Ιαπωνία: Τα μυστικά πίσω από το Edo Kiriko (Vid)

Το εντυπωσιακό ιαπωνικό γυαλί που «ζωγραφίζεται» με τροχούς.

Ένα βίντεο με έναν τεχνίτη να μετατρέπει ένα απλό κομμάτι γυαλιού σε ένα περίτεχνο έργο τέχνης έχει εντυπωσιάσει το διαδίκτυο. Πρόκειται για το Edo Kiriko, την παραδοσιακή ιαπωνική τέχνη της χειροποίητης κοπής γυαλιού, που ξεκίνησε στο Edo, το σημερινό Τόκιο, το 1834.

Αυτό που κάνει την τεχνική τόσο ξεχωριστή είναι ότι το χρώμα δεν βρίσκεται απαραίτητα σε όλο το γυαλί. Συχνά ένα διάφανο αντικείμενο καλύπτεται με ένα πολύ λεπτό στρώμα χρωματιστού γυαλιού. Ο τεχνίτης αφαιρεί προσεκτικά τμήματα αυτού του στρώματος και αποκαλύπτει το διάφανο γυαλί από κάτω, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές μπλε, κόκκινες ή άλλες γεωμετρικές επιφάνειες. Το χρωματιστό στρώμα μπορεί να είναι μικρότερο από ένα χιλιοστό. Αυτό σημαίνει ότι μια λάθος κίνηση μπορεί να αλλάξει εντελώς το σχέδιο.

Το σχέδιο δημιουργείται με το χέρι

Πριν αρχίσει η κοπή, ο τεχνίτης σημειώνει πάνω στο γυαλί ένα πλέγμα από γραμμές-οδηγούς. Στη συνέχεια χρησιμοποιεί περιστρεφόμενους τροχούς για να χαράξει σταδιακά τρίγωνα, ρόμβους, αστέρια και άλλα μοτίβα. Δεν πρόκειται όμως για μία μόνο κοπή. Το γυαλί περνά από διαδοχικά στάδια τροχίσματος, λείανσης και γυαλίσματος, μέχρι οι χαραγμένες επιφάνειες να αποκτήσουν τη χαρακτηριστική λάμψη τους. Σε παραδοσιακές διαδικασίες χρησιμοποιούνται ακόμη και ξύλινοι περιστρεφόμενοι δίσκοι για το τελικό γυάλισμα. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό επειδή το σχέδιο δεν φαίνεται απλώς πάνω στο γυαλί, αλλά παίζει με το φως, το οποίο αντανακλάται στις διαφορετικές γωνίες των χαράξεων.

Μια παράδοση με ευρωπαϊκή επιρροή

Παρότι σήμερα θεωρείται χαρακτηριστικό δείγμα ιαπωνικής χειροτεχνίας, το Edo Kiriko έχει και ευρωπαϊκές επιρροές. Τον 19ο αιώνα εισήχθησαν στην Ιαπωνία ευρωπαϊκές τεχνικές κοπής γυαλιού και το 1881 ο Βρετανός τεχνικός Emmanuel Hauptmann προσκλήθηκε στη χώρα για να διδάξει σχετικές τεχνικές. Υπάρχει μάλιστα και μια σημαντική διαφορά από το Satsuma Kiriko, μια άλλη ιαπωνική παράδοση κοπής γυαλιού. Στο Satsuma χρησιμοποιείται συνήθως παχύτερη χρωματισμένη στρώση, ενώ το Edo Kiriko είναι γνωστό για τις πιο καθαρές γεωμετρικές χαράξεις και τις έντονες αντιθέσεις χρώματος και διάφανου γυαλιού.

Ανάμεσα στα παραδοσιακά σχέδια ξεχωρίζει το Nanako, ένα μοτίβο από μικρές διασταυρούμενες χαράξεις που παραπέμπει σε αυγά ψαριού. Πίσω από ένα αντικείμενο που μοιάζει βιομηχανικά τέλειο, βρίσκεται ένας τεχνίτης που ελέγχει με το χέρι κάθε κοπή, κάθε γωνία και κάθε πίεση. Ένα κομμάτι γυαλί, λοιπόν, μπορεί να χρειάζεται όχι μόνο ειδικά εργαλεία, αλλά και χρόνια εμπειρίας για να αποκτήσει το τελικό του σχέδιο.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ