Γαλλία: Οικονομολόγος προειδοποιεί ότι «Οδεύουμε κατευθείαν προς τον τοίχο» λόγω της χειρότερης δημοσιονομικής κατάστασης από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

Η Γαλλία κινδυνεύει να εισέλθει σε μία από τις σοβαρότερες οικονομικές κρίσεις της μεταπολεμικής περιόδου, με το δημόσιο χρέος να διογκώνεται, το κόστος δανεισμού να ανεβαίνει και την πολιτική αστάθεια να δυσκολεύει τη δημοσιονομική εξυγίανση. Ο οικονομολόγος Εντουάρ Σαλ προειδοποιεί: «Οδεύουμε κατευθείαν προς τον τοίχο», σημειώνοντας πως τα δημόσια οικονομικά της χώρας βρίσκονται στη δυσμενέστερη θέση από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, η κυβέρνηση του Σεμπαστιάν Λεκορνί προωθεί περικοπές δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ, παρά τις έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

Ρεπορτάζ του φινλανδικού δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού δικτύου Yle, περιγράφει μια επικίνδυνη συγκυρία για τη Γαλλία: υψηλό δημόσιο χρέος, αδύναμη ανάπτυξη και πολιτική αβεβαιότητα συνθέτουν ένα μείγμα που έχει αρχίσει να διαβρώνει την εμπιστοσύνη των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Οι προβλέψεις θέλουν το δημόσιο χρέος της χώρας να ανέλθει φέτος στο 119% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα υπολογίζεται σε 5,4% — αρκετά πάνω από το όριο αναφοράς 3% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην κατάταξη των πλέον υπερχρεωμένων χωρών της ΕΕ, η Γαλλία βρίσκεται πλέον πίσω μόνο από την Ελλάδα και την Ιταλία.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζει ο Εντουάρ Σαλ, καθηγητής Οικονομικών στο Paris School of Economics, με ειδίκευση στη μακροοικονομία και τη δημοσιονομική πολιτική.

«Τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας δεν έχουν βρεθεί ποτέ σε τόσο άσχημη κατάσταση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οδεύουμε κατευθείαν προς τον τοίχο», δηλώνει.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η τάση επιδείνωσης διαρκεί εδώ και χρόνια και δεν προέκυψε πρόσφατα. «Το δημόσιο χρέος αυξάνεται εδώ και πολύ καιρό. Το έλλειμμα άρχισε να εκτοξεύεται κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορωνοϊού και έκτοτε η αύξηση συνεχίζεται», επισημαίνει.

Η Γαλλία πληρώνει πλέον υψηλότερο κόστος δανεισμού από την Ελλάδα και την Ιταλία

Σημαντική άνοδος στο κόστος δανεισμού προσθέτει ανησυχία στην εικόνα. Η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού κρατικού ομολόγου βρίσκεται κοντά στο 5%, ενώ η απόσταση από την απόδοση των αντίστοιχων γερμανικών τίτλων έφτασε σε επίπεδα που είχαν παρατηρηθεί τελευταία φορά το 2011, στη διάρκεια της κρίσης χρέους της ευρωζώνης.

Η Γαλλία δανείζεται πια ακριβότερα από την Ιταλία και την Ελλάδα. Όπως αναφέρει το Yle, η άνοδος των αποδόσεων φανερώνει την επιφυλακτικότητα των επενδυτών για τα δημοσιονομικά της χώρας, καθώς και τους πολιτικούς κινδύνους που εμποδίζουν τη λήψη αποφάσεων.

Μετά την απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση το καλοκαίρι του 2024, η εμπιστοσύνη των αγορών έχει μειωθεί αισθητά. Από τότε έχουν καταρρεύσει δύο κυβερνήσεις.

Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη της οικονομίας προβλέπεται να φτάσει μόλις το 0,5% φέτος, ενώ η αγοραστική δύναμη των Γάλλων έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά.

Ο Σαλ τονίζει: «Ζούσαμε για πολύ καιρό με την ψευδαίσθηση ότι το χρέος δεν κοστίζει τίποτα. Αυτή η ψευδαίσθηση πλέον έχει καταρρεύσει»,

Περικοπές άνω των 50 δισ. ευρώ στον προϋπολογισμό, με μαθητές και εργαζόμενους στους δρόμους

Την Τρίτη άρχισαν στο γαλλικό Κοινοβούλιο οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό του 2027, σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα.

Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί επιδιώκει δημοσιονομική προσαρμογή που ξεπερνά τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ. Πάνω από 40 δισεκατομμύρια προβλέπεται να προέλθουν από περικοπές δαπανών, μεταξύ άλλων στις συντάξεις και στις κοινωνικές παροχές.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα στο 5% του ΑΕΠ.

Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές, ωστόσο, προκαλούν έντονη αντίδραση. Μαθητές λυκείων πραγματοποιούν διαδηλώσεις για πέμπτη διαδοχική εβδομάδα και ζητούν αυξημένη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση, ενώ οι οδηγοί διεκδικούν κρατικά μέτρα για να πέσει το κόστος των καυσίμων.

Για το ερχόμενο Σάββατο έχει οριστεί νέα μεγάλη κινητοποίηση με απεργίες και διαδηλώσεις. Οι μαθητές διεκδικούν πρόσθετη χρηματοδότηση 10 δισεκατομμυρίων ευρώ για την εκπαίδευση, την ώρα που η κυβέρνηση εισηγείται αύξηση των σχετικών δαπανών κατά μόλις 1,4 δισεκατομμύρια ευρώ.

Κατά τον Σαλ, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα συνδέεται με την αντίληψη της γαλλικής κοινωνίας για το δημόσιο χρέος.

«Πολλοί πιστεύουν ότι το χρέος μπορεί να μεταφερθεί στις επόμενες γενιές. Όμως αυτές οι επόμενες γενιές είμαστε εμείς. Δεν μπορούμε πλέον να το μεταθέτουμε στο μέλλον», υπογραμμίζει.

Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές της άνοιξης του 2027, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη: τα πολιτικά κόμματα δεν δείχνουν πρόθυμα να στηρίξουν μη δημοφιλείς περικοπές μέσα στην προεκλογική περίοδο.

Φόβοι για νέα κρίση στην ευρωζώνη και σύγκριση με την Ελλάδα

Οι ανησυχίες για την οικονομική πορεία της Γαλλίας ξεπερνούν τα εθνικά της σύνορα, καθώς η χώρα αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης.

Ο Σαλ προειδοποιεί ότι, αν η Γαλλία δεν περιορίσει τα ελλείμματά της, οι επιπτώσεις μπορεί να επεκταθούν σε όλη την ευρωπαϊκή οικονομία.

Ήδη, στη διεθνή οικονομική συζήτηση έχουν διατυπωθεί παραλληλισμοί με την ελληνική κρίση χρέους της δεκαετίας του 2010.

Παρά τις συγκρίσεις, η Γαλλία έχει μεγάλη, διαφοροποιημένη οικονομία και εξακολουθεί να αποτελεί ελκυστικό επενδυτικό προορισμό. Επιπλέον, το δημοσιονομικό της έλλειμμα παραμένει αισθητά χαμηλότερο από το 10%, σε αντίθεση με τα χειρότερα χρόνια της ελληνικής κρίσης.

Κατά τον καθηγητή, ο βασικός κίνδυνος για τη Γαλλία είναι η πολιτική αστάθεια, η οποία δυσχεραίνει την εφαρμογή των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων.

«Εάν δεν εφαρμοστούν μέτρα εξοικονόμησης, η Γαλλία μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με διαδικασίες δημοσιονομικής προσαρμογής αντίστοιχες με εκείνες που αντιμετώπισαν ορισμένες χώρες της Νότιας Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του 2010», προειδοποιεί.

«Ή θα διαλυθεί η ευρωζώνη ή η Γαλλία θα επιστρέψει στη δημοσιονομική πειθαρχία»

Ο Σαλ τάσσεται υπέρ εκτεταμένων διαρθρωτικών αλλαγών, στις οποίες περιλαμβάνεται και η άνοδος του ορίου συνταξιοδότησης.

Το ηλικιακό όριο στη Γαλλία είναι σήμερα τα 63 έτη, από τα χαμηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο οικονομολόγος εκτιμά πως η αύξηση του ορίου στα 65 έτη θα μπορούσε να εξοικονομήσει πόρους ίσους με το 1,5% του ΑΕΠ, δηλαδή περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ.

«Εάν δεν γίνει αυτό, οι εξοικονομήσεις θα πρέπει να αναζητηθούν αλλού», τονίζει.

Από την άλλη, η Μαρίν Λεπέν, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές, σύμφωνα με το φινλανδικό δημοσίευμα, εισηγείται να μειωθεί το όριο συνταξιοδότησης στα 62 έτη. Υποστηρίζει πως μπορούν να εξοικονομηθούν πόροι με περικοπές στο Δημόσιο και στην κοινωνική προστασία.

Ο Σαλ αποτυπώνει με ιδιαίτερα δραματικό τρόπο τα διλήμματα που έχει μπροστά της η ευρωζώνη.

«Είναι δύσκολο να εκδιωχθεί η Γαλλία από την ευρωζώνη. Είναι υπερβολικά μεγάλη και σημαντική. Είτε η ευρωζώνη θα διαλυθεί είτε η Γαλλία θα επιστρέψει στη δημοσιονομική πειθαρχία, δηλαδή σε μια πολιτική αυστηρής λιτότητας», υποστηρίζει.

Παρότι η εκτίμησή του είναι δυσοίωνη, ο οικονομολόγος διατηρεί ένα περιθώριο αισιοδοξίας, σημειώνοντας πως οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αντιμετωπίσει στο παρελθόν κρίσεις εξαιρετικά μεγάλης σοβαρότητας.

«Η ιστορία δείχνει ότι, όταν το διακύβευμα είναι πραγματικά μεγάλο, όπως είδαμε κατά τη διάρκεια της κρίσης του ευρώ, τα κράτη μπορούν να ανταποκριθούν στην πρόκληση», καταλήγει.