Κίεβο: Ρωσικό drone με εκρηκτικά μετέφερε προπαγανδιστικά φυλλάδια – Η παγίδα με το QR code

Η Ρωσία φέρεται να επέλεξε έναν ασυνήθιστο τρόπο προπαγάνδας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας, στέλνοντας φυλλάδια με προπαγανδιστικά μηνύματα και ύποπτο QR code μέσω επιθετικού drone τύπου Shahed, όπως μετέδωσε σήμερα (6/11) το Sky News. Το αεροσκάφος, που πετούσε προς το Κίεβο και έφερε επίσης εκρηκτική κεφαλή, καταρρίφθηκε από ουκρανικές δυνάμεις το βράδυ της Τετάρτης (4/11). Ο Ρόμπερτ Μπρόβντι, επικεφαλής των ουκρανικών Δυνάμεων Μη Επανδρωμένων Συστημάτων, προειδοποίησε πως ο κωδικός μπορεί να κρύβει ηλεκτρονική παγίδα, για την υποκλοπή προσωπικών στοιχείων ή την εγκατάσταση κακόβουλου λογισμικού σε κινητά τηλέφωνα.

Το Sky News και ουκρανικά μέσα αναφέρουν ότι το drone εντοπίστηκε και καταρρίφθηκε σε μικρή απόσταση από τις θέσεις της 427ης Ξεχωριστής Ταξιαρχίας Μη Επανδρωμένων Συστημάτων «Ράρογκ».

Ο Ρόμπερτ Μπρόβντι, με το προσωνύμιο «Μαντιάρ» (Madyar), ανάρτησε εικόνες και βίντεο από τα συντρίμμια του drone, όπου φαίνονται δεσμίδες από τα φυλλάδια που φέρεται να είχε πάνω του.

Κατά τον ίδιο, η Ρωσία επιδιώκει πλέον να πλαισιώνει τις επιθέσεις με drones σε ουκρανικές πόλεις με δράσεις ψυχολογικού πολέμου και παραπληροφόρησης.

Τα μηνύματα στα φυλλάδια που μετέφερε το Shahed

Με τα φυλλάδια οι Ρώσοι επιχειρούσαν να απευθυνθούν σε Ουκρανούς πολίτες, ισχυριζόμενοι ότι στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις έχει συγκροτηθεί μια «Ουκρανική Εθελοντική Ταξιαρχία».

Το περιεχόμενο ενός από τα φυλλάδια ανέφερε:

«Αγαπητοί κάτοικοι του Κιέβου, χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας!

Στον ρωσικό στρατό δημιουργήθηκε μια ουκρανική εθελοντική ταξιαρχία.

Σας καλούμε να συμμετάσχετε στην επιλογή του ονόματός της!»

Στο συγκεκριμένο φυλλάδιο υπήρχαν επίσης προτάσεις για το όνομα της στρατιωτικής μονάδας, ενώ οι αναγνώστες καλούνταν είτε να ψηφίσουν είτε να καταθέσουν δική τους πρόταση.

Ένα διαφορετικό φυλλάδιο στρεφόταν κατά των ουκρανικών υπηρεσιών στρατολόγησης, καλώντας να τερματιστούν οι αυθαιρεσίες που αποδίδονταν στα αρμόδια κέντρα.

Ο Μπρόβντι εντάσσει αυτά τα μηνύματα στην προσπάθεια της Μόσχας να επηρεάσει την κοινή γνώμη της Ουκρανίας και να εντείνει την κοινωνική δυσαρέσκεια για τη στρατιωτική επιστράτευση.

QR code στα φυλλάδια: «Μην το σκανάρετε», προειδοποιεί η Ουκρανία

Ανησυχία προκάλεσε ο QR code που ήταν τυπωμένος στο κάτω μέρος των φυλλαδίων.

Ο Ουκρανός διοικητής προειδοποίησε πως η σάρωση του κωδικού μπορεί να οδηγεί σε παγίδα στο διαδίκτυο, με στόχο την κλοπή δεδομένων ή τη μόλυνση κινητών τηλεφώνων με κακόβουλο λογισμικό.

«Ο κωδικός QR έχει σκόπιμα θολωθεί στις φωτογραφίες για λόγους ασφαλείας», δήλωσε ο Μπρόβντι.

«Εάν βρείτε ένα τέτοιο φυλλάδιο, μην το σκανάρετε. Είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για εχθρική παγίδα που αποσκοπεί στην κλοπή των δεδομένων σας ή στη μόλυνση του κινητού σας τηλεφώνου με ιό», ήταν η προειδοποίησή του.

Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί ανεξάρτητη τεχνική εξέταση που να επιβεβαιώνει τι ακριβώς κάνει ο κωδικός.

Η προειδοποίηση, πάντως, αφορά την πιθανότητα ηλεκτρονικού «ψαρέματος» στοιχείων, δηλαδή phishing: ο χρήστης μπορεί να οδηγηθεί σε κακόβουλη ιστοσελίδα και να αποκαλύψει προσωπικά δεδομένα ή στοιχεία σύνδεσης.

Προσπάθειες αποσταθεροποίησης της Ουκρανίας

Ο Μπρόβντι συνέδεσε το συμβάν με τις εκστρατείες παραπληροφόρησης και ψυχολογικών επιχειρήσεων που, όπως είπε, διεξάγει η Ρωσία κατά της Ουκρανίας.

«Είναι ακριβώς η κατάλληλη στιγμή για αυτούς να προσπαθήσουν να αποσταθεροποιήσουν την Ουκρανία με πληροφοριακές και ψυχολογικές επιχειρήσεις, τη στιγμή που η κοινωνία βομβαρδίζεται με παραπληροφόρηση, με ένα μείγμα αλήθειας και ψεύδους», ανέφερε.

Ο διοικητής αποκάλεσε το μη επανδρωμένο αεροσκάφος «Shahed προπαγάνδας», επισημαίνοντας πως, πέρα από τα εκρηκτικά, μετέφερε υλικό για να επηρεάσει τους πολίτες.

Η εκτίμηση της ουκρανικής πλευράς είναι ότι τέτοιες ενέργειες επιδιώκουν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη στους κρατικούς θεσμούς και να πυροδοτήσουν εσωτερικές συγκρούσεις.

Κινητοποιήσεις και παραπληροφόρηση στην περιφέρεια του Κιέβου

Το συμβάν σημειώθηκε δύο ημέρες μετά τις επεισοδιακές κινητοποιήσεις που έγιναν στις 2 Νοεμβρίου στην περιφέρεια του Κιέβου. Οι αντιδράσεις επικεντρώθηκαν στις πρακτικές των ουκρανικών υπηρεσιών στρατολόγησης.

Όπως μετέδωσε το Kyiv Independent, στις 4 Νοεμβρίου οι ουκρανικές αρχές συνέλαβαν δύο άτομα, τα οποία κατηγορούνται ότι διέδωσαν ψευδείς πληροφορίες και συνέβαλαν στην πρόκληση αναταραχής.

Ο Κίριλο Μπουντάνοφ, επικεφαλής του ουκρανικού προεδρικού γραφείου, είχε υπονοήσει ότι τα επεισόδια μπορεί να σχετίζονται με εξωτερική παρέμβαση, σημειώνοντας ταυτόχρονα πως αποτυπώνουν και υπαρκτές κοινωνικές εντάσεις.

Δεν έχει τεκμηριωθεί επιχειρησιακή σύνδεση ανάμεσα στο συγκεκριμένο drone και τα επεισόδια. Τα φυλλάδια, ωστόσο, αξιοποιούν το ίδιο ευαίσθητο θέμα της στρατολόγησης.

Η υπόθεση φέρνει στο προσκήνιο μια ακόμη πτυχή του πολέμου στην Ουκρανία: τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αξιοποιούνται όχι μόνο ως όπλα, αλλά ενδέχεται να λειτουργούν και ως μέσα διάδοσης προπαγάνδας και ηλεκτρονικών απειλών.