Μονή Σάκια: Η μυστική βιβλιοθήκη στο Θιβέτ που κανείς δεν έχει δικαίωμα να διαβάσει

Μια πραγματική αρχαιολογική ανακάλυψη που θυμίζει περιπέτεια του Ιντιάνα Τζόουνς έφερε στο φως έναν ανεκτίμητο πνευματικό θησαυρό: 84.000 αρχαία χειρόγραφα, κρυμμένα πίσω από έναν τεράστιο τοίχο σε μοναστήρι του Θιβέτ.

Στα Ιμαλάια, σε μια απομακρυσμένη περιοχή τους, βρίσκεται η ιστορική Μονή Σάκια (Sakya Gompa), η οποία ιδρύθηκε το 1073.

Ερευνητές ανακάλυψαν πίσω από τοίχο μήκους 60 μέτρων και ύψους 10 μέτρων μια αχανή βιβλιοθήκη με παπύρους και τόμους δεμένους με δέρμα. Τα έργα παρέμειναν ανέπαφα από τον χρόνο, την υγρασία και τις ιστορικές αναταραχές.

Η συλλογή καταγράφει ένα ευρύ φάσμα της ανθρώπινης σκέψης μέσα στις χιλιετίες. Περιλαμβάνει κείμενα βουδιστικής θεολογίας και φιλοσοφίας, αλλά και έργα αστρονομίας, αρχαίας φαρμακευτικής, μαθηματικών, γεωγραφίας και ιστορικά χρονικά της Ασίας. Είναι γραμμένα σε σπάνιες διαλέκτους των θιβετιανών, των σανσκριτικών και των μογγολικών, ενώ σε ορισμένα χρησιμοποιήθηκε μελάνι από σκόνη χρυσού και αργύρου.

Η βαριά τοιχοποιία που έκρυβε τα χειρόγραφα δεν εξυπηρετούσε κάποιο σκοτεινό μυστήριο. Σκοπός ήταν να προστατευτούν από λεηλασίες, πυρκαγιές και τις σκληρές καιρικές συνθήκες.

Η «σφραγισμένη» απομόνωση της βιβλιοθήκης αποδείχθηκε καθοριστική για τη διάσωση της συλλογής. Τα χειρόγραφα γλίτωσαν ακόμη και από το καταστροφικό κύμα της Πολιτιστικής Επανάστασης τη δεκαετία του 1960, όταν εξαφανίστηκαν ανεκτίμητα μνημεία της περιοχής.

Μέχρι σήμερα έχει μεταφραστεί και μελετηθεί διεξοδικά, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, μόλις το 5% του συνολικού υλικού. Η αργή πρόοδος δεν συνδέεται με απαγόρευση, αλλά με τον τεράστιο όγκο των χειρογράφων και την έλλειψη επιστημόνων που γνωρίζουν τις αρχαίες γλώσσες τους. Διεθνή πανεπιστημιακά ιδρύματα εκτιμούν ότι η πλήρης καταλογογράφηση και ψηφιοποίηση του θησαυρού της Σάκια θα χρειαστεί δεκαετίες.