Δολίνες Διδύμων: Τα «Μάτια της Γης», τα εκκλησάκια στις σπηλιές και η μπαρούτη του ’21 (Vid)

Στην Πελοπόννησο βρίσκεται ένας από τους πιο γνωστούς προορισμούς της, αλλά και ένα από τα πιο εντυπωσιακά και μυστηριώδη γεωλογικά φαινόμενα της Ελλάδας.

Πρόκειται για τις Δολίνες στα Δίδυμα Αργολίδας: δύο τεράστιες καθιζήσεις του εδάφους, σε μικρή απόσταση η μία από την άλλη. Το τοπίο που σχηματίζουν είναι απόκοσμο, σαν να έχει δημιουργηθεί για ταινία επιστημονικής φαντασίας.

Η επιστημονική εξήγηση αποδίδει τη δημιουργία των γιγάντιων κρατήρων στην κατάρρευση της οροφής υπόγειων σπηλαίων, έπειτα από τη διάβρωση των πετρωμάτων. Ωστόσο, το εντυπωσιακό κυκλικό σχήμα τους έχει γεννήσει κατά καιρούς διάφορες συναρπαστικές υποθέσεις, μεταξύ αυτών και την πιθανότητα να προκλήθηκαν από πτώση μετεωριτών στο μακρινό παρελθόν.

Η περιήγηση αρχίζει με σχεδόν κατανυκτική ατμόσφαιρα: για να φτάσει κανείς στο κέντρο της Μικρής Δολίνας, διασχίζει ένα στενό πέρασμα κάτω από τη γη, σκαλισμένο στον βράχο. Η έξοδος στο φως φέρνει μια απότομη αλλαγή στο τοπίο, με ένα μεγάλο φυσικό κοίλωμα, κάθετους βράχους, πυκνή βλάστηση και δύο ξεχωριστά εκκλησάκια μέσα στις σπηλιές, αφιερωμένα στον Άγιο Γεώργιο και τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Οι Δολίνες δεν εντυπωσιάζουν μόνο με την εικόνα τους, αλλά συνδέονται και με αλλόκοτες ιστορίες. Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, η Μεγάλη Δολίνη χρησιμοποιήθηκε ως μυστικός χώρος εργασίας: οι κάτοικοι συγκέντρωναν και επεξεργάζονταν ούρα ζώων, προκειμένου να πάρουν νιτρικά άλατα και να φτιάξουν μπαρούτι για τα όπλα του Αγώνα.

Στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου διατηρούνται, επίσης, σπάνια χαράγματα στα λατινικά. Ανάμεσά τους βρίσκεται επιγραφή που καταγράφει την επίσκεψη του Θωμά Παλαιολόγου, Δεσπότη του Μοριά και αδελφού του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου.

Το μυστήριο συνεχίζεται μέσα στη σπηλιά, εκεί όπου υπάρχει στο έδαφος ένα βαθύ άνοιγμα, το λεγόμενο ασκηταριό. Από τον 11ο αιώνα αποτέλεσε τόπο διαμονής για ερημίτες και μοναχούς που επιζητούσαν πλήρη απομόνωση. Η παράδοση της περιοχής αποδίδει τη δημιουργία της τρύπας στο χτύπημα της λόγχης του Αγίου Γεωργίου, ενώ παλιότεροι θρύλοι συνέδεαν το δυσπρόσιτο τοπίο ακόμη και με τις περιπέτειες των συντρόφων του Οδυσσέα.

Η αναφορά στον ομηρικό κόσμο αποτελεί μέρος της τοπικής λαϊκής μυθοπλασίας, που έδινε ποιητική εξήγηση στο εντυπωσιακό μέγεθος των κρατήρων. Όπως έλεγαν οι θρύλοι της περιοχής, το μεγάλο άνοιγμα της Μεγάλης Δολίνας θεωρήθηκε η σπηλιά του Κύκλωπα Πολύφημου, ενώ οι τεράστιοι λίθοι γύρω του ταυτίστηκαν με τους βράχους που ο τυφλωμένος Κύκλωπας πετούσε προς τα πλοία των Αχαιών.

Μια διαφορετική εκδοχή της παράδοσης παρουσίαζε αυτές τις απόκρημνες καταβόθρες ως το πρώτο ορεινό καταφύγιο του Οδυσσέα και των συντρόφων του, αμέσως μετά τη δύσκολη απόδρασή τους. Οι ιστορίες αυτές δείχνουν πώς η άγρια ομορφιά του τόπου τροφοδοτούσε τη φαντασία για αιώνες.

Οι Δολίνες των Διδύμων είναι εύκολα προσβάσιμες και δεν χρειάζεται επίπονη πεζοπορία για να τις επισκεφθεί κανείς. Δεν πρόκειται μόνο για ένα γεωλογικό αξιοθέατο, αλλά και για ένα φυσικό καταφύγιο με ιστορία, θρύλους και μυστικά.