Ορμούζ: Ιράν και Ομάν συμφώνησαν σε προσωρινό θαλάσσιο διάδρομο – «Τα Στενά δεν ανοίγουν αν δεν τηρηθούν οι δεσμεύσεις των ΗΠΑ»

Το Ιράν και το Ομάν κατέληξαν σε συμφωνία για τη δημιουργία ενός νέου, προσωρινού θαλάσσιου διαδρόμου στα Στενά του Ορμούζ.

Ωστόσο, η Τεχεράνη διαμηνύει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο ότι το στρατηγικό πέρασμα δεν πρόκειται να ανοίξει πλήρως, εάν οι ΗΠΑ δεν εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν στο πλαίσιο της ενδιάμεσης ειρηνευτικής συμφωνίας (Μνημόνιο Συναντίληψης/MoU) του Ιουνίου.

Προσωρινός διάδρομος

Οι δηλώσεις του Καζέμ Γαριμπαμπαντί, αναπληρωτή υπουργού Εξωτερικών του Ιράν για Νομικές και Διεθνείς Υποθέσεις, πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη, μετά τις συνομιλίες που είχαν στην Τεχεράνη οι επικεφαλής της διπλωματίας της Τεχεράνης και του Μουσκάτ, για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών ενός σταδιακού πλαισίου διαχείρισης των Στενών.

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, έφθασε την Τρίτη στην Τεχεράνη για συνομιλίες με τον Ιρανό ομόλογό του, Αμπάς Αραγτσί, προκειμένου να συζητήσουν τα μελλοντικά σχέδια για το πέρασμα. Οι δύο πλευρές «συζήτησαν ένα σταδιακό πλαίσιο που θα μπορούσε να προσφέρει μια πρακτική και εφαρμοσίμη βάση για τη μετάβαση προς τα εμπρός», αναφέρεται σε κοινή δήλωση που έδωσε στη δημοσιότητα το Ομάν.

Το Ιράν και το Ομάν, ως παράκτια κράτη στα Στενά, διεξάγουν εδώ και εβδομάδες παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις για τον έλεγχο της κυκλοφορίας μέσω της στρατηγικής αυτής θαλάσσιας οδού, από την οποία διευκολυνόταν το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποστολών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) πριν από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά της Τεχεράνης τον Φεβρουάριο.

Έκτοτε, η πλειονότητα της ναυσιπλοΐας στη διαδρομή έχει ανασταλεί.

Μιλώντας στην κρατική τηλεόραση, ο Γαριμπαμπαντί ανέφερε ότι το Ιράν και το Ομάν συμφώνησαν ότι η είσοδος της νέας διαδρομής «θα γίνεται μέσω των χωρικών μας υδάτων, ενώ μέρος της διαδρομής εξόδου θα διέρχεται επίσης από τα χωρικά μας ύδατα».

Όπως εξήγησε, ο διάδρομος διέλευσης θα έχει πλάτος επτά μίλια (11,3 χιλιόμετρα), υπογραμμίζοντας παράλληλα: «Η συμφωνηθείσα διαδρομή διέλευσης με το Ομάν είναι μια προσωρινή διαδρομή».

Νωρίτερα την Τρίτη, ο Αραγτσί συνάντησε τον Αλμπουσαΐντι στην Τεχεράνη για να συζητήσουν τόσο τον προσωρινό ναυσιπλοϊκό διάδρομο όσο και ένα έργο απομάκρυνσης των ναρκών από τα Στενά, σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, ο Αλμπουσαΐντι εξέφρασε την ελπίδα ότι οι δύο χώρες θα «ανακοινώσουν σύντομα» τον διάδρομο, προσθέτοντας ότι «η μελλοντική διαχείριση των Στενών και μια μόνιμη λύση θα ακολουθήσουν στον δέοντα χρόνο».

Constructive dialogue in Tehran with my colleague Dr @Araghchi. I am hopeful we will soon announce a temporary corridor for the Strait of Hormuz and practical arrangements to restore safe navigation. Future management of the Strait and a permanent solution will follow in due… pic.twitter.com/UBkKE2j4SL

— Badr Albusaidi – بدر البوسعيدي (@badralbusaidi) August 25, 2026

Παράλληλα, σχεδιάζονται τεχνικές συνομιλίες για την ανάπτυξη μιας μακροπρόθεσμης διευθέτησης, η οποία θα περιλαμβάνει μηχανισμούς ανταλλαγής πληροφοριών, καθώς και υπηρεσίες ναυσιπλοΐας και ασφάλειας.

Οι νάρκες και οι αμερικανικοί ισχυρισμοί

Τα Στενά του Ορμούζ μετατράπηκαν σε πεδίο έντασης όταν η Τεχεράνη απάντησε στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κλείνοντας τη θαλάσσια οδό.

Στη συνέχεια ανακοίνωσε μια νέα ναυτιλιακή διαδρομή μέσω των χωρικών της υδάτων, παρακάμπτοντας το διεθνώς αναγνωρισμένο Σύστημα Διαχωρισμού Κυκλοφορίας που είχε υιοθετήσει ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO) το 1968, δηλώνοντας παράλληλα ότι η συγκεκριμένη διαδρομή είχε ναρκοθετηθεί.

Τον Ιούνιο, όταν το Ιράν και οι ΗΠΑ υπέγραψαν Μνημόνιο Συναντίληψης (MoU) για τον τερματισμό του πολέμου, το Ομάν και ο IMO ανακοίνωσαν έναν νέο διάδρομο διέλευσης στα Στενά —με την υποστήριξη των ΗΠΑ— που κινούνταν κατά μήκος των ακτών του Ομάν.

Το Ιράν υποστήριξε ότι η λεγόμενη νότια διαδρομή παραβίαζε το MoU, και εξαπέλυσε επιθέσεις σε πλοία που χρησιμοποιούσαν τον διάδρομο, εξέλιξη που οδήγησε στην κατάρρευση της ενδιάμεσης συμφωνίας.

Έκτοτε, οι διπλωματικές προσπάθειες για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία έχουν βαλτώσει και η διέλευση παραμένει εξαιρετικά επικίνδυνη. Την Τρίτη, πετρελαιοφόρο τέθηκε εκτός λειτουργίας από βλήμα κοντά στην Ας Σισάχ του Ομάν, πλησίον της εισόδου των Στενών, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας (UKMTO).

Στις τοποθετήσεις του την Τρίτη, ο Γαριμπαμπαντί κατέστησε σαφές ότι το Ιράν δεν θεωρεί τα Στενά ανοιχτά, παρά τη συμφωνία με το Ομάν.

Παράλληλα, απέρριψε τον ισχυρισμό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι όλες οι νάρκες έχουν απομακρυνθεί από τα διεθνή ύδατα των Στενών, λέγοντας ότι «αποσκοπούσε μόνο στην ηρεμία των αγορών».

Προειδοποίησε δε ότι τα αμερικανικά σκάφη εντοπισμού ναρκών θα γίνουν «πολύ καλοί στόχοι» εάν εισέλθουν στην περιοχή.

Πίεση προς τις ΗΠΑ και τις διεθνείς αγορές

Ο Ιρανός αξιωματούχος επέμεινε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να εκπληρώσουν τις δεσμεύσεις τους βάσει του Μνημονίου Συναντίληψης —συμπεριλαμβανομένης της άρσης των κυρώσεων και της αποδέσμευσης των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων— εάν επιθυμούν την επιστροφή στη διπλωματική οδό.

Παράλληλα, κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να μην υποκύψει στις αμερικανικές πιέσεις για τις κυρώσεις.

Υπενθυμίζεται ότι την περασμένη εβδομάδα ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την «πιο συντριπτική οικονομική επιχείρηση που έγινε ποτέ» κατά του Ιράν, απειλώντας με κυρώσεις κάθε χώρα που διατηρεί εμπορικές συναλλαγές μαζί του.

«Προτρέπουμε τις χώρες να μην υποκύψουν στην αμερικανική πίεση σχετικά με τις κυρώσεις που θέλει να μας επιβάλει η Ουάσινγκτον», δήλωσε ο Γαριμπαμπαντί, προσθέτοντας ότι η αμερικανική πλευρά κάνει «λάθος όσον αφορά την ικανότητά της να επιβάλει τις κυρώσεις της εναντίον των γειτόνων μας».

Ο ίδιος σημείωσε ότι η προηγούμενη εκστρατεία κυρώσεων των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ απέτυχε να επιτύχει τους στόχους της, προβλέποντας ότι τα νέα μέτρα θα έχουν την ίδια τύχη.

«Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις είναι καταδικασμένες να αποτύχουν και έχουμε τις δικές μας μεθόδους για να τις αντιμετωπίσουμε», κατέληξε.

Παρά τις συνεχιζόμενες εντάσεις, οι ΗΠΑ αρχίζουν να επαναφέρουν προσωπικό σε ορισμένες διπλωματικές αποστολές στη Μέση Ανατολή, οι οποίες είχαν εκενωθεί ή υποστελεχωθεί στο φόντο της αντιπαράθεσης με το Ιράν, σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση του θέματος.

Η κίνηση αυτή υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον βλέπει πλέον μειωμένο κίνδυνο κλιμάκωσης της σύγκρουσης με το Ιράν στο άμεσο μέλλον, αν και ορισμένες πρεσβείες θα λειτουργήσουν αρχικά με περιορισμένη δυναμικότητα.

Με πληροφορίες από: Al Jazeera, Reuters