VIRAL

Θεσσαλονίκη: Το Voyager 1 έφτασε σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη – «Δεν θα έπρεπε με τη λογική να λειτουργεί»

Η εντολή χρειάζεται 24 ώρες για να φτάσει στο σκάφος και η απάντηση άλλες 24, ενώ οι μετρήσεις του αναδιαμόρφωσαν τις γνώσεις για τον μεσοαστρικό χώρο

Στις 12:16:07 μ.μ. της 18ης Νοεμβρίου 2026, ώρα Ελλάδας, το Voyager 1 έφτασε επιτέλους σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη. Σε αυτή την απόσταση, ένα διαστημικό σκάφος που κινείται με ταχύτητα περίπου 60.000 χιλιομέτρων χρειάζεται 24 ώρες για να λάβει εντολή από τη Γη και άλλες 24 για να στείλει «απάντηση».

«Χάρη στα διαστημικά σκάφη Voyager, η ανθρωπότητα έγινε σοφότερη. Πρόκειται για δύο αποστολές φτιαγμένες από τα υλικά που φτιάχνουν τα όνειρα», αναφέρει ο διευθυντής του Κέντρου Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, Δρ Κώστας Διαλυνάς, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ «Πρακτορείο 104,9 FM». Ο Έλληνας διαστημικός φυσικός μιλά για το ιστορικό ορόσημο της απόστασης μίας ημέρας φωτός που συμπλήρωσε το Voyager 1 από τη Γη, ενώ εξηγεί ότι τα δίδυμα σκάφη, σχεδόν μισό αιώνα μετά την εκτόξευσή τους το 1977, ανάγκασαν την επιστημονική κοινότητα να ξαναγράψει τα εγχειρίδια διαστημικής φυσικής.

Ο κ. Διαλυνάς, ο οποίος είναι Co-Investigator στις επιστημονικές ομάδες των οργάνων Low Energy Charged Particle των Voyager, χαρακτηρίζει τη σημερινή συγκυρία μοναδική στην ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού και εκτιμά ότι μπορεί να περάσουν τρεις δεκαετίες προτού επαναληφθεί. Το New Horizons, το άλλο σκάφος που κινείται προς την ίδια κατεύθυνση, βρίσκεται περίπου στις 66-67 αστρονομικές μονάδες [σ.σ. Αστρονομική Μονάδα (AU) είναι η μέση απόσταση Γης – Ηλίου]. Θα χρειαστεί ακόμη πολλά χρόνια για να φτάσει στις 120 αστρονομικές μονάδες, όπου βρίσκεται η ηλιόπαυση, και δεν είναι βέβαιο ότι τότε θα εξακολουθεί να επικοινωνεί με τη Γη.

Η Ιώ με τα ηφαίστειά της, οι υπόγειοι ωκεανοί και η είσοδος στην «ηλιοθήκη»

Στην πρώτη, πλανητική περίοδο του ταξιδιού τους, τα Voyager έφεραν στο φως τη δραστηριότητα των εξωτερικών πλανητών. Στον δορυφόρο του Δία, την Ιώ, εντόπισαν ενεργά ηφαίστεια που εκτοξεύουν έναν τόνο υλικού το δευτερόλεπτο, ενώ οι ρωγμές στην επιφάνεια του Εγκέλαδου του Κρόνου αποτέλεσαν ένδειξη για τον υπόγειο ωκεανό του. Το Voyager 2, το μοναδικό σκάφος που πέρασε κοντά από τον Ουρανό και τον Ποσειδώνα, ανακάλυψε τη Σκοτεινή Κηλίδα στον τελευταίο, καθώς και έντονη γεωλογική δραστηριότητα στον παγωμένο Τρίτωνα, με θερμοκρασία -235 °C. Τα διαστημόπλοια, πέρα από τις πλανητικές παρατηρήσεις, χαρτογράφησαν τα όρια της ηλιόσφαιρας, της προστατευτικής «φυσαλίδας» του Ήλιου. Οι παρατηρήσεις τους διέψευσαν τις παλαιότερες θεωρίες, σύμφωνα με τις οποίες ο ηλιακός άνεμος τελείωνε κοντά στον Δία, στις 5 Αστρονομικές Μονάδες. Το Voyager 1 το 2004 και το Voyager 2 διέσχισαν το κρουστικό κύμα παύσης και μπήκαν στην «ηλιοθήκη», αποκαλύπτοντας την πολυπλοκότητα της αλληλεπίδρασης ανάμεσα στο ηλιακό πλάσμα και το γαλαξιακό περιβάλλον.

Ο άγνωστος μεσοαστρικός χώρος και η μάχη των Voyager για επιβίωση

Το Voyager 1 πέρασε την ηλιόπαυση, στις 120 ΑΜ, το 2012 και το Voyager 2 το 2018, φτάνοντας στον μεσοαστρικό χώρο και ανατρέποντας ξανά τις έως τότε γνώσεις. Εκεί, τα σκάφη δεν βρήκαν ένα ήρεμο περιβάλλον, αλλά έναν χώρο που επηρεάζεται έντονα από τα ηλιακά κύματα. Ο Δρ Κώστας Διαλυνάς εξηγεί ότι οι γαλαξιακές κοσμικές ακτίνες παρουσίασαν απρόσμενη ανισοτροπία κάθετα στο μαγνητικό πεδίο, το οποίο διαπιστώθηκε πως ήταν ισχυρότερο και είχε την ίδια κατεύθυνση με το ηλιακό. Ακόμη, ανιχνεύθηκαν «σωλήνες» γαλαξιακού πλάσματος που εισέρχονται στην ηλιοθήκη, την ώρα που ηλιακά σωματίδια φτάνουν έως και 30 ΑΜ πέρα από την ηλιόπαυση, όπου αλλάζουν απότομα τα χαρακτηριστικά του χώρου.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά, τα δύο σκάφη εξακολουθούν να λειτουργούν. «Ευτυχώς τα Voyager χαίρουν άκρας υγείας! Τα όργανα δουλεύουν, αλλά λόγω ενέργειας κάποια στιγμή δεν θα μπορούν να επικοινωνήσουν μαζί μας», λέει ο κ. Διαλυνάς. Η εξασθένηση των γεννητριών πλουτωνίου έχει οδηγήσει, από το 2020, σε αυστηρή διαχείριση της ενέργειας, ενώ η επικοινωνία υπολογίζεται ότι θα συνεχιστεί για ακόμη δύο με τρία χρόνια. «Ακόμα και όταν σιγήσουν οι πομποί τα δεδομένα των Voyager θα συνεχίσουν να τροφοδοτούν την έρευνα και να μας κάνουν σοφότερους», υπογραμμίζει.

«Δεν θα έπρεπε με τη λογική να λειτουργεί»

Ο καθηγητής Δυναμικής Αστρονομίας και Αστροφυσικής του ΑΠΘ, Δρ Κλεομένης Τσιγάνης, χαρακτήρισε το εγχείρημα ιστορικό ορόσημο για το Voyager 1, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΑΠΕ-ΜΠΕ. Το σκάφος εκτοξεύθηκε το 1977 και, σχεδόν μισό αιώνα μετά, εξακολουθεί να λειτουργεί και να μεταδίδει δεδομένα, παρότι κινείται στις παγωμένες θερμοκρασίες του διαστήματος, κοντά στο απόλυτο μηδέν, στους -270 βαθμούς Κελσίου. Διαθέτει τεχνολογία της δεκαετίας του 1970 και υπολογιστή με μνήμη μόλις 8 kilobyte. «Ένας από τους λόγους για τους οποίους συζητάμε για το Voyager είναι ακριβώς επειδή ζει και στέλνει δεδομένα, ενώ δεν θα έπρεπε με την κοινή λογική. Οι αντοχές είναι εκπληκτικές, πέρασε τις προσδοκίες των κατασκευαστών πάρα πολύ», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Όπως εξηγεί ο κ. Τσιγάνης, η απόσταση της μίας ημέρας φωτός σημαίνει ότι οι μηχανικοί χρειάζονται πολύ χρόνο για να πραγματοποιήσουν επιδιορθώσεις από μακριά, ενώ πρέπει να διαχειριστούν συστήματα με αρχιτεκτονική του 1972-1973. Σχετικά με το ενδεχόμενο να συγκρουστεί το Voyager 1 με κάποιο ουράνιο σώμα, διευκρινίζει ότι στον διαστρικό χώρο, όπου το σκάφος πέρασε το 2012 αφού άφησε πίσω τις ζώνες σωμάτων του ηλιακού συστήματος, εκτείνεται ένα απέραντο κενό και η πιθανότητα σύγκρουσης είναι σχεδόν μηδενική: «Δεν πρόκειται να πλησιάσει ποτέ κάποιο άλλο αντικείμενο τόσο κοντά του όσο ο Ήλιος και οι πλανήτες…» εξηγεί.


ΑΠΕ-ΜΠΕ – Σωτήρης Κυριακίδης / photo: NASA /JPL-Caltech

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

VIRAL Θεσσαλονίκη: Το Voyager 1 έφτασε σε απόσταση μίας ημέρας φωτός από τη Γη – «Δεν θα έπρεπε με τη λογική να λειτουργεί»