Ιστορικός καύσωνας στην Ευρώπη: «Σχεδόν αδύνατος» χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση – Η κλιματική αλλαγή δείχνει τα δόντια της

Το πρωτοφανές κύμα ακραίας ζέστης που σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη θέτει σε δοκιμασία τις αντοχές των υποδομών και της δημόσιας υγείας, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι τέτοια φαινόμενα αποτελούν πλέον τη νέα κανονικότητα.

Σύμφωνα με νέα επιστημονική ανάλυση, οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφονται, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας, οφείλονται ξεκάθαρα στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία έχει καταστήσει αυτά τα φαινόμενα πολλαπλάσια πιο συχνά και έντονα σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν.

Ιστορικό ρεκόρ ακραίων συνθηκών

Η επιστημονική ομάδα World Weather Attribution (WWA) προχώρησε την Παρασκευή σε μια ξεκάθαρη τοποθέτηση, σημειώνοντας ότι ο καύσωνας που πλήττει την περιοχή θα ήταν «σχεδόν αδύνατος» χωρίς την κλιματική αλλαγή.

Παράλληλα, τόνισαν ότι οι ιδιαίτερα υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες αυτής της εβδομάδας είναι πλέον 100 φορές πιο πιθανές να συμβούν σε σχέση με μόλις πριν από δύο δεκαετίες.

«Στην περιοχή που μελετήθηκε, αυτός ο καύσωνας είναι ο πιο σοβαρός που έχει καταγραφεί ποτέ», ανέφερε χαρακτηριστικά η ομάδα WWA στην ανάλυσή της.

Το φαινόμενο έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, προβλήματα στην ηλεκτροδότηση, καθώς και το κλείσιμο σχολείων και πολιτιστικών μνημείων, ενώ η Βρετανία κατέγραψε την Πέμπτη ιστορικό υψηλό θερμοκρασίας για τον μήνα Ιούνιο.

Η ανάλυση της WWA υπογραμμίζει πόσο ραγδαία έχει επιδεινώσει η παγκόσμια θέρμανση τους ευρωπαϊκούς καύσωνες μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι ένας αντίστοιχος καύσωνας τον Ιούνιο του 1976 θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου πιο δροσερός από τον τρέχοντα.

Επιπλέον, από τις περισσότερες από 800 ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, το 45% έχει ήδη καταγράψει, ή αναμένεται να καταγράψει, τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης (heat stress) για τα τέλη Ιουνίου — μια κατάσταση που συμβαίνει όταν το ανθρώπινο σώμα αδυνατεί να αποβάλει τη θερμότητα μέσω της εφίδρωσης.

Ο ρόλος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου

Οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν μέσα από πολυετείς μελέτες ότι η ανθρωπογενής παγκόσμια υπερθέρμανση καθιστά τους καύσωνες τόσο πιο πιθανούς όσο και πιο έντονους.

Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, που προέρχονται κυρίως από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν αυξήσει τη μέση θερμοκρασία του πλανήτη κατά περίπου 1,4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα του 19ου αιώνα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.

Η Κλερ Μπαρνς, ερευνητική συνεργάτιδα σε θέματα ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College του Λονδίνου και εκ των συντακτών της ανάλυσης της WWA, προειδοποίησε: «Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της παγκόσμιας θέρμανσης αυτή τη στιγμή. Και έτσι, καθώς αυτός ο ρυθμός συνεχίζεται… θα πρέπει να αναμένουμε ότι θα βλέπουμε θερμοκρασίες-ρεκόρ να ξεπερνιούνται όλο και πιο συχνά».

Οι κίνδυνοι για την υγεία και οι «τροπικές νύχτες»

Η Ευρώπη αποτελεί την ήπειρο που θερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό παγκοσμίως.

Η WWA επισημαίνει ότι οι επιπτώσεις αυτού του καύσωνα στην υγεία των πολιτών βρίσκονται ακόμα στο αρχικό στάδιο εκδήλωσης, υπενθυμίζοντας παράλληλα επιστημονική μελέτη που έδειξε ότι περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες σχετιζόμενες με τη ζέστη κατά τη διάρκεια μιας σειράς καυσώνων το καλοκαίρι του 2022.

Οι κίνδυνοι για την υγεία εντείνονται σημαντικά από τις ακραίες νυχτερινές θερμοκρασίες, οι οποίες εμποδίζουν το σώμα να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας.

Σε περιοχές της Γαλλίας, οι νυχτερινές θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τους 20 βαθμούς Κελσίου για περισσότερο από μία εβδομάδα —ένα θερμοκρασιακό όριο γνωστό ως «τροπική νύχτα»— ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι ελάχιστες τιμές τη νύχτα άγγιξαν σχεδόν τους 30 βαθμούς Κελσίου.

Τέλος, η WWA ξεκαθάρισε ότι το κλιματικό φαινόμενο El Niño, το οποίο έχει σχηματιστεί στον τροπικό Ειρηνικό και τείνει να αυξάνει τις παγκόσμιες θερμοκρασίες, δεν είχε καμία συμβολή στην εκδήλωση αυτής της σφοδρής ζέστης στην Ευρώπη.