VIRAL

«Βρετανικός»: Το αδερφό πλοίο του «Τιτανικού» που βυθίστηκε στην Κέα

Μετασκευασμένο σε πλωτό νοσοκομείο για τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσέκρουσε σε γερμανική νάρκη και χάθηκε σε περίπου 55 λεπτά· από τους 1.066 επιβαίνοντες, 30 έχασαν τη ζωή τους

Στις 21 Νοεμβρίου 1916, ο «Βρετανικός» βυθίστηκε στο Αιγαίο, σε απόσταση λίγων μιλίων από την Κέα. Ένα από τα μεγαλύτερα πλοία στον κόσμο και αδελφό του θρυλικού «Τιτανικού», είχε μετατραπεί σε πλωτό νοσοκομείο για τις ανάγκες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ύστερα από πρόσκρουση σε γερμανική νάρκη, το τεράστιο υπερωκεάνιο χάθηκε σε περίπου 55 λεπτά. Στο πλοίο βρίσκονταν 1.066 άνθρωποι: 1.036 διασώθηκαν, ενώ 30 έχασαν τη ζωή τους.

Παρότι ήταν μεγαλύτερος από τον «Τιτανικό» και είχε κατασκευαστεί με ενισχυμένα μέτρα ασφαλείας, ο «Βρετανικός» δεν απέκτησε την ίδια διεθνή φήμη με το ναυάγιο του αδελφού πλοίου του.

Η πορεία του παραμένει δεμένη με την Ελλάδα, αφού το ναυάγιο βρίσκεται ακόμη στον βυθό, κοντά στις ακτές της Κέας.

Ο «Βρετανικός» και η θρυλική τριάδα πλοίων

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η White Star Line έβαλε στόχο να κυριαρχήσει στις υπερατλαντικές μεταφορές και σχεδίασε την κατασκευή τριών εντυπωσιακών υπερωκεάνιων.

Στην τριάδα ανήκαν ο «Ολυμπιακός», ο «Τιτανικός» και ο «Βρετανικός».

Πρώτος ξεκίνησε τα δρομολόγια ο «Ολυμπιακός», το 1911. Έναν χρόνο αργότερα, τον Απρίλιο του 1912, ο «Τιτανικός» βυθίστηκε στο πρώτο του ταξίδι, με περίπου 1.500 νεκρούς.

Το τρίτο υπερωκεάνιο της σειράς, ο «Βρετανικός», ναυπηγήθηκε στο Μπέλφαστ, στις εγκαταστάσεις της Harland & Wolff.

Το μήκος του έφτανε περίπου τα 269 μέτρα, ενώ η ολική χωρητικότητά του ξεπερνούσε τους 48.000 κόρους. Ήταν, έτσι, ένα από τα μεγαλύτερα πλοία της εποχής.

Η κατασκευή του περιέλαβε ουσιαστικές αναβαθμίσεις στα συστήματα ασφαλείας, καθώς το ναυάγιο του «Τιτανικού» είχε φανερώσει σοβαρές ατέλειες στον σχεδιασμό των υπερωκεάνιων.

Στον «Βρετανικό» είχαν προστεθεί υδατοστεγή στοιχεία, ενώ προβλέπονταν και περισσότερες δυνατότητες για την εκκένωση του πλοίου.

Η αρχική αποστολή για την οποία είχε σχεδιαστεί, ωστόσο, δεν θα γινόταν ποτέ πραγματικότητα.

Η μετατροπή του «Βρετανικού» σε πλωτό νοσοκομείο

Η έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου το 1914 έφερε νέες απαιτήσεις για τη βρετανική ναυτιλία.

Πολλά μεγάλα επιβατηγά επιτάχθηκαν ή διατέθηκαν για στρατιωτικές μεταφορές, ενώ ορισμένα μετασκευάστηκαν ώστε να λειτουργήσουν ως νοσοκομεία.

Πριν προλάβει να ξεκινήσει την εμπορική του πορεία, ο «Βρετανικός» επιτάχθηκε και διαμορφώθηκε ως νοσοκομειακό πλοίο.

Οι χώροι επιβατών και τα πολυτελή σαλόνια του αναπροσαρμόστηκαν για την περίθαλψη τραυματιών, τη διαμονή ιατρικού προσωπικού και την εγκατάσταση νοσηλευτικού εξοπλισμού.

Για να ξεχωρίζει ως πλοίο-νοσοκομείο, βάφτηκε λευκό και απέκτησε πράσινες λωρίδες, καθώς και μεγάλους κόκκινους σταυρούς.

Η αποστολή του ήταν η μεταφορά τραυματισμένων στρατιωτών από τη Μεσόγειο στη Βρετανία.

Μέσα στο 1916, ο «Βρετανικός» ολοκλήρωσε με επιτυχία αρκετά ταξίδια.

Το τελευταίο δρομολόγιο, όμως, θα κατέληγε σε τραγωδία.

Η πορεία του πλοίου προς τη Λήμνο

Ο «Βρετανικός» απέπλευσε από το Σαουθάμπτον στις 12 Νοεμβρίου 1916, με κατεύθυνση την Ανατολική Μεσόγειο.

Προορισμός του ήταν η Λήμνος, όπου θα παραλάμβανε τραυματίες στρατιώτες.

Στους επιβαίνοντες περιλαμβάνονταν αξιωματικοί και μέλη του πληρώματος, νοσηλευτές, καθώς και προσωπικό του Βασιλικού Στρατιωτικού Ιατρικού Σώματος.

Οι καιρικές συνθήκες δυσχέραναν το ταξίδι και η κακοκαιρία ανάγκασε το πλοίο να καθυστερήσει στη Νάπολη.

Τα ξημερώματα της 21ης Νοεμβρίου, έχοντας περάσει από το Ταίναρο, ο «Βρετανικός» έπλεε προς το στενό της Κέας.

Οι άνθρωποι στο πλοίο αγνοούσαν ότι γερμανικό υποβρύχιο είχε ναρκοθετήσει την περιοχή.

Η έκρηξη στον «Βρετανικό» στις 08:12

Στις 08:12 το πρωί ακούστηκε ισχυρή έκρηξη, η οποία ταρακούνησε τη δεξιά πλευρά του πλοίου.

Τη νάρκη είχε ποντίσει το γερμανικό υποβρύχιο U-73, πάνω στην οποία προσέκρουσε ο «Βρετανικός».

Το κύτος υπέστη σοβαρές ζημιές από την έκρηξη και το νερό άρχισε να κατακλύζει διαμερίσματα του πλοίου.

Ο κυβερνήτης Τσαρλς Μπάρτλετ κατάλαβε αμέσως πόσο κρίσιμη ήταν η κατάσταση.

Παρά τις πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, το πλοίο άρχισε να γέρνει προς τη δεξιά πλευρά.

Η εισροή νερού ενισχύθηκε από τεχνικά και επιχειρησιακά αίτια. Ανάμεσά τους ήταν η κατάσταση ορισμένων υδατοστεγών θυρών και τα φινιστρίνια που είχαν μείνει ανοιχτά σε χαμηλά καταστρώματα.

Τα γεγονότα εξελίσσονταν με ρυθμό που ξεπερνούσε τις δυνατότητες αντιμετώπισης του πληρώματος.

Η απόπειρα να προσεγγίσει τις ακτές της Κέας

Ο Μπάρτλετ επέλεξε να δοκιμάσει να κατευθύνει το πλοίο προς την Κέα.

Αν το υπερωκεάνιο έφτανε σε ρηχά νερά και προσάραζε, υπήρχε η πιθανότητα να μην καταλήξει στον βυθό, ήταν η σκέψη πίσω από την προσπάθεια.

Οι μηχανές έμειναν σε λειτουργία, ώστε να γίνει ο ελιγμός.

Στο μεταξύ, το νερό εξαπλωνόταν στο εσωτερικό και η κλίση του πλοίου γινόταν όλο και εντονότερη.

Δεν άργησε να φανεί πως δεν ήταν δυνατόν να ολοκληρωθεί με ασφάλεια η προσπάθεια να προσαράξει.

Τότε ο κυβερνήτης έδωσε εντολή να εγκαταλειφθεί το πλοίο.

Η εκκένωση και οι απώλειες στις σωσίβιες λέμβους

Οι περισσότεροι επιβαίνοντες εγκατέλειψαν επιτυχώς τον «Βρετανικό», ωστόσο η εκκένωση είχε και ανθρώπινες απώλειες.

Πριν ακινητοποιηθούν οι προπέλες του πλοίου, ορισμένες σωσίβιες λέμβοι είχαν ήδη καθελκυστεί.

Δύο από τις λέμβους παρασύρθηκαν προς τις προπέλες και διαλύθηκαν.

Οι άνθρωποι που επέβαιναν σε αυτές έχασαν τη ζωή τους ή υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς.

Το συγκεκριμένο περιστατικό αποτέλεσε την κύρια αιτία των ανθρώπινων απωλειών στο ναυάγιο.

Η προσωρινή συνέχιση της πορείας προς την Κέα και η καθέλκυση των λέμβων πριν από την ώρα τους συνδυάστηκαν, προκαλώντας συνθήκες ιδιαίτερα επικίνδυνες.

Ωστόσο, παρά την τραγωδία, οι περισσότεροι από όσους βρίσκονταν στο πλοίο πρόλαβαν να το εγκαταλείψουν.

Τα τελευταία λεπτά του «Βρετανικού»

Με την πλώρη να γέρνει όλο και πιο βαθιά στη θάλασσα, ο «Βρετανικός» άρχισε να βυθίζεται.

Την ίδια στιγμή η πρύμνη σηκώθηκε ψηλά, φανερώνοντας τις τεράστιες διαστάσεις του πλοίου.

Περίπου 55 λεπτά ύστερα από την έκρηξη, στις 09:07, το υπερωκεάνιο χάθηκε κάτω από την επιφάνεια του Αιγαίου.

Σε διάστημα μικρότερο της μίας ώρας, βυθίστηκε το μεγαλύτερο από τα δύο αδελφά πλοία του «Τιτανικού».

Ωστόσο, σε αντίθεση με όσα συνέβησαν στον «Τιτανικό», οι περισσότεροι άνθρωποι που επέβαιναν στον «Βρετανικό» σώθηκαν.

Οι απώλειες περιορίστηκαν, καθώς το πλοίο ναυάγησε σχετικά κοντά στις ελληνικές ακτές και διέθετε επαρκή σωστικά μέσα.

Βάιολετ Τζέσοπ: Επιζήσασα από δύο ιστορικά ναυάγια

Στους διασωθέντες ήταν και η Βάιολετ Τζέσοπ, νοσηλεύτρια και πρώην καμαριέρα σε υπερωκεάνια, η οποία είχε βρεθεί αντιμέτωπη με μια σχεδόν απίστευτη αλληλουχία ναυτικών ατυχημάτων.

Το 1911 ταξίδευε με τον «Ολυμπιακό», όταν εκείνος συγκρούστηκε με το βρετανικό πολεμικό πλοίο HMS Hawke.

Έναν χρόνο αργότερα, το 1912, επέζησε όταν βυθίστηκε ο «Τιτανικός».

Το 1916, τέσσερα χρόνια μετά, βρισκόταν επίσης στον «Βρετανικό».

Η Τζέσοπ αντιμετώπισε μεγάλο κίνδυνο κατά την εκκένωση του πλοίου, αλλά τελικά σώθηκε.

Η περιπέτειά της την έκανε μία από τις πλέον γνωστές μορφές που συνδέθηκαν με τα τρία υπερωκεάνια της White Star Line.

Οι Έλληνες ψαράδες στη διάσωση του «Βρετανικού»

Στην επιχείρηση διάσωσης συνέβαλαν βρετανικά πολεμικά πλοία, καθώς και Έλληνες κάτοικοι της περιοχής.

Από την Κέα, ψαράδες κατευθύνθηκαν με τα καΐκια τους στο σημείο του ναυαγίου, όπου περισυνέλεξαν ναυαγούς και τους παρείχαν τις πρώτες βοήθειες.

Η συνδρομή των ντόπιων ψαράδων συνέβαλε στη διάσωση περίπου 150 ανθρώπων.

Αργότερα, βρετανικά πλοία παρέλαβαν εκατοντάδες από τους επιζώντες.

Η προσφορά των κατοίκων της Κέας υπήρξε μία από τις πιο σημαντικές ανθρώπινες πτυχές της τραγωδίας.

Η ανακάλυψη του ναυαγίου του «Βρετανικού»

Για σχεδόν 60 χρόνια, το ναυάγιο του «Βρετανικού» έμενε στον πυθμένα του Αιγαίου.

Κοντά στην Κέα, ο διάσημος Γάλλος ωκεανογράφος Ζακ-Ιβ Κουστό ανακάλυψε το ναυάγιο το 1975.

Σε βάθος περίπου 120 μέτρων, το πλοίο βρισκόταν ξαπλωμένο στη δεξιά πλευρά του.

Οι έρευνες κάτω από το νερό έδειξαν ότι μεγάλο τμήμα του τεράστιου σκάφους είχε διατηρηθεί σε εντυπωσιακά καλή κατάσταση.

Σοβαρές ζημιές είχε υποστεί η πλώρη, αλλά αρκετά άλλα μέρη του πλοίου εξακολουθούσαν να αναγνωρίζονται.

Σε αποστολές που ακολούθησαν, οι ερευνητές συνέχισαν τη μελέτη του ναυαγίου, επιδιώκοντας να εξηγήσουν καλύτερα πώς βυθίστηκε και πώς επηρέασε η έκρηξη το κύτος.

Οι λόγοι της γρήγορης βύθισης του «Βρετανικού»

Η βύθιση του «Βρετανικού» έθεσε ένα σημαντικό ζήτημα τεχνικής φύσης.

Πώς εξηγείται ότι το πλοίο βυθίστηκε τόσο γρήγορα, παρότι διέθετε περισσότερα μέτρα ασφαλείας από τον «Τιτανικό»;

Σύμφωνα με τις ιστορικές και τεχνικές μελέτες, η έκρηξη προκάλεσε εκτεταμένες βλάβες, ενώ η εισροή νερού από χαμηλά ανοίγματα στο κύτος έκανε την κατάσταση χειρότερη.

Η κλίση του πλοίου, καθώς και η απόπειρα να συνεχίσει την πορεία του, επηρέασαν επίσης τον τρόπο με τον οποίο προχώρησε η πλημμύρα.

Η βύθιση του «Βρετανικού» δεν οφειλόταν απλώς σε ανεπαρκή σχεδιασμό του πλοίου.

Η καταστροφή ήταν αποτέλεσμα πολεμικών ζημιών, τεχνικών παραγόντων και αποφάσεων που πάρθηκαν μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Η ιστορική κληρονομιά του «Βρετανικού»

Έχουν περάσει 110 χρόνια από τη βύθισή του, όμως ο «Βρετανικός» εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα ναυάγια του Αιγαίου.

Η ιστορία του πλοίου φωτίζει την τεχνολογική πρόοδο των μεγάλων υπερωκεανίων, τις επιπτώσεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και τον καθοριστικό ρόλο των ανθρώπινων αποφάσεων σε μια ναυτική καταστροφή.

Σε αντίθεση με τον «Τιτανικό», που εκτελούσε ένα πολυτελές υπερατλαντικό ταξίδι, ο «Βρετανικός» είχε αποστολή να διασώσει και να περιθάλψει τραυματισμένους στρατιώτες.

Ωστόσο, το τελευταίο ταξίδι του έμεινε ανολοκλήρωτο.

Στις 21 Νοεμβρίου 1916 βυθίστηκε στα ελληνικά νερά το μεγαλύτερο πλοίο που χάθηκε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, και η ημερομηνία αυτή καταγράφηκε στην ιστορία.

Μαζί με το πλοίο χάθηκε και ένα από τα τελευταία μεγάλα σύμβολα της προπολεμικής εποχής των υπερωκεανίων.

Στον βυθό της Κέας εξακολουθεί να βρίσκεται ο «Βρετανικός», ένα σιωπηλό μνημείο της ναυτικής ιστορίας και της ανθρώπινης τραγωδίας.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

VIRAL «Βρετανικός»: Το αδερφό πλοίο του «Τιτανικού» που βυθίστηκε στην Κέα