Μητσοτάκης στον Guardian για τα Γλυπτά του Παρθενώνα: «Πολιτική βούληση και σθένος» για την επανένωση – Απορρίπτει τον δανεισμό

Για τα Γλυπτά του Παρθενώνα, η Αθήνα στέλνει σαφές μήνυμα προς το Λονδίνο: η εξεύρεση λύσης εξακολουθεί να είναι δυνατή, αρκεί να υπάρξει η αναγκαία βούληση, δίχως πάντως η ελληνική πλευρά να κάνει πίσω σε θέματα αρχής.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εκτίμησε ότι μπορεί ακόμη να υπάρξει συμφωνία για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, εφόσον επιδειχθεί «πολιτική βούληση». Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα θα απορρίψει οποιαδήποτε ρύθμιση βασίζεται σε δανεισμό, όπως αυτή που αφορά την παραχώρηση της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία.

Με κείμενό του στον Guardian, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα «δεν μπορεί να αποδεχθεί καμία διευθέτηση που θα απαιτούσε την αναγνώριση της κυριότητας των γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο, ή ένα σχήμα που θα σήμαινε ότι “δανειζόμαστε” τμήματα του δικού μας μνημείου».

Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού γίνεται λίγες εβδομάδες μετά τη δήλωση του διευθυντή του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, στους Financial Times. Εκείνος είχε αναφέρει ότι η παραχώρηση της Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία προς το μουσείο για 10 μήνες θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρότυπο συμφωνίας.

Η Ταπισερί της Μπαγιέ και η ελληνική απάντηση

Ο διευθυντής επισήμανε πως δεν υφίσταται «έτοιμο καλούπι», χαρακτήρισε όμως τη συγκεκριμένη ανταλλαγή παράδειγμα επιτυχημένης διεθνούς συνεργασίας.

Ο Μητσοτάκης αντιτείνει στο κείμενό του ότι η περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα διαφέρει πλήρως, δεδομένου ότι το μισό τμήμα της ζωφόρου βρίσκεται στην Αθήνα, ενώ κανένας δεν θα εισηγούνταν να χωριστεί στα δύο η Ταπισερί της Μπαγιέ.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι ο νέος πρωθυπουργός της Βρετανίας, Άντι Μπέρναμ, είχε ταχθεί στο παρελθόν υπέρ της επιστροφής των γλυπτών. Τόνισε πως απαιτούνται «πολιτική βούληση και θάρρος», ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι η Ελλάδα δεν θα συμβιβαστεί με κάτι λιγότερο από την «επανένωση» των Γλυπτών στην Αθήνα.

Όπως πρόσθεσε, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να γίνει «τη βάση μιας ευρείας και διαρκούς πολιτιστικής εταιρικής σχέσης μεταξύ των χωρών μας, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για εκθέσεις, επιστημονική έρευνα, συντήρηση και ανταλλαγές μεταξύ ελληνικών και βρετανικών μουσείων», σημειώνοντας ακόμη πως αυτό αποτελεί «το μεγάλο βραβείο».

Οι συνομιλίες Ελλάδας και Βρετανικού Μουσείου

Η συγκεκριμένη παρέμβαση καταγράφεται ενώ διακινούνται σενάρια για την εξέλιξη των διαπραγματεύσεων που διεξάγουν η ελληνική κυβέρνηση και το Βρετανικό Μουσείο σχετικά με την επιστροφή των αρχαιοτήτων. Η Telegraph μετέδωσε ότι οι συνομιλίες είχαν φτάσει κοντά στην κατάρρευση.

Άτομα που βρίσκονται κοντά στις διαπραγματεύσεις αμφισβήτησαν αυτή την περιγραφή. Παραδέχθηκαν, πάντως, ότι στις πολυετείς συζητήσεις εξακολουθεί να υπάρχει ένα μεγάλο χάσμα, το οποίο πρέπει να καλυφθεί.

Ο Μπέρναμ, ο οποίος στο παρελθόν είχε δηλώσει ότι τα Γλυπτά πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα, ανέφερε σε πιο πρόσφατη τοποθέτησή του πως το ζήτημα αφορά πλέον το Βρετανικό Μουσείο.

Εδώ και δεκαετίες, Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκονται σε πολιτιστική αντιπαράθεση για την επιστροφή των Γλυπτών. Η βρετανική νομοθεσία εμποδίζει το Βρετανικό Μουσείο να επιστρέψει εκθέματα της συλλογής του, ενώ η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι τα συγκεκριμένα αντικείμενα αποκτήθηκαν μέσω λεηλασίας.

Ο νόμος του 1963 και το σχέδιο για τα Γλυπτά

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και σημερινός πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, είχε επιβεβαιώσει το 2023 ότι συζητούσε με την Ελλάδα την προοπτική συμφωνίας. Είχε διευκρινίσει, όμως, ότι δεν επιδίωκε νομοθετική αλλαγή, παραπέμποντας στον νόμο περί Βρετανικού Μουσείου του 1963 (British Museum Act 1963), βάσει του οποίου το μουσείο δεν επιτρέπεται να απομακρύνει οριστικά αντικείμενα της συλλογής του.

Την ίδια περίοδο είχε πέσει στο τραπέζι ένα σχέδιο που προέβλεπε να εκτίθενται τα Γλυπτά, σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, άλλοτε στο Λονδίνο και άλλοτε στην Αθήνα, ενώ ως αντάλλαγμα η Βρετανία θα φιλοξενούσε «ελληνικούς θησαυρούς».

Το Βρετανικό Μουσείο δήλωσε ότι δεν έχει μεταβληθεί ούτε η θέση του ούτε η ετοιμότητά του να καταλήξει σε συμφωνία.