ΔΙΕΘΝΗ

Ιράν: «Διαβάζει» την ήττα των Ρεπουμπλικανών ως αδυναμία του Τραμπ και σκληραίνει τη γραμμή του στις διαπραγματεύσεις

Η Τεχεράνη εμφανίζεται πιο προκλητική και διατεθειμένη να κάνει λιγότερες παραχωρήσεις, ενώ οι έμμεσες συνομιλίες συνεχίζονται με Πακιστάν και Ομάν σε ρόλο διαμεσολαβητή

Οι ηγέτες του Ιράν σκλήρυναν τη στάση τους στις συνομιλίες με τις ΗΠΑ μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, θεωρώντας τις μεγάλες απώλειες των Ρεπουμπλικανών μήνυμα αποδοκιμασίας για τον τρόπο με τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ χειρίστηκε τον πόλεμο. Αυτό αναφέρουν Αμερικανοί, Ευρωπαίοι και Ιρανοί αξιωματούχοι, τους οποίους επικαλούνται οι New York Times.

Στην Τεχεράνη επικρατεί αποφασιστικότητα, σε αντίθεση με την Ουάσινγκτον, όπου τα εκλογικά αποτελέσματα έχουν εντείνει τους προβληματισμούς για τις κινήσεις που θα επιλέξει στη συνέχεια ο Τραμπ.

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, μαζί με άλλα κορυφαία στελέχη των Ρεπουμπλικανών, υποστήριξε ότι ο πόλεμος συνέβαλε στη συντριβή του κόμματός τους. Μετά τη δήλωση αυτή, ο Αμερικανός Πρόεδρος έβγαλε τον Βανς από την ομάδα διαπραγμάτευσης και του ζήτησε να ασχοληθεί με εσωτερικά ζητήματα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο Τραμπ θα ξεκινήσει ξανά προσπάθεια επίτευξης διπλωματικής συμφωνίας, αν θα εξαπολύσει νέες επιθέσεις ή αν θα επιλέξει απλώς να αποσυρθεί, απομακρύνοντας από την περιοχή την τεράστια αμερικανική στρατιωτική δύναμη που έχει αναπτυχθεί εκεί.

Υπάρχει, παράλληλα, το ενδεχόμενο ο Τραμπ να αντιμετωπίσει μια κατάσταση που θα έχει ήδη διαμορφωθεί, είτε εξαιτίας μονομερούς ισραηλινής ενέργειας είτε επειδή το Ιράν θα χτυπήσει πρώτο αμερικανικά συμφέροντα ή κάποια συμμαχική χώρα.

Εκτιμήσεις

Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δεν συμφωνούν ως προς το πόσο ειλικρινά επιδιώκει το Ιράν τις διαπραγματεύσεις για να λήξει ο πόλεμος, τον οποίο άρχισαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ πριν από πάνω από οκτώ μήνες.

Κατά τις αμερικανικές και ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, η κυβέρνηση του Ιράν, παρότι έχει αποθρασυνθεί, εξακολουθεί να είναι διαθέσιμη για συμφωνία, εφόσον οι ΗΠΑ επιτρέψουν στην Τεχεράνη να αποκτήσει πρόσβαση σε δεσμευμένα περιουσιακά στοιχεία αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Μια άλλη εκτίμηση αξιωματούχων είναι ότι το Ιράν έχει ετοιμάσει σχέδια κλιμάκωσης της σύγκρουσης, με στόχο να αναγκάσει τις ΗΠΑ να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις.

Στα πιθανά βήματα περιλαμβάνονται νέες επιθέσεις ή εντονότερα πλήγματα σε δεξαμενόπλοια που δεν πληρώνουν στην ιρανική κυβέρνηση τέλος διέλευσης για να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τις τιμές των καυσίμων και άλλων αγαθών.

Ο βουλευτής Τζιμ Χάιμς, Δημοκρατικός από το Κονέκτικατ, δήλωσε σε συνέντευξη την περασμένη εβδομάδα ότι οι Ιρανοί αξιωματούχοι γνωρίζουν σε βάθος το αμερικανικό πολιτικό τοπίο. Την επόμενη χρονιά θα αναλάβει την προεδρία της Επιτροπής Πληροφοριών της Βουλής.

«Το μήνυμα των εκλογών δεν θα περάσει απαρατήρητο από το καθεστώς», ανέφερε ο Χάιμς. «Αισθάνονται πιο ενισχυμένοι στρατηγικά απέναντι στην κυβέρνηση Τραμπ από ό,τι εδώ και πολύ καιρό».

Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η επιλογή του Ιράν να προκαλέσει οικονομική πίεση στους Αμερικανούς ψηφοφόρους μέσω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ είχε αποτέλεσμα.

Οι αξιωματούχοι μίλησαν ανώνυμα και είπαν πως αντιμετωπίζουν τις εκλογές ως ήττα της Ουάσινγκτον από το Ιράν. Πρόσθεσαν ότι η Τεχεράνη εμφανίζεται πλέον περισσότερο προκλητική και είναι διατεθειμένη να κάνει λιγότερες παραχωρήσεις στις συνομιλίες.

Οι έμμεσες συνομιλίες εξακολουθούν, ενώ κυβερνήσεις της περιοχής επιχειρούν να εμποδίσουν την επανέναρξη ενός ολοκληρωτικού πολέμου.

Την Κυριακή, ο Ιρανός ΥΠΕΞ Αμπάς Αραγτσί επισκέφθηκε το Πακιστάν και τη Δευτέρα μετέβη στο Ομάν. Και οι δύο χώρες διαδραματίζουν ρόλο διαμεσολαβητή.

Ο Χάιμς είπε ότι οι στρατιωτικές πιέσεις των ΗΠΑ και οι οικονομικές κυρώσεις έχουν περιορίσει σημαντικά τις εισαγωγές αγαθών στο Ιράν, προκαλώντας «πραγματικά σοβαρό οικονομικό πόνο».

Μάλιστα, περιέγραψε το καθεστώς του Ιράν ως ζώο που έχει παγιδευτεί.

«Αυτό το στριμωγμένο ζώο μπορεί να επιδιώξει να διαπραγματευτεί, αλλά πιστεύω επίσης ότι είναι πιθανό αυτό το στριμωγμένο ζώο να αντιδράσει βίαια με κάποιους αρκετά ανεξέλεγκτους τρόπους, ίσως στην υπηρεσία της διαπραγμάτευσης», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Για ορισμένους Αμερικανούς αξιωματούχους, ένας νέος κύκλος στρατιωτικών πληγμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει την ιρανική οικονομία κοντά στην κατάρρευση, ιδίως αν οι επιθέσεις πλήξουν ενεργειακές υποδομές. Άλλοι, ωστόσο, υπενθύμισαν πως οι προηγούμενες προβλέψεις περί οικονομικής κατάρρευσης του Ιράν είχαν αποδειχθεί εσφαλμένες.

Το πυρηνικό δόγμα του Ιράν, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τα αδιέξοδα

Σε όλη τη διάρκεια του πολέμου, ο Τραμπ επέμενε ότι βασικός λόγος για την έναρξή του ήταν να εμποδίσει το Ιράν να αποκτήσει πυρηνική βόμβα.

Τον Ιούλιο, οι New York Times μετέδωσαν ότι, σύμφωνα με τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, έδειχνε πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τον πατέρα και προκάτοχό του για την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, πατέρας του νέου ηγέτη, σκοτώθηκε στις πρώτες ημέρες του πολέμου σε ισραηλινή επίθεση που υποστηρίχθηκε από αμερικανικές πληροφορίες.

Παρότι το Ιράν διαθέτει ισχυρό μοχλό πίεσης στα Στενά του Ορμούζ, καθώς οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα καθυστερούν τη μεταφορά πετρελαίου, ο Χάιμς εκτίμησε πως η επιρροή αυτή θα υποχωρήσει.

Με την κατασκευή περισσότερων αγωγών για την παράκαμψη των Στενών από τη Σαουδική Αραβία, θα περιοριστεί η δυνατότητα του Ιράν να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές πετρελαίου. Αυτός είναι ένας λόγος για τον οποίο η Τεχεράνη μπορεί να επιλέξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Στο Ιράν αυξάνονται οι εκκλήσεις από κληρικούς και βουλευτές για να κατασκευαστεί πυρηνικό όπλο, με στόχο την αποτροπή μελλοντικών επιθέσεων.

Πάντως, σε διάγγελμά του στην κρατική τηλεόραση αυτόν τον μήνα, ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, στρατηγός Μοχσέν Ρεζαΐ, δήλωσε ότι η χώρα δεν σκοπεύει να μεταβάλει το πυρηνικό της δόγμα ή να στρατιωτικοποιήσει το πρόγραμμά της, το οποίο, όπως επιμένει, υπηρετεί ειρηνικούς σκοπούς.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) έχει αναδειχθεί σε πιο σταθερό παράγοντα που καθορίζει τις εξελίξεις, σύμφωνα με Δυτικούς αξιωματούχους που τοποθετούν αυτή την εξέλιξη στις πρώτες εβδομάδες του πολέμου.

Ερωτήματα διατυπώθηκαν για το πόσο σταθερό είναι το κράτημα του νέου ανώτατου ηγέτη στην κατάσταση, αλλά και για το αν έχει τραυματιστεί σοβαρά ή έχει σκοτωθεί.

Αξιωματούχοι των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών θεωρούν ότι οι θέσεις του Χαμενεΐ βρίσκονται σε στενή σύμπνοια με τους σκληροπυρηνικούς, αλλά πλέον δεν τον αντιμετωπίζουν ως απλώς διακοσμητική φιγούρα.

Ο Χάιμς είπε ότι δεν γνωρίζει τον τρόπο με τον οποίο ο Χαμενεΐ μεταφέρει τις εντολές του, δήλωσε όμως βέβαιος πως είναι ζωντανός.

«Ο ανώτατος ηγέτης είναι ζωντανός και είναι λειτουργικός και επιχειρησιακός», είπε.

Αν το Ιράν ξαναρχίσει τις επιθέσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει τον Τραμπ σε δράση.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαθέτουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν συζητήσει την προθυμία να χρησιμοποιήσουν ενδεχομένως χημικά όπλα ή να πραγματοποιήσουν άλλες μη συμβατικές επιθέσεις. Ωστόσο, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί ως προς αυτές τις πληροφορίες.

Στις διαπραγματεύσεις, σημαντικό σημείο διαφωνίας παραμένει η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι η Τεχεράνη ζητά ελάφρυνση των κυρώσεων και πληρωμές από αραβικές χώρες πριν επιτρέψει τη διέλευση πλοίων. Από την πλευρά τους, οι ΗΠΑ επιμένουν πως πρώτα το Ιράν πρέπει να σταματήσει τις επιθέσεις σε πλοία και μετά να αποδεσμευτούν χρήματα ή να αρθούν οι κυρώσεις.

Η αλληλουχία των ενεργειών που απαιτεί μια διπλωματική συμφωνία έχει ανατρέψει προηγούμενους γύρους συνομιλιών και, όπως λένε αξιωματούχοι, μπορεί να οδηγήσει ξανά στο ίδιο αποτέλεσμα. Οι Ιρανοί διαπραγματευτές παραμένουν αμετακίνητοι, καθώς πιστεύουν ότι έχουν απέναντί τους έναν αποδυναμωμένο Τραμπ.

Οι ενδιάμεσες εκλογές έγιναν κεντρικό θέμα στις πολιτικές εκπομπές της κρατικής τηλεόρασης του Ιράν και στις εφημερίδες της χώρας. «Η αρχή της πτώσης», ανέφερε τίτλος πρωτοσέλιδου, ενώ άλλος έγραφε «Μια ιστορική προειδοποίηση».

Κατά Ιρανούς αξιωματούχους, οι δηλώσεις του Βανς μετά την ψηφοφορία, με τις οποίες απέδωσε στον πόλεμο τις εκλογικές απώλειες του κόμματός του, φανερώνουν βαθιά διάσταση απόψεων στον Λευκό Οίκο.

«Το Ιράν πιστεύει ότι ο Τραμπ δέχεται πιέσεις από τους ψηφοφόρους του και το κόμμα του να τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν», δήλωσε σε τηλεφωνική συνέντευξη ο Πεϊμάν Σαλεχί, αναλυτής στην Τεχεράνη που πρόσκειται στην κυβέρνηση.

«Έτσι, δεν πρόκειται να υποχωρήσουν. Έχουν αποθρασυνθεί και αισθάνονται πολύ σίγουροι αυτή τη στιγμή».

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Ιράν: «Διαβάζει» την ήττα των Ρεπουμπλικανών ως αδυναμία του Τραμπ και σκληραίνει τη γραμμή του στις διαπραγματεύσεις