Μάρκο Ρούμπιο: Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έρχεται στην Αθήνα με βαριά ατζέντα για άμυνα, ενέργεια και Ανατολική Μεσόγειο

Ο Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα το βράδυ της Τρίτης (6/10), σε μια επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ που γίνεται σε ιδιαίτερα κρίσιμο χρόνο για την Ανατολική Μεσόγειο και τις ευρωατλαντικές σχέσεις.

Βασικός σταθμός της επίσκεψης θα είναι ο 6ος γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας–ΗΠΑ, που έχει οριστεί για την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου.

Στο πρόγραμμα του κ. Ρούμπιο περιλαμβάνεται συνάντηση με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, ενώ αναμένεται επίσης να τον δεχθεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Οι επαφές θα έχουν ιδιαίτερα ευρύ περιεχόμενο. Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθούν η αμυντική συνεργασία, η ενέργεια, η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η περιφερειακή σταθερότητα, αλλά και ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας.

Η σημασία της επίσκεψης ενισχύεται από το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν άμεσα τη στρατηγική της Ευρώπης και των ΗΠΑ.

Όπως αναφέρει η εφημερίδα «Καθημερινή», ανεξάρτητα από τα επιμέρους ζητήματα που ενδέχεται να τεθούν στις επαφές του κ. Ρούμπιο στην Αθήνα, η επίσκεψη έχει ξεχωριστή βαρύτητα και εξαιτίας της προβεβλημένης θέσης του στην κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Ο κ. Ρούμπιο αποτελεί ένα από τα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος με ικανότητες και φιλοδοξίες. Επίσης αποτελεί πρόσωπο με κατανόηση στις ευαισθησίες της Αθήνας σε θέματα όπως η προστασία των χριστιανών της Μέσης Ανατολής και της πολιτιστικής κληρονομιάς τους.

Η άφιξη του κ. Ρούμπιο συνιστά και έμπρακτη στήριξη προς την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Σημειώνεται ότι η επίσκεψη έρχεται λίγες ημέρες μετά το πρόσφατο δημοσίευμα της Wall Street Journal, όπου περιλαμβάνονται και δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ με τις οποίες παρέχει πλήρη στήριξη στην κ. Γκίλφοϊλ, με την οποία διατηρεί στενή προσωπική σχέση.

Το ότι επικεφαλής της αμερικανικής αποστολής στην Αθήνα είναι ένα πρόσωπο με τόσο στενή σχέση με τον Λευκό Οίκο εξηγεί, άλλωστε, γιατί ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναμένεται να επαναβεβαιώσει αυτή τη στήριξη.

Πολύ πιθανή, σύμφωνα με πληροφορίες, θεωρείται και η επίσκεψη του Τζέι Ντι Βανς στις αρχές του 2027.

Η αμυντική συνεργασία Ελλάδας–ΗΠΑ

Η αμυντική σχέση μεταξύ Αθήνας και Ουάσινγκτον αναμένεται να αποτελέσει τον πυρήνα των συνομιλιών.

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει ενδυναμώσει αισθητά τη στρατιωτική συνεργασία της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η αμερικανική παρουσία στη Σούδα και στις άλλες εγκαταστάσεις της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας συνιστά κομβικό στοιχείο των διμερών σχέσεων.

Στις επαφές αναμένεται να συζητηθούν και τα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στην προμήθεια των F-35, καθώς και οι προοπτικές διεύρυνσης της συνεργασίας στην αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία.

Ενέργεια και ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο

Η ενέργεια αναμένεται να κατέχει εξέχουσα θέση στην ατζέντα.

Η Αθήνα επιδιώκει να προβάλλει την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με πεδία συνεργασίας τις υποδομές LNG, τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τις ενεργειακές διαδρομές προς τα Βαλκάνια.

Στο ευρύτερο ενεργειακό σχέδιο περιλαμβάνεται και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, έργο που έχει σημαντικές γεωπολιτικές προεκτάσεις, μεταξύ άλλων εξαιτίας των αντιδράσεων της Τουρκίας.

Για την Αθήνα θεωρείται σημαντική η αμερικανική θέση απέναντι σε αυτά τα έργα, καθώς συνδέεται με την προσπάθεια να ενισχυθούν οι ενεργειακές και στρατηγικές συνδέσεις της Ανατολικής Μεσογείου με την Ευρώπη.

Οι ελληνοτουρκικές σχέσεις στην ατζέντα Ρούμπιο

Αντικείμενο των συνομιλιών αναμένεται να αποτελέσουν και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η ελληνική πλευρά αναμένεται να ενημερώσει τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών για τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις θαλάσσιες ζώνες, τις ενεργειακές δραστηριότητες και την ασφάλεια.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου έχει ήδη συνδέσει την επίσκεψη με την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως και με την ασφαλή ναυσιπλοΐα.

Μετανάστευση, σύνορα και εσωτερική ασφάλεια

Η επίσκεψη του Ρούμπιο έχει μία ακόμη πτυχή, καθώς ήδη από τον αρχικό σχεδιασμό είχε γίνει γνωστό πως τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών θα συνόδευαν στελέχη του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και δύο υφυπουργοί Εσωτερικής Ασφάλειας.

Μεταξύ των θεμάτων που έχουν ήδη γίνει γνωστά είναι η παράτυπη μετανάστευση, η φύλαξη των συνόρων, η αντιμετώπιση της διακίνησης ναρκωτικών και η ενίσχυση των ελέγχων στα ελληνικά αεροδρόμια.

Στο ίδιο πεδίο έχει προηγηθεί συνεργασία υπηρεσιών ασφαλείας της Ελλάδας και των ΗΠΑ για την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με πρόσωπα που ταξιδεύουν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και μπορεί να προκαλούν ανησυχία στις αμερικανικές αρχές.

Το σχήμα «3+1» στην Ανατολική Μεσόγειο

Στις περιφερειακές πτυχές της επίσκεψης περιλαμβάνεται και το σχήμα Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ–ΗΠΑ, που αποτελεί έναν από τους κεντρικούς μηχανισμούς συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης του Μάρκο Ρούμπιο, η ενέργεια, η ασφάλεια και η περιφερειακή σταθερότητα συνιστούν τους κύριους άξονες του σχήματος, ενώ οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ενισχύσει περαιτέρω τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των τεσσάρων χωρών.

Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα και η σημασία της

Μέχρι το πρωί της Πέμπτης 8 Οκτωβρίου θα βρίσκεται στην Αθήνα ο Ρούμπιο, ενώ οι περισσότερες συναντήσεις και επαφές του είναι προγραμματισμένες για την Τετάρτη.

Η άφιξη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Αθήνα προσπαθεί να αναβαθμίσει τον στρατηγικό της ρόλο στην Ανατολική Μεσόγειο και να εμβαθύνει τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας.

Από την πλευρά της, η αμερικανική κυβέρνηση δίνει έμφαση στη διατήρηση της περιφερειακής σταθερότητας, στις ενεργειακές οδούς προς την Ευρώπη, στην προστασία των θαλάσσιων διαδρομών, καθώς και στον συντονισμό για θέματα συνόρων και εσωτερικής ασφάλειας.

Υπό αυτές τις συνθήκες, ο 6ος Στρατηγικός Διάλογος ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής διμερούς επαφής. Οι συζητήσεις καλύπτουν ένα εκτεταμένο σύνολο θεμάτων, τα οποία συνδέουν ευθέως την Ελλάδα με τις προτεραιότητες των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.