της Αθήνας και η ενεργειακή διάσταση

Η στήριξη των αραβικών χωρών προς την Ελλάδα δείχνει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, μια προσπάθεια να διευρυνθεί η διμερής διαφορά και να ενισχυθεί η περιφερειακή πίεση για την τήρηση των κανόνων σχετικά με τα θαλάσσια σύνορα. Η εξέλιξη αυξάνει τη διπλωματική πίεση προς την Τουρκία και τη Λιβύη για τις θαλάσσιες ζώνες και τα μελλοντικά ενεργειακά έργα στη Μεσόγειο.

Μετά τη συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης του 2019, η Ελλάδα παραχώρησε σε κοινοπραξία με επικεφαλής τη Chevron άδεια για έρευνα φυσικού αερίου στα ανοιχτά της Κρήτης και επιδίωξε χωριστή συμφωνία με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους.

Ο Γεραπετρίτης δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Αθήνα είναι έτοιμη να συνεχίσει την προσπάθεια και κάλεσε τη Λιβύη να καλλιεργήσει καλές σχέσεις με τις γειτονικές χώρες, σύμφωνα με τους κανόνες για τη θάλασσα, στο πλαίσιο της πολιτικής μετάβασης.

Το ιστορικό της συμφωνίας και οι δύο λιβυκές διοικήσεις

Η Λιβύη έχει διαιρεθεί σε αντίπαλες διοικήσεις στην ανατολή και τη δύση για περισσότερο από μία δεκαετία, μετά τον εμφύλιο πόλεμο που ακολούθησε την εξέγερση με την υποστήριξη του ΝΑΤΟ και ανέτρεψε τον επί χρόνια ηγέτη της χώρας, Μουαμάρ Καντάφι.

Η συμφωνία με την Τουρκία συνήφθη από τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης στην Τρίπολη, στη δυτική χώρα. Η αντίπαλη ανατολική διοίκηση, υπό τον στρατιωτικό διοικητή Χαλίφα Χαφτάρ, δεν είχε εγκρίνει τη συμφωνία επί χρόνια. Η τουρκική υποστήριξη αποδείχθηκε καθοριστική για την απόκρουση της επίθεσης των δυνάμεων του Χαφτάρ στην Τρίπολη το 2019-2020.

Οι σχέσεις, ωστόσο, έχουν βελτιωθεί σταδιακά τα τελευταία χρόνια. Τούρκοι αξιωματούχοι επισκέπτονται τακτικά τη Βεγγάζη, την de facto πρωτεύουσα του Χαφτάρ, ενώ η Τουρκία έχει επενδύσει σημαντικά στις κατασκευές και σε άλλους τομείς.