Τις πρώτες πρωινές ώρες του Σαββάτου, οι αμερικανικές δυνάμεις βομβάρδισαν το νησί Χαργκ, μια τοποθεσία που, παρά το μικρό της μέγεθος, αποτελεί τον «πνεύμονα» της οικονομίας του Ιράν και έχει στρατηγική σημασία.
Το νησί Χαργκ φιλοξενεί τον κυριότερο τερματικό σταθμό πετρελαίου και αποτελεί την «οικονομική σανίδα σωτηρίας» της χώρας. Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις του νησιού «ισοπεδώθηκαν πλήρως», ωστόσο διευκρίνισε ότι οι ΗΠΑ απέφυγαν προς το παρόν να στοχεύσουν τις πετρελαϊκές υποδομές.
Ωστόσο, ο Τραμπ προειδοποίησε ότι θα επανεξετάσει αυτή την απόφασή του εάν το Ιράν ή οποιοσδήποτε άλλος φορέας επιχειρήσει να παρεμποδίσει την ασφαλή διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα κρισιμότερα ναυτιλιακά περάσματα παγκοσμίως. Από την πλευρά του, ο στρατός του Ιράν απάντησε με αυστηρό τελεσίγραφο, δηλώνοντας ότι σε περίπτωση επίθεσης στις πετρελαϊκές υποδομές του Χαργκ, θα καταστραφούν άμεσα όλες οι ενεργειακές εγκαταστάσεις εταιρειών που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή.
Γιατί είναι σημαντικό το νησί Kharg για το Ιράν
Παρά το μικρό του μέγεθος, το νησί Χαργκ αποτελεί ένα από τα κρισιμότερα κομμάτια των ενεργειακών υποδομών του Ιράν. Το πλήγμα των ΗΠΑ σε αυτή τη μικρή αλλά ζωτική κουκίδα στον βόρειο Περσικό Κόλπο ισοδυναμεί με χτύπημα στον οικονομικό «πυρήνα» της χώρας, καθώς το 90% του ιρανικού αργού πετρελαίου διακινείται μέσω του τερματικού σταθμού του νησιού, φτάνοντας εκεί μέσω υποδομών από την ενδοχώρα. Ενδεικτικά, μπορούν να φορτώνονται περίπου επτά εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Όπως αναφέρει το BBC, λόγω των βαθέων υδάτων που περιβάλλουν το νησί -σε αντίθεση με τις ρηχές ακτές της ηπειρωτικής χώρας- γιγαντιαία δεξαμενόπλοια με χωρητικότητα έως και 320 εκατομμύρια λίτρα (85 εκατομμύρια γαλόνια) μπορούν να προσεγγίσουν τις μεγάλες προβλήτες του για φόρτωση. Είναι χαρακτηριστικό ότι το Χαργκ μπορεί να εξυπηρετήσει ταυτόχρονα έως και 10 υπερδεξαμενόπλοια.
Στη συνέχεια, τα τάνκερ διασχίζουν τον Κόλπο και εξέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ με προορισμό την Κίνα, η οποία αποτελεί τον κύριο αγοραστή του ιρανικού πετρελαίου. Ως κέντρο εξαγωγών, το νησί αποτελεί τη βασική πηγή εσόδων για τους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC).
Το γράφημα του BBC είναι αποκαλυπτικό για την σημασία της νήσου Χαργκ
Γιατί οι ΗΠΑ δεν στόχευσαν τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του νησιού
Μια στρατιωτική επιχείρηση για την καταστροφή των υποδομών του νησιού θα επέφερε συντριπτικό πλήγμα στο Ιράν, ωστόσο είναι βέβαιο ότι θα οδηγούσε παράλληλα και σε μια σημαντική κλιμάκωση της σύγκρουσης. Μια τέτοια εξέλιξη πιθανότατα θα εκτόξευε ακόμη περισσότερο τις παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου, ενώ θα μπορούσε να ωθήσει το Ιράν στο να στοχοποιήσει πετρελαϊκές υποδομές σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Δύο εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου, το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να εξαπολύει μεγάλους αριθμούς φθηνών, αλλά ισχυρών εκρηκτικών drones εναντίον των γειτονικών αραβικών κρατών του Κόλπου, καθώς και εναντίον εμπορικών πλοίων. Υπάρχει μάλιστα το ενδεχόμενο να διευρύνει τους στόχους του, συμπεριλαμβάνοντας κρίσιμες υποδομές, όπως οι μονάδες αφαλάτωσης που παρέχουν πόσιμο νερό σε εκατομμύρια ανθρώπους, σημειώνει το BBC.
Ο Τζάστιν Κραμπ, στρατιωτικός αναλυτής και πρώην αξιωματικός του βρετανικού στρατού, εκτιμά ότι ο βομβαρδισμός αποτελεί μια προσπάθεια του Τραμπ να αποτρέψει το Ιράν από μια περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.
«Παρουσιάζει την κίνησή του ως πράξη επιείκειας, στέλνοντας όμως το μήνυμα ότι θα μπορούσε να είναι πολύ πιο τιμωρητικός απέναντι στους Φρουρούς της Επανάστασης (IRGC) στοχεύοντας τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις», δήλωσε στο BBC Radio 4 ο Κραμπ, ο οποίος είναι επίσης διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων πληροφοριών Sibylline.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι στόχος του πολέμου ήταν να ξεσηκωθεί ο λαός του Ιράν και να ανατρέψει το καθεστώς των μουλάδων. Παρόλο που έκτοτε έχει προβάλει και άλλα κίνητρα για τον πόλεμο, ο Κραμπ σημείωσε ότι η στοχοποίηση των πετρελαϊκών υποδομών του νησιού είναι μια «δύσκολη» απόφαση, καθώς θα κατέστρεφε την οικονομική ζωτική γραμμή της χώρας για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Αυτό δεν προμηνύει κάτι θετικό για το μέλλον τους (σ.σ. του ιρανικού λαού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όταν οι πετρελαϊκές υποδομές του νησιού καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980, χρειάστηκε πολύς χρόνος για να ανοικοδομηθούν.
Σημειώνεται ότι πριν από τον πόλεμο, το νησί Χαργκ διαχειριζόταν το μεγαλύτερο μέρος των περίπου 1,7 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου που εξήγαγε καθημερινά το Ιράν, με τη συντριπτική πλειονότητα αυτών να κατευθύνεται προς την Κίνα.
Το ιρανικό πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 11,6% των θαλάσσιων εισαγωγών της Κίνας μέχρι στιγμής για το 2026, σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης δεξαμενόπλοιων Kpler. «Επομένως, εάν ο Τραμπ αποφάσιζε να εξουδετερώσει αυτή την πηγή, θα μπορούσε να διακινδυνεύσει την οργή της Κίνας», δήλωσε ο στρατιωτικός αναλυτής του Sky News, Σον Μπελ.
Συνεχίζονται οι εξαγωγές πετρελαίου παρά τον πόλεμο
Την εβδομάδα πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, η νήσος Χαργκ κατέγραψε ρεκόρ εξαγωγών με 3,79 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, ενώ η δραστηριότητα στο νησί συνέχισε κανονικά παρά τις συγκρούσεις στην περιοχή.
Περίπου 13,7 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν εξαχθεί από το νησί από τότε που ξεκίνησαν οι αμερικανο-ισραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου, με ρυθμό 1,1 εκατομμυρίου έως 1,5 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών TankerTrackers.com και δεδομένα Kpler.
Δορυφορικές φωτογραφίες από την TankerTrackers επιβεβαιώνουν ότι μέχρι και την Τετάρτη, πολλαπλά δεξαμενόπλοια συνέχιζαν τη φόρτωση στους προβλήτες του νησιού.
Το Χαργκ διαθέτει δεξαμενές αποθήκευσης στο νότο, μαζί με κατοικίες για χιλιάδες εργαζόμενους. Έχει χωρητικότητα αποθήκευσης περίπου 30 εκατομμυρίων βαρελιών και διατηρούσε περίπου 18 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου στις αρχές Μαρτίου, σύμφωνα με έκθεση της JP Morgan που επικαλείται δεδομένα Kpler.
Θα προσπαθήσουν οι ΗΠΑ να καταλάβουν το νησί;
Έχουν υπάρξει έντονες εικασίες σχετικά με το αν οι αμερικανικές δυνάμεις θα επιχειρήσουν, σε κάποια φάση, να καταλάβουν το νησί Χαργκ. Μια ενδεχόμενη κατάληψη όχι μόνο θα έκοβε οριστικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, αλλά θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως εφαλτήριο για τη διεξαγωγή επιθέσεων κατά της ηπειρωτικής χώρας.
Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι αμφίβια πλοία που μεταφέρουν έως και 5.000 πεζοναύτες και ναύτες κατευθύνονται τώρα προς τον Κόλπο, ενισχύοντας τα παραπάνω σενάρια. Το Πεντάγωνο, από την πλευρά του, αρνήθηκε να προβεί σε οποιοδήποτε σχόλιο.
Σύμφωνα με τον αναλυτή ασφαλείας Μάικι Κέι από το Security Brief του BBC, η κατάληψη του νησιού θα απέκοπτε ουσιαστικά την οικονομική ζωτική δύναμη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), επηρεάζοντας άμεσα την ικανότητά τους να διεξάγουν πόλεμο.
Το νησί θεωρείται εδώ και καιρό ως βασικό τρωτό σημείο που θα προκαλούσε μια σοβαρή αντίδραση από την Τεχεράνη σε περίπτωση επίθεσης. Το Χαργκ είναι κρίσιμο για τη χρηματοδότηση της κυβέρνησης και του στρατού του Ιράν και, εάν το Ιράν χάσει τον έλεγχο του νησιού, θα είναι δύσκολο για τη χώρα να λειτουργήσει, σύμφωνα με τον Petras Katinas, ερευνητή ενέργειας στο Royal United Services Institute.
Ο ίδιος δήλωσε ότι μια κατάληψη θα έδινε στις ΗΠΑ πλεονέκτημα στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, επειδή το νησί είναι «ο κύριος κόμβος» της οικονομίας του. Ενώ υπάρχουν εικασίες ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να μπουν στον πειρασμό να καταλάβουν το νησί Kharg, οι ειδικοί λένε ότι αυτό σχεδόν σίγουρα θα απαιτούσε στρατεύματα επί τόπου, γεγονός που το καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνο, σχολιάζει το Skynews.
Ήδη, ένας Ιρανός πολιτικός φέρεται να έχει ήδη απειλήσει τα αμερικανικά στρατεύματα με αιχμαλωσία εάν επιχειρήσουν να καταλάβουν τον κρίσιμο πετρελαϊκό κόμβο του νησιού.
Η παγκόσμια ομάδα έρευνας εμπορευμάτων της JP Morgan υπογράμμισε τις ευρύτερες οικονομικές επιπτώσεις ενός άμεσου χτυπήματος στο νησί, προειδοποιώντας πριν οι ΗΠΑ χτυπήσουν στρατιωτικούς στόχους στο Χαργκ ότι οι επιθέσεις θα «σταματήσουν αμέσως το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν, πιθανώς προκαλώντας σοβαρά αντίποινα στο Στενό του Ορμούζ ή κατά των περιφερειακών ενεργειακών υποδομών».
«Καταργείς τις υποδομές του Χαργκ και μετά αφαιρείς δύο εκατομμύρια (βαρέλια την ημέρα) από την αγορά οριστικά – όχι μέχρι να διορθωθούν τα Στενά», πρόσθεσε ο Dan Pickering, επικεφαλής επενδύσεων της Pickering Energy Partners.
