Κορδέλες σε άδειες αίθουσες: το «1.000 σχολεία» και η γερασμένη Ελλάδα

Την ώρα που η χώρα μετράει 30.000 λιγότερα παιδιά και εκατοντάδες σχολικές μονάδες βάζουν λουκέτο ή συγχωνεύονται λόγω έλλειψης μαθητών, το Μαξίμου ετοιμάζεται να κόψει κορδέλα σε «1.000 νέα σχολεία». Η αντίφαση δεν είναι λεπτομέρεια, είναι το ίδιο το θέμα.

Αριθμοί που δεν συμφωνούν

Η δημογραφική συρρίκνωση της χώρας δεν είναι πλέον υπόθεση ειδικών συνεδρίων και ακαδημαϊκών μελετών· είναι ορατή σε κάθε επαρχιακή πόλη με άδειες τάξεις και σε κάθε χωριό που δεν έχει πια νηπιαγωγείο. Πάνω σε αυτό το σκηνικό, η κυβερνητική αφήγηση επιμένει σε αριθμούς-βιτρίνα, όπως σχολιάζει καυστικά ο χρήστης John Toyp:

Το επιχείρημα είναι απλό και δύσκολα αντικρούσιμο: όταν λιγοστεύουν τα παιδιά κατά δεκάδες χιλιάδες και χάνονται χίλιες αίθουσες σε πραγματικό χρόνο, το να διαφημίζεις κατασκευή χίλιων νέων σχολείων χωρίς να λες μια κουβέντα για το γιατί αδειάζουν τα παλιά, δεν είναι πολιτική· είναι επικοινωνιακή διαχείριση ενός προβλήματος που το ίδιο το κράτος αρνείται να ονομάσει. Κορδέλες πάνω σε λουκέτα είναι η πιο εύγλωττη περιγραφή του φαινομένου.

Τι λείπει από την αφήγηση

Το ζήτημα δεν είναι αν χρειάζονται νέα κτίρια —πιθανώς χρειάζονται, κάπου, για κάποιους λόγους υποδομής. Το ζήτημα είναι ότι η δημογραφική κατάρρευση δεν αντιμετωπίζεται ως εθνικό πρόβλημα με στοχευμένη πολιτική για γεννήσεις, στέγαση νέων ζευγαριών ή στήριξη οικογενειών στην περιφέρεια, αλλά καλύπτεται με ανακοινώσεις υποδομών που δείχνουν πρόοδο εκεί όπου στην πραγματικότητα καταγράφεται συρρίκνωση. Ένα εγκαίνιο δεν αναιρεί μια τάση· απλώς την κρύβει πίσω από μια φωτογραφία με κορδέλα.

Η κυβερνητική επικοινωνία επιλέγει συστηματικά τον αριθμό που δείχνει επένδυση αντί για τον αριθμό που δείχνει έλλειψη σχεδιασμού. Κι αυτό, σε μια χώρα που γερνάει με ρυθμούς που ανησυχούν ακόμη και τους πιο μετριοπαθείς αναλυτές, δεν είναι απλώς ατυχής επιλογή τάιμινγκ· είναι ένδειξη ότι το δημογραφικό εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως θέμα υποδομών και όχι ως ζήτημα επιβίωσης της κοινωνίας.

Οι κορδέλες κόβονται εύκολα. Το δημογραφικό πρόβλημα, δυστυχώς για όλους, δεν κόβεται με ψαλίδι.