Ανεμογεννήτριες, φωτιές και μια Δικαιοσύνη που θυμάται μόνο μετά τις στάχτες

Η καταστροφική πυρκαγιά στη Βοιωτία κατάφερε αυτό που δεν είχαν καταφέρει χρόνια δημόσιων καταγγελιών: έβαλε τη Δικαιοσύνη σε κίνηση. Η εποπτεύουσα εισαγγελέας της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού διέταξε πανελλαδική έρευνα που αφορά 450 εγκαταστάσεις και περίπου 3.000 ανεμογεννήτριες. Το μοτίβο, όμως, είναι γνωστό: εντυπωσιακές παραγγελίες μετά την καταστροφή, και στο τέλος η σιωπή της αρχειοθέτησης.

Το ιστορικό της αμνησίας

Από το 2018 και το Μάτι μέχρι σήμερα η χώρα μέτρησε πάνω από 76.000 αγροτοδασικές πυρκαγιές και 4,6 εκατομμύρια καμένα στρέμματα. Μόνο στο Μάτι υπήρξαν τελικά καταδίκες, δέκα συνολικά, μετά από αγώνα δρόμου. Σε όλες τις άλλες περιπτώσεις, από τις 2.610 αυτόφωρες συλλήψεις μετά από πυρκαγιές οι οριστικές καταδίκες δεν ξεπέρασαν τις 230 — ένα ισχνό 9%. Η Εισαγγελία Χαλκίδας αρχειοθέτησε την υπόθεση της βόρειας Εύβοιας, που κάηκε στα 500.000 στρέμματα, με το επιχείρημα ότι «ουδείς υποχρεούται στα αδύνατα» και τη φωτιά βάφτισε «ακραίο φαινόμενο». Η δικογραφία του πρώην εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Βασίλη Πλιώτα το 2021, που αναζητούσε οργανωμένο σχέδιο πίσω από τους εμπρησμούς και συνέδεε την καταστροφή δασών με εγκατάσταση ανεμογεννητριών, λειτούργησε τελικά ως αλεξικέραυνο για τη λαϊκή οργή· οι ευθύνες παραγράφηκαν, οι μηνύσεις μπήκαν στο αρχείο. Ανάλογη κατάληξη είχε και η έρευνα της Γεωργίας Αδειλίνη το 2023, μετά το ευρωπαϊκό ρεκόρ πυρκαγιών στον Έβρο, τη Ρόδο και την Αγχίαλο. Το μόνο που κατέληξε σε καταδίκες ήταν οι αυτόκλητοι «πολιτοφύλακες» του Έβρου — ενώ το 91% όσων συνελήφθησαν στο σύνολο των πυρκαγιών ήταν απλοί πολίτες, αγρότες και μελισσοκόμοι.

Νίκη με προηγούμενο

Σε αυτό το σκηνικό απόλυτης δικαστικής παλινδρόμησης, η νίκη των κατοίκων των Κυθήρων απέναντι στην Τέρνα για το αιολικό πάρκο μοιάζει σχεδόν εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Όπως σχολιάζει με νόημα ο Chris K.:

Η αντίδραση αποτυπώνει με τον δικό της τρόπο αυτό που η ιστορία των εισαγγελικών ερευνών επιβεβαιώνει διαρκώς: όποτε πολίτες καταφέρνουν να σταθούν απέναντι σε εργολάβους και «πράσινες» επενδύσεις, το θεωρούν προσωπική τους νίκη — γιατί ξέρουν πως το κράτος, ως θεσμός, σπάνια στέκεται στο πλευρό τους. Η Δικαιοσύνη θυμάται τις ανεμογεννήτριες όταν καίγεται δάσος, τις ξεχνά όταν πρέπει να αποδοθούν ευθύνες.