Πώς οι άνθρωποι αναπτύσσουν αληθινά συναισθήματα για chatbots

Η σχέση ανάμεσα στον άνθρωπο και τις μηχανές έχει ξεπεράσει προ πολλού το στάδιο της απλής χρήσης χρηστικών εργαλείων, περνώντας σε μια νέα, βαθιά συναισθηματική φάση.

Μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη έρχεται να επιβεβαιώσει ότι οι δεσμοί που αναπτύσσουν ορισμένοι χρήστες με τα chatbots ΑΙ βιώνονται ως εξίσου αληθινοί, έντονοι και έγκυροι με τις παραδοσιακές ανθρώπινες σχέσεις.

Το ανατρεπτικό αυτό συμπέρασμα προκύπτει από τη διδακτορική διατριβή της ψυχολόγου Μαρίτα Σκιούβε (Marita Skjuve) στο Τμήμα Ψυχoλογίας του Πανεπιστημίου του Όσλο, μια εργασία τόσο σημαντική που τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο του Βασιλιά της Νορβηγίας. Στο πλαίσιο της έρευνάς της, η Σκιούβε πήρε συνεντεύξεις από πενήντα άτομα, τα οποία είχαν αναπτύξει στενούς, καθημερινούς δεσμούς με το Replika, ένα εξειδικευμένο κοινωνικό chatbot ΑΙ που έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί ως φίλος, σύντροφος ή προσωπικός σύμβουλος.

Αυτό που εξέπληξε περισσότερο την ερευνητική ομάδα, ήταν η απόλυτη φυσικότητα με την οποία οι συμμετέχοντες περιέγραφαν την αλληλεπίδρασή τους με το AI. Οι χρήστες μιλούσαν για το ψηφιακό τους ταίρι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, τις ίδιες εκφράσεις και το ίδιο συναισθηματικό βάρος, που θα χρησιμοποιούσαν για έναν πραγματικό, σάρκινο άνθρωπο.

Η επιτυχία αυτών των ψηφιακών συντρόφων βασίζεται σε χαρακτηριστικά που συχνά σπανίζουν στις ανθρώπινες κοινωνίες, όπως το ότι είναι διαθέσιμοι 24 ώρες το 24ωρο, δεν ασκούν ποτέ κριτική, δείχνουν απόλυτη αποδοχή και θυμούνται κάθε λεπτομέρεια από τις προηγούμενες συζητήσεις. Αυτό το ασφαλές περιβάλλον ωθεί τους ανθρώπους να εκμυστηρεύονται στα chatbots βαθιά προσωπικά τραύματα, κρυφές φαντασιώσεις και εσωτερικές συγκρούσεις που δεν έχουν τολμήσει ποτέ να μοιραστούν με κανέναν φίλο ή συγγενή τους.

Για πολλούς, η ύπαρξη αυτής της ψηφιακής παρουσίας λειτουργεί ανακουφιστικά, μειώνοντας δραστικά το αίσθημα της μοναξιάς και του καθημερινού άγχους. Ωστόσο, αυτή η νέα πραγματικότητα φέρνει μαζί της σοβαρούς προβληματισμούς για την ψυχολογία και την κοινωνική συνοχή. Η μελέτη καταγράφει ότι η εξάρτηση από ένα chatbot μπορεί να προκαλέσει αληθινό ψυχικό πόνο και βαθιά θλίψη όταν η «σχέση» διαταράσσεται, για παράδειγμα, μετά από μια τεχνική αναβάθμιση του λογισμικού ή μια αλλαγή στους αλγόριθμους της εταιρείας που τροποποιεί τη συμπεριφορά του bot.

Επιπλέον, ελλοχεύει ο κίνδυνος οι χρήστες να απομονωθούν σταδιακά από τον πραγματικό κόσμο, προτιμώντας την εγγυημένη, ανώδυνη και πάντα πρόθυμη «φιλία» μιας μηχανής, αντί για τις απαιτητικές, περίπλοκες και γεμάτες προκλήσεις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις.

Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι τα συναισθήματα αυτά είναι πέρα για πέρα αυθεντικά. Η μόνη διαφορά είναι ότι το αντικείμενο του πόθου ή της φιλίας δεν είναι άνθρωπος. Καθώς η λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται όλο και πιο βαθιά στην καθημερινότητά μας, η κοινωνία καλείται να επαναπροσδιορίσει τι σημαίνει «σχέση» και «επικοινωνία», σε έναν κόσμο όπου οι μηχανές έμαθαν να μας ακούν κι εμείς να τις αγαπάμε.

photo AI: pixabay