Γαλλία: Προειδοποιεί τη Γερμανία για κίνδυνο πυρηνικού πολέμου με τη Ρωσία – Στο επίκεντρο πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς

Η Γαλλία θέτει στις συνομιλίες της με τη Γερμανία τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης πυρηνικής κλιμάκωσης με τη Ρωσία και ζητά από το Βερολίνο να ξεκαθαρίσει πότε και υπό ποιους όρους θα μπορούσε να πλήξει στόχους σε ρωσικό έδαφος με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.

Σε δημοσίευμα των Financial Times την Τετάρτη (11/11), το Παρίσι εκφράζει φόβους ότι η Μόσχα ενδέχεται να εκλάβει ένα συμβατικό πυραυλικό χτύπημα ως κάτι διαφορετικό και να απαντήσει με πυρηνικά όπλα, οδηγώντας την Ευρώπη σε επικίνδυνη στρατιωτική σύγκρουση.

Οι FT αναφέρουν, μεταφέροντας πληροφορίες από έξι ανθρώπους που γνωρίζουν τις διαβουλεύσεις, ότι αξιωματούχοι της Γαλλίας και της Γερμανίας συζητούν την ανάγκη να εναρμονιστεί η γερμανική στρατηγική για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος με το γαλλικό δόγμα πυρηνικής αποτροπής.

Οι επαφές διεξάγονται ενώ η Γερμανία διευρύνει αισθητά το οπλοστάσιό της, προχωρώντας στην ανάπτυξη και την απόκτηση πυραύλων που μπορούν να πλήξουν στόχους σε αποστάσεις εκατοντάδων ή και χιλιάδων χιλιομέτρων.

Η συγκεκριμένη στρατιωτική ενίσχυση εντάσσεται στην προσπάθεια των ευρωπαϊκών χωρών να ισχυροποιήσουν την άμυνά τους έναντι της Ρωσίας, την ώρα που παραμένει αβέβαιο τι εγγυήσεις ασφαλείας θα προσφέρουν οι ΗΠΑ στο μέλλον.

Η προειδοποίηση της Γαλλίας: «Μπορεί να φτάσουμε στο πυρηνικό όριο χωρίς να το καταλάβουμε»

Οι γαλλικές ανησυχίες εστιάζουν στο ενδεχόμενο μια στρατιωτική επιχείρηση με συμβατικά όπλα να εκληφθεί από τη Ρωσία, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, ως απειλή που δικαιολογεί πυρηνική απάντηση.

Μιλώντας στους Financial Times, Γάλλος αξιωματούχος ανέφερε πως υπό ορισμένες συνθήκες ένα μη πυρηνικό πλήγμα σε στόχο στη Ρωσία μπορεί να οδηγήσει σε πυρηνικά αντίποινα.

«Εάν οι Ρώσοι δεν ερμηνεύσουν σωστά το μήνυμα, μπορεί να φτάσουμε στο πυρηνικό όριο χωρίς καν να το συνειδητοποιήσουμε», προειδοποίησε.

Το Παρίσι προβληματίζεται τόσο για τις δυνατότητες των νέων γερμανικών όπλων όσο και για την απουσία επαρκώς αποσαφηνισμένου πλαισίου που να διέπει τη χρήση τους.

Κατά τους Γάλλους αξιωματούχους, η Ευρώπη χρειάζεται να καθορίσει με σαφήνεια ποια πλήγματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν μέρος συμβατικής στρατιωτικής επιχείρησης και ποια ενδέχεται να οδηγήσουν σε επικίνδυνη κλιμάκωση.

Γερμανικοί πύραυλοι με βεληνεκές από 500 έως και πάνω από 2.000 χιλιόμετρα

Οι φιλόδοξοι εξοπλιστικοί σχεδιασμοί της Γερμανίας αποτελούν βασικό λόγο για τον οποίο η χώρα βρίσκεται στο επίκεντρο των ανησυχιών του Παρισιού.

Όπως γράφουν οι Financial Times, το Βερολίνο προμηθεύεται και αναπτύσσει πυραύλους επίγειας εκτόξευσης, με βεληνεκές που κυμαίνεται από 500 έως και πάνω από 2.000 χιλιόμετρα.

Σε περίπτωση ένοπλης σύγκρουσης, τα συγκεκριμένα συστήματα θα έδιναν στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις τη δυνατότητα να χτυπήσουν στρατιωτικούς στόχους σε μεγάλο βάθος μέσα στη Ρωσία.

Η ανάπτυξη των πυραύλων αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής προσπάθειας για ισχυρότερη στρατιωτική αποτροπή, στην οποία μετέχουν και η Βρετανία, η Πολωνία, καθώς και χώρες της Βόρειας Ευρώπης και της Βαλτικής.

Το γερμανικό πρόγραμμα εξοπλισμών συνοδεύεται από πολύ υψηλές αμυντικές δαπάνες, που, σύμφωνα με το δημοσίευμα, προβλέπεται να ανέλθουν σε 780 δισεκατομμύρια ευρώ κατά την πενταετία έως το τέλος του 2030.

Οι επενδύσεις τέτοιου μεγέθους, μαζί με τη δυνατότητα για πλήγματα σε μεγάλες αποστάσεις, καθιστούν αναγκαίο τον καλύτερο συντονισμό των ευρωπαϊκών συμμάχων.

Οι φόβοι της Γαλλίας για ευθύνη σε γερμανικά στρατιωτικά πλήγματα

Κομβική θεωρείται η νέα προσέγγιση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στο ζήτημα της πυρηνικής αποτροπής στην Ευρώπη.

Τον Μάρτιο, ο Μακρόν άνοιξε τη συζήτηση για το πώς θα μπορούσε το γαλλικό πυρηνικό οπλοστάσιο να συμβάλει στην προστασία και άλλων ευρωπαϊκών κρατών.

Η πολιτική που αποκαλείται «προωθημένη αποτροπή» προβλέπει πιο στενή συνεργασία με ευρωπαϊκές χώρες, χωρίς να αλλάζει ο ξεχωριστός ρόλος της Γαλλίας ως πυρηνικής δύναμης.

Ωστόσο, όπως αναφέρει το δημοσίευμα, Γάλλοι αξιωματούχοι ανησυχούν ότι η Μόσχα μπορεί να αποδώσει στο Παρίσι συνυπευθυνότητα για στρατιωτικές ενέργειες κρατών που συμμετέχουν στο ευρύτερο γαλλικό πλαίσιο αποτροπής.

Για να εξηγήσει τον κίνδυνο, αξιωματούχος έδωσε το εξής παράδειγμα: «Εάν προσκαλέσεις κάποιον στο σπίτι σου, είσαι υπεύθυνος εάν το βάλει φωτιά».

Η παρομοίωση αναδεικνύει τον φόβο ότι μια απόφαση του Βερολίνου ή άλλης ευρωπαϊκής πρωτεύουσας μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στη Γαλλία, ακόμη κι αν η ίδια δεν λάβει επιχειρησιακά μέρος στο πλήγμα.

Η «πυρηνική γραμματική» που, κατά το Παρίσι, λείπει από το Βερολίνο

Κατά Γάλλους αξιωματούχους, η μακρά εμπειρία της χώρας τους ως πυρηνικής δύναμης έχει διαμορφώσει άγραφους κανόνες για τον χειρισμό στρατιωτικών κρίσεων.

Ένας αξιωματούχος χαρακτήρισε αυτό το πλαίσιο μια ξεχωριστή «πυρηνική γραμματική και λεξιλόγιο».

Στους Financial Times εξήγησε ότι πρόκειται για πρακτικές και συνήθειες που διαμορφώθηκαν με την πάροδο του χρόνου. Αφορούν τόσο τον τρόπο με τον οποίο μια πυρηνική δύναμη στέλνει μηνύματα αποτροπής όσο και την ερμηνεία των κινήσεων των αντιπάλων της.

Κατά την άποψή του, η Γερμανία δεν διαθέτει ανάλογη εμπειρία.

Για αυτό το Παρίσι κρίνει απαραίτητο να διαμορφωθεί ένα σαφές δόγμα, το οποίο θα είναι δημόσιο στον βαθμό που αυτό είναι εφικτό, προκειμένου να περιοριστούν οι πιθανότητες να παρερμηνεύσει η Ρωσία τις προθέσεις.

Η γερμανική απάντηση: «Συμφωνούμε απόλυτα»

Από τη γερμανική πλευρά, πάντως, δεν προκύπτει αντίθεση στην ανάγκη για συντονισμό, παρά τις ανησυχίες που έχουν διατυπωθεί από το Παρίσι.

Αντίθετα, ανώτερος Γερμανός αξιωματούχος είπε στους Financial Times ότι το Βερολίνο συμφωνεί πλήρως πως χρειάζεται κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση.

Κατά τον ίδιο, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες οφείλουν να συμφωνήσουν σε ένα κοινό δόγμα και σε κοινή κατανόηση των διαδοχικών φάσεων μιας πιθανής στρατιωτικής κλιμάκωσης.

«Δεν πρόκειται για κάτι που ζητούν οι Γάλλοι και στο οποίο εμείς αντιστεκόμαστε», διευκρίνισε.

Ο αξιωματούχος σημείωσε ακόμη πως η ανάπτυξη όπλων για πλήγματα ακριβείας μεγάλης εμβέλειας έπρεπε από την αρχή να συνοδεύεται από συμφωνία για τους όρους με τους οποίους θα αναπτύσσονταν και θα χρησιμοποιούνταν.

Η γερμανική πλευρά αποδίδει την καθυστέρηση των επίσημων συνομιλιών στις εσωτερικές γαλλικές συζητήσεις για την κατεύθυνση της πυρηνικής στρατηγικής της χώρας.

Τώρα, ωστόσο, οι διαβουλεύσεις αποκτούν μεγαλύτερη δυναμική.

Γαλλία, Γερμανία και Βρετανία εξετάζουν κοινή δήλωση

Μεταξύ των επιλογών που βρίσκονται υπό εξέταση είναι να εκδοθεί κοινή δήλωση από τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία, με τις βασικές αρχές της συνεργασίας τους.

Γερμανός αξιωματούχος, ωστόσο, προειδοποίησε ότι η επίτευξη μιας τέτοιας συμφωνίας δεν είναι ακόμη κοντά.

Στις συνομιλίες με το Βερολίνο λαμβάνει μέρος και η Βρετανία, η δεύτερη πυρηνική δύναμη του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη.

Με βάση διμερή αμυντική συμφωνία που υπέγραψαν το 2024, το Λονδίνο και το Βερολίνο έχουν συμφωνήσει να αναπτύξουν από κοινού όπλα με βεληνεκές μεγαλύτερο από 2.000 χιλιόμετρα.

Βρετανός αξιωματούχος ανέφερε ότι οι δύο χώρες εξετάζουν επίσης αν θα μπορούσε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα και η Γαλλία.

Το γερμανικό υπουργείο Άμυνας επιβεβαίωσε στους Financial Times ότι συνεργάζεται με τη Βρετανία στην ανάπτυξη δυνατοτήτων για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος, ενώ εξετάζει και το ενδεχόμενο συμμετοχής της Γαλλίας.

Πιθανοί στόχοι των νέων πυραύλων και όπλων μεγάλου βεληνεκούς

Ο κύριος στόχος των νέων οπλικών συστημάτων, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Βρετανό αξιωματούχο, είναι να περιορίσουν τη στρατιωτική ισχύ του αντιπάλου και όχι να πλήξουν πολιτικές ή πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Στους στόχους που θα μπορούσαν να επιλεγούν περιλαμβάνονται εγκαταστάσεις διοίκησης και ελέγχου, σημεία εφοδιασμού, αποθήκες πυρομαχικών, καθώς και εργοστάσια όπλων.

Όπως διευκρίνισε ο αξιωματούχος, δεν επιδιώκεται με αυτή τη στρατηγική να πληγούν κυβερνητικά κτίρια ή πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Παράλληλα, τόνισε ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αναγνωρίζουν πως πρέπει να αποφεύγονται ενέργειες ικανές να πυροδοτήσουν πυρηνική κλιμάκωση.

Η αναφορά αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια να αποσαφηνιστεί περισσότερο ποια θέση έχουν τα συμβατικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς στην ευρωπαϊκή άμυνα.

ΝΑΤΟ: Πώς οι ενέργειες ενός κράτους μπορεί να θεωρηθούν συλλογικές

Το ζήτημα αφορά ιδιαιτέρως και το ΝΑΤΟ.

Ο Γερμανός στρατηγός Ίνγκο Γκέρχαρτς, ο οποίος ηγείται της διοίκησης του ΝΑΤΟ για την άμυνα της Κεντρικής Ευρώπης και της ανατολικής πτέρυγας, προειδοποίησε ότι τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας δεν είναι δυνατόν να θεωρούνται αποκλειστικά εθνική υπόθεση.

Την προηγούμενη εβδομάδα, στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Βερολίνου, ανέφερε ότι πολλές χώρες της πρώτης γραμμής διαθέτουν πλέον τις δυνατότητες για τέτοιου είδους επιθέσεις.

Τόνισε, ωστόσο, πως οι αποφάσεις για τη χρήση αυτών των δυνατοτήτων χρειάζεται να λαμβάνονται σε συνεννόηση με τους υπόλοιπους συμμάχους.

Εξήγησε ότι η Ρωσία μπορεί να εκλάβει μια στρατιωτική ενέργεια οποιουδήποτε κράτους-μέλους ως ενέργεια ολόκληρης της Συμμαχίας.

Έτσι, οι δυνατότητες για πλήγματα ακριβείας σε μεγάλο βάθος οφείλουν να αποτελούν μέρος της συνολικής στρατηγικής του ΝΑΤΟ.

Ο ευρωπαϊκός επανεξοπλισμός και οι κίνδυνοι στρατιωτικής κλιμάκωσης

Οι συζητήσεις ανάμεσα στο Παρίσι και το Βερολίνο φέρνουν στο προσκήνιο τις νέες προκλήσεις που συνοδεύουν την προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τη στρατιωτική αυτονομία της.

Η Γερμανία επιδιώκει να διαδραματίσει πιο σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή άμυνα και απομακρύνεται σταδιακά από τη συγκρατημένη στρατιωτική στάση που ακολούθησε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Την ίδια περίοδο, η Γαλλία θέλει να διευρύνει την πυρηνική αποτροπή της, ενώ η Βρετανία μετέχει σε νέα προγράμματα για την ανάπτυξη όπλων μεγάλης εμβέλειας.

Ο στρατιωτικός αναλυτής με έδρα τη Βιέννη Φραντς-Στέφαν Γκάντι προειδοποίησε ότι η Γερμανία χρειάζεται να ορίσει με σαφήνεια ποιους στόχους θα επιλέγει κατά προτεραιότητα, πώς θα εγκρίνονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις και ποιοι μηχανισμοί θα διαχειρίζονται την κλιμάκωση.

Κατά την άποψή του, η γερμανική πολιτική ηγεσία δεν έχει ακόμη αξιολογήσει σε βάθος τις στρατηγικές επιπτώσεις που θα είχε η δυνατότητα πληγμάτων σε μεγάλο βάθος μέσα στη ρωσική επικράτεια.

Γι’ αυτό θεωρείται καθοριστικής σημασίας να υπάρξει κοινή ευρωπαϊκή αντίληψη για τη χρήση των συγκεκριμένων όπλων: θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής αποτροπής και θα περιορίσει τον κίνδυνο στρατιωτικών παρερμηνειών.

Οι Financial Times θέτουν ως βασικό ζήτημα όχι το αν χρειάζονται ισχυρότερα όπλα στην Ευρώπη, αλλά το πώς μπορεί να διασφαλιστεί ότι η χρήση τους δεν θα πυροδοτήσει μια σύγκρουση πολύ ευρύτερη από αυτήν που επιδιώκεται να αποτραπεί.