ΔΙΕΘΝΗ

«Ρομπότ-δολοφόνοι»: Συμφωνία στον ΟΗΕ για κανόνες έως το 2028 – Αντιδρούν ΗΠΑ, Ρωσία και Ισραήλ

Περίπου 100 κράτη ζητούσαν νομικά δεσμευτικούς περιορισμούς, όμως οι αντιρρήσεις μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι κανόνες να μην έχουν υποχρεωτική ισχύ

Τα κράτη που μετέχουν στη σχετική σύμβαση του ΟΗΕ συμφώνησαν να συνεχιστούν οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για τη ρύθμιση των αποκαλούμενων «ρομπότ-δολοφόνων». Πρόκειται για αυτόνομα οπλικά συστήματα που είναι σε θέση να εντοπίζουν και να πλήττουν στόχους με περιορισμένη ή και χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.

Έπειτα από πέντε ημέρες δύσκολων συνομιλιών στη Γενεύη, η συμφωνία επιτεύχθηκε τα ξημερώματα του Σαββάτου (21/11). Προβλέπει ότι οι εργασίες για τη διαμόρφωση νέων διεθνών κανόνων θα συνεχιστούν μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Όπως μεταδίδει το Reuters, πάντως, ο συμβιβασμός βρίσκεται μακριά από αυτό που επιδίωκαν αρχικά περίπου 100 χώρες: την υιοθέτηση νομικά δεσμευτικών περιορισμών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία και το Ισραήλ, μεταξύ άλλων μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων, αντιτάχθηκαν σε αυτή την προοπτική. Έτσι, παραμένει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο οι μελλοντικοί κανόνες να μην έχουν υποχρεωτικό χαρακτήρα.

Τι είναι τα «ρομπότ-δολοφόνοι» και οι ανησυχίες για τη χρήση τους

Τα αποκαλούμενα διεθνώς Lethal Autonomous Weapons Systems (LAWS), δηλαδή τα θανατηφόρα αυτόνομα οπλικά συστήματα, συγκαταλέγονται στις πλέον αμφιλεγόμενες εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης στη στρατιωτική τεχνολογία.

Με διαφορετικά επίπεδα αυτονομίας, τα συστήματα αυτά μπορούν να εντοπίζουν και να αναγνωρίζουν στόχους, καθώς και να εξαπολύουν επιθέσεις χωρίς να χρειάζεται ανθρώπινη απόφαση σε κάθε επιμέρους στάδιο.

Η ενσωμάτωση τέτοιων δυνατοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, επίγεια ρομπότ και άλλα στρατιωτικά μέσα εγείρει σοβαρά ζητήματα τόσο για την ασφάλεια των αμάχων όσο και για τον καταλογισμό ευθυνών, αν σημειωθούν παράνομες επιθέσεις.

Η χρήση οπλικών συστημάτων που διαθέτουν δυνατότητες αυτοματοποιημένης στόχευσης στις συγκρούσεις της Ουκρανίας, του Σουδάν και της Μέσης Ανατολής έχει εντείνει τις ανησυχίες.

Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν τον κίνδυνο η τεχνολογική εξέλιξη να προχωρήσει ταχύτερα από τη δυνατότητα της διεθνούς κοινότητας να θεσπίσει αποτελεσματικούς κανόνες.

Διαπραγματεύσεις δύο ετών χωρίς βεβαιότητα για δεσμευτικούς κανόνες

Οι διαπραγματεύσεις διεξήχθησαν στο πλαίσιο της Σύμβασης του ΟΗΕ για Ορισμένα Συμβατικά Όπλα, στην οποία συμμετέχουν 128 κράτη.

Για να εγκριθεί μια απόφαση απαιτείται ομοφωνία. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και λίγες χώρες μπορούν να μπλοκάρουν προτάσεις που έχουν τη στήριξη της πλειονότητας.

Περίπου 100 κράτη υποστήριξαν την ταχεία διαμόρφωση νομικά δεσμευτικής συνθήκης, όμως η αντίθεση των μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων κατέληξε σε έναν συμβιβασμό περιορισμένης έκτασης.

Οι διαπραγματευτές συμφώνησαν, σύμφωνα με το Reuters, να συνεχίσουν έως το 2028 την επεξεργασία κανόνων και ενδεχόμενων μέτρων, χωρίς να διασφαλίσουν ότι το τελικό αποτέλεσμα θα είναι διεθνής συνθήκη με υποχρεωτική ισχύ.

Οι συνομιλίες συνεχίστηκαν έως και μετά τις 4 τα ξημερώματα του Σαββάτου. Οι εκπρόσωποι των κρατών εξακολουθούσαν να διαφωνούν ακόμη και για επιμέρους διατυπώσεις.

Η Ρωσία εξέφρασε αντιρρήσεις σε επανειλημμένες περιπτώσεις, ενώ οι ενστάσεις της για διαδικαστικά θέματα είχαν ως συνέπεια να ακυρωθούν και ορισμένες επίσημες συνεδριάσεις.

«Σημαντικό επίτευγμα» για τον επικεφαλής των συνομιλιών, απογοήτευση για οργανώσεις

Ο Ζιλιέν Τένι, ο Ελβετός πρόεδρος των διαπραγματεύσεων, αποτίμησε τη συμφωνία ως σημαντικό επίτευγμα στον ανθρωπιστικό αφοπλισμό, μετά από περισσότερα από δέκα χρόνια διεθνών συζητήσεων.

Κατά τον ίδιο, το αποτέλεσμα δείχνει ότι η πολυμερής διπλωματία μπορεί ακόμη να φέρει συγκεκριμένα αποτελέσματα, παρά το βαθύ χάσμα που χαρακτηρίζει το διεθνές περιβάλλον.

Σε εντελώς διαφορετικό τόνο κινήθηκαν οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες εξέφρασαν πολύ πιο αρνητική εκτίμηση.

Η Νικόλ φαν Ρόιεν, εκτελεστική διευθύντρια της διεθνούς εκστρατείας Stop Killer Robots, προειδοποίησε πως η αναβολή της θέσπισης νομικά δεσμευτικών κανόνων απειλεί τους αμάχους και την ανθρωπότητα.

Την ίδια ανησυχία εξέφρασε διπλωμάτης από χώρα που τάσσεται υπέρ αυστηρότερων περιορισμών. Χαρακτήρισε απογοητευτική την έκβαση, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι θα μπορούσε να είναι ακόμη χειρότερη.

Κάποιες οργανώσεις και πρώην στρατιωτικοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν πλέον ότι τα κράτη που θέλουν αυστηρότερους κανόνες πρέπει να εξετάσουν μια αυτοτελή διαπραγματευτική διαδικασία έξω από το υφιστάμενο πλαίσιο του ΟΗΕ. Με αυτόν τον τρόπο δεν θα εξαρτώνται από την ομοφωνία και των 128 κρατών.

Γκουτέρες: Οι μηχανές δεν πρέπει να αποφασίζουν για τη ζωή και τον θάνατο

Πριν αρχίσουν οι συνομιλίες, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, είχε ζητήσει από τις κυβερνήσεις να καταρτίσουν νομικά δεσμευτική διεθνή συμφωνία, η οποία θα περιλαμβάνει σαφείς απαγορεύσεις και περιορισμούς.

Εκκλήσεις προς αυτή την κατεύθυνση έχουν διατυπώσει επίσης ο Πάπας και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού.

Ο Φόλκερ Τουρκ, Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, είχε τονίσει επίσης ότι δεν πρέπει να δοθεί στις μηχανές η εξουσία να κρίνουν αν ένας άνθρωπος θα ζήσει ή θα πεθάνει.

Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της απαγόρευσης των αυτόνομων συστημάτων που επιλέγουν ανθρώπους ως στόχους, αλλά και των όπλων των οποίων οι χειριστές δεν μπορούν να προβλέψουν ή να ελέγξουν επαρκώς τη λειτουργία και τις συνέπειες.

Στις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν, το βασικό ζητούμενο θα είναι να ξεκαθαριστεί ποια αυτόνομα όπλα πρέπει να τεθούν εκτός νόμου και ποια μπορούν να χρησιμοποιούνται με αυστηρούς περιορισμούς, όπως ορίζει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο.

Μέχρι στιγμής, οι χώρες έχουν συμφωνήσει διεθνώς μόνο να συνεχίσουν τις συνομιλίες, την ώρα που η ανάπτυξη αυτόνομων στρατιωτικών τεχνολογιών προχωρά με ταχείς ρυθμούς.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ «Ρομπότ-δολοφόνοι»: Συμφωνία στον ΟΗΕ για κανόνες έως το 2028 – Αντιδρούν ΗΠΑ, Ρωσία και Ισραήλ