Return Hubs: Πώς θα λειτουργήσει η συμφωνία με τη Ρουάντα για τη μεταφορά μεταναστών – Υποτροφίες σε αριστούχους μαθητές για ελληνικά πανεπιστήμια στο τραπέζι
Η πιλοτική δομή σχεδιάζεται να φιλοξενεί έως 100 άτομα για περίπου δύο χρόνια, ενώ η συμφωνία με τη Ρουάντα επιδιώκεται να οριστικοποιηθεί στις αρχές του 2027

Ο σχεδιασμός των Return Hubs για μετανάστες περνά πλέον σε τεχνική εξειδίκευση, ενώ οι πέντε ευρωπαϊκές χώρες που μετέχουν στην πρωτοβουλία εντατικοποιούν τις συνομιλίες τους με τη Ρουάντα. Οι διαπραγματεύσεις αφορούν τις συνθήκες φιλοξενίας και υποστήριξης των ανθρώπων που θα μεταφερθούν, τη χρηματοδότηση και τη λειτουργία της δομής, αλλά και ένα ευρύτερο πλαίσιο συνεργασίας με τη χώρα υποδοχής. Η αρχική λειτουργία προβλέπεται να είναι πιλοτική και να διαρκέσει περίπου δύο χρόνια, με δυνατότητα ταυτόχρονης φιλοξενίας 100 ατόμων. Η συμφωνία με τη Ρουάντα επιδιώκεται να οριστικοποιηθεί στις αρχές του 2027.
Ανώτατες πηγές του υπουργείου Μετανάστευσης δήλωσαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι οι συζητήσεις με τη Ρουάντα καλύπτουν τόσο τη λειτουργία της δομής όσο και την ένταξη και την υποστήριξη των μεταναστών. Παράλληλα, δεν έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθούν ευρωπαϊκά κονδύλια για τα σχετικά προγράμματα.
Οι συνομιλίες αποσκοπούν πρωτίστως σε μια συνεργασία που θα αποφέρει οφέλη και στις δύο πλευρές, δηλαδή και στη χώρα υποδοχής. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι, εκτός από τη νόμιμη μετανάστευση, εξετάζεται να δοθούν υποτροφίες σε αριστούχους μαθητές από τη Ρουάντα, ώστε να παρακολουθήσουν ξενόγλωσσα προγράμματα σε ελληνικά πανεπιστήμια. Η πρόταση συνδέεται με την επιδίωξη της αφρικανικής χώρας να ενισχύσει την εξωστρέφειά της και να αναπτύξει στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη.
Οι πέντε χώρες της πρωτοβουλίας επιδιώκουν να έχουν ολοκληρώσει τη συμφωνία με τη Ρουάντα στις αρχές του 2027. Μετά την υπογραφή της θα είναι δυνατή η έκδοση των πρώτων εθνικών αποφάσεων επιστροφής ή απομάκρυνσης. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα των μεταφορών, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τις εσωτερικές διαδικασίες που εφαρμόζει κάθε κράτος.
Ποιοι μετανάστες θα μεταφέρονται στα return hubs
Το μοντέλο αφορά αποκλειστικά υπηκόους τρίτων χωρών που βρίσκονται παράτυπα σε ένα από τα πέντε κράτη της πρωτοβουλίας και έχουν εις βάρος τους εκτελεστή απόφαση επιστροφής ή απομάκρυνσης. Δεν θα υπάγονται στη διαδικασία όσοι δικαιούνται άσυλο ή διεθνή προστασία, όσοι έχουν νόμιμη διαμονή στα συγκεκριμένα κράτη και οι ασυνόδευτοι ανήλικοι.
Πριν από κάθε μεταφορά θα προηγείται ξεχωριστή αξιολόγηση της κάθε περίπτωσης, με βάση τα πρότυπα που διέπουν τις αποφάσεις επιστροφής. Βασικός και απαράβατος όρος είναι η πλήρης τήρηση του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου, ιδίως όσον αφορά τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης.
Άδεια διαμονής και υποστήριξη για τους μετανάστες στη Ρουάντα
Κατά την άφιξή τους στη Ρουάντα, οι μεταφερόμενοι θα λαμβάνουν άδεια διαμονής και αρχικά θα εγκαθίστανται σε ανοιχτή, προσωρινή δομή υποδοχής. Εκεί θα εξασφαλίζονται οι πρώτες ανάγκες τους, όπως η στέγαση, η σίτιση και η υγιεινή, πριν μετακινηθούν σε καταλύματα πιο μόνιμου χαρακτήρα.
Για όσους αποφασίσουν να παραμείνουν στη Ρουάντα, θα προβλέπεται δυνατότητα συμμετοχής στην τοπική κοινωνία. Η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη, τη στέγαση, την εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση και την αγορά εργασίας θα τους βοηθήσει να αποκτήσουν οικονομική και κοινωνική αυτονομία.
Όσοι δεν επιθυμούν να μείνουν στη Ρουάντα θα μπορούν να αποχωρήσουν οικειοθελώς, είτε επιστρέφοντας στη χώρα καταγωγής τους είτε μεταβαίνοντας σε άλλο κράτος στο οποίο έχουν νόμιμο δικαίωμα εισόδου. Για την επιστροφή τους θα υπάρχει επίσης η δυνατότητα συμμετοχής σε ειδικά προγράμματα υποστήριξης.
Πώς θα καλυφθεί το κόστος και ποιοι διεθνείς οργανισμοί συμμετέχουν
Το ΑΠΕ-ΜΠΕ αναφέρει ότι τις άμεσες δαπάνες για τη λειτουργία του σχεδίου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι εγκαταστάσεις και τα προγράμματα κατάρτισης, θα αναλάβουν οι πέντε συμμετέχουσες χώρες. Το ύψος του προϋπολογισμού συζητείται με τη Ρουάντα, ενώ εξετάζεται και η αξιοποίηση υφιστάμενων υποδομών. Η κοινή συμμετοχή των πέντε κρατών θα μπορούσε έτσι να περιορίσει τα έξοδα μέσω οικονομιών κλίμακας. Παράλληλα, παραμένει υπό εξέταση η χρηματοδότηση των δράσεων ένταξης και στήριξης των μεταναστών από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Στη διαμόρφωση των όρων εφαρμογής αναμένεται να συμβάλουν και διεθνείς οργανισμοί. Ύστερα από αίτημα της Ρουάντας, ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) εξετάζει αν θα συμμετάσχει στην παροχή φροντίδας και βοήθειας στους ανθρώπους που θα μεταφερθούν, εφόσον διασφαλιστούν οι αναγκαίες εγγυήσεις. Στις πιθανές αρμοδιότητές του περιλαμβάνονται η υποστήριξη κατά την υποδοχή, η συνδρομή στην ένταξη και η βοήθεια για την οικειοθελή επιστροφή.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες βρίσκεται επίσης σε διαβουλεύσεις με τις πέντε ευρωπαϊκές χώρες. Στόχος είναι να προσφέρει συμβουλές, ώστε να διασφαλιστεί ότι το μοντέλο θα συνάδει με το προσφυγικό δίκαιο και τα διεθνή πρότυπα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Παράλληλα, προβλέπεται ανεξάρτητος μηχανισμός εποπτείας και σύνταξης εκθέσεων, με αποστολή να ελέγχει αν η συμφωνία εφαρμόζεται σωστά και αποτελεσματικά. Όσοι μεταφέρονται θα έχουν πρόσβαση στη δικαιοσύνη και σε νομική βοήθεια με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους νόμιμους κατοίκους της χώρας υποδοχής.
Το ευρωπαϊκό και νομικό πλαίσιο για τα return hubs
Οι πέντε χώρες που στηρίζουν την πρωτοβουλία θεωρούν ότι τα return hubs μπορούν να δημιουργηθούν εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης με σαφή νομική βάση, καθώς ο νέος ευρωπαϊκός Κανονισμός Επιστροφών προβλέπει συμφωνίες με τρίτες χώρες για αυτόν τον σκοπό. Κατά την εκτίμησή τους, το μοντέλο είναι δυνατό να εφαρμοστεί τηρώντας πλήρως το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο, μαζί με τις διατάξεις προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επισημαίνουν, πάντως, ότι πιθανές προσφυγές σε εθνικά ή διεθνή δικαστήρια και ενδεχόμενες αρνητικές αποφάσεις συγκαταλέγονται στους κινδύνους που πρέπει να διαχειριστούν. Για τον λόγο αυτό βρίσκονται σε στενή διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να κατοχυρώσουν νομικά το σχέδιο πριν από την εφαρμογή του και να περιορίσουν τις πιθανότητες αμφισβήτησης. Επιπλέον, η πιλοτική περίοδος που προβλέπεται θα αποτελέσει δοκιμή στην πράξη, ώστε να αξιολογηθούν η εφαρμογή του μοντέλου και η δυνατότητά του να υλοποιήσει τον αρχικό σχεδιασμό.
Το πλαίσιο που έχει παρουσιαστεί θέτει ως απαραίτητο όρο σε κάθε μεταφορά την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν θα μεταφέρεται κανείς σε χώρα όπου υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να υποστεί απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή τιμωρία, ενώ η αρχή της μη επαναπροώθησης θα τηρείται χωρίς εξαιρέσεις.
Για τις πέντε χώρες που προωθούν την πρωτοβουλία, η μεταναστευτική διαχείριση αποτελεί παγκόσμια πρόκληση και προϋποθέτει κατανομή των ευθυνών, όχι μεταφορά τους σε τρίτες χώρες. Όπως αναφέρουν, το μοντέλο δεν αποσκοπεί στην αποποίηση των ευθυνών της Ευρώπης, αλλά στην αποτροπή επικίνδυνων και παράτυπων διαδρομών προς την ήπειρο, οι οποίες απειλούν ανθρώπινες ζωές. Τα return hubs, προσθέτουν, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσέγγισης με μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή συνεργασία και συμπράξεις με κράτη που βρίσκονται στις κύριες μεταναστευτικές διαδρομές. Επιδίωξη είναι να περιοριστεί η παράτυπη μετανάστευση και να διαμορφωθεί ένα σύστημα διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών πιο αποτελεσματικό, ασφαλές και οργανωμένο.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.







































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.