Ενεργειακό κόστος των Δήμων: Ο Σταύρος Παπασταύρου ανακοίνωσε μέτρα στήριξης – Τι ζητούν οι δήμαρχοι για το 2027

Σήμερα (6/11), από το βήμα του συνεδρίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) στην Καλαμάτα, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε αναλυτικά τα μέτρα για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των Δήμων, εξειδικεύοντας τις εξαγγελίες του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη. Παράλληλα, οι δήμαρχοι ζητούν να προχωρήσει ταχύτερα η εφαρμογή των μέτρων, καθώς καλούνται να εγκρίνουν τους προϋπολογισμούς του 2027, οι οποίοι πρέπει υποχρεωτικά να είναι ισοσκελισμένοι.

Της Ηλέκτρας Βισκαδουράκη

Ο Σταύρος Παπασταύρου αναγνώρισε ότι «το ενεργειακό κόστος έχει δυσανάλογη επιρροή στα οικονομικά των Δήμων» και παρουσίασε στους δημάρχους δύο άξονες δράσης: «Θα κινηθούμε σε δύο κατευθύνσεις: Η πρώτη αφορά την ρύθμιση χρεών για απομείωση έως 60 εκατ. ευρώ και η δεύτερη είναι να επιτύχουμε να υπάρξει ειδικό τιμολόγιο για τους Δήμους». Για τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος, επικαλέστηκε τις σημερινές γεωπολιτικές συνθήκες: «Ζούμε μια περίοδο πρωτοφανούς γεωπολιτικής κρίσης στην Ουκρανία και Στενά του Ορμούζ, όπως και υβριδικού πολέμου με επιθέσεις σε υποδομές και αεροδρόμια». Οι δήμαρχοι ζητούν η τακτική επιχορήγηση να εναρμονιστεί με την ισχύουσα νομοθεσία, δηλαδή τον «Καλλικράτη» (Ν. 3852/2010) και τον νέο Κώδικα της Αυτοδιοίκησης (Ν. 5314/2026). Απαντώντας, ο υπουργός σημείωσε: «Εθνικό είναι το αληθές και είναι αληθές ότι από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 για την τακτική επιχορήγηση των Δήμων πλέον έχουμε φτάσει στα 3 δισ. ευρώ το 2025». Ο Σταύρος Παπασταύρου παραδέχθηκε επίσης: «Εξίσου αληθές είναι ότι έχει αυξηθεί κατακόρυφα το λειτουργικό κόστος και σημαντικό κομμάτι είναι η κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους».

Μέτρα για τα απορρίμματα και τη διαχείρισή τους

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου εξειδίκευσε τις δεσμεύσεις του Πρωθυπουργού, παρουσιάζοντας πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη των Δήμων: «Προωθούμε άμεσα την έκδοση της νέας πρόσκλησης χρηματοδότησης από τέλος ταφής απορριμμάτων ύψους 325 εκατ. ευρώ που βρίσκονται στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης (ΕΟΑΝ) για δράσεις κυκλικής οικονομίας, ανακύκλωσης και αποκατάστασης των Χώρων Υγειονομικής Ταφής και των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων». Όπως ανέφερε, η πρόσκληση θα δημοσιευθεί στα τέλη Νοεμβρίου του 2026 και η προθεσμία υποβολής θα λήξει στις 31 Απριλίου 2027. Διευκρίνισε ότι η διαδικασία ξεκινά τώρα, καθώς έχουν ολοκληρωθεί τα 13 ολιστικά σχέδια χωριστής διαλογής αποβλήτων: «Αυτή η έκδοση πρόσκλησης γίνεται τώρα διότι έχουν ολοκληρωθεί τα 13 ολιστικά σχέδια χωριστής διαλογής αποβλήτων». Έτσι θα εξασφαλιστεί η γεωγραφική κάλυψη όλης της χώρας, σε αντιστοιχία με τις 13 Περιφέρειες. Για την κατανομή των χρημάτων, εξήγησε: «Το 85% των πόρων θα διοχετευτεί για έργα και δράσεις για την χωριστή διαλογή και την ανακύκλωση των Δήμων και των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ) κατά 85% και το ποσοστό έως 15% θα διοχετευτεί για την αποκατάσταση των Χώρων Υγειονομικής Ταφής και των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διαχείρισης Αποβλήτων».

Στη συνέχεια, ο υπουργός Περιβάλλοντος παρουσίασε στους δημάρχους τα ακόλουθα μέτρα:

• Εντός Νοεμβρίου θα δοθούν 240 εκατ. ευρώ, ώστε να εξοφληθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) προς τους παρόχους ενέργειας
• Προβλέπονται 50 εκατ. ευρώ για την αγορά μπαταριών αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές πηγές ενέργειας
• Διατίθενται 210 εκατ. ευρώ για την εφαρμογή των προγραμμάτων «ΦΟΙΒΟΣ και ΑΘΗΝΑ», που αφορούν 246 δημοτικά κτήρια σε 106 Δήμους, καθώς και 109 κτήρια στο πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ»

Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε ακόμη στα έξι χρηματοδοτικά προγράμματα του Πράσινου Ταμείου που βρίσκονται σε εξέλιξη, συνολικού ύψους 230 εκατ. ευρώ. Η κατανομή τους περιλαμβάνει:

• 80 εκατ. ευρώ για αστικές αναπλάσεις, με δυνητικούς δικαιούχους και τους 332 Δήμους
• 12 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση κοινόχρηστων χώρων σε 14 Δήμους της Θεσσαλίας που επλήγησαν από τον Daniel
  30 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία ζωνών πυροπροστασίας
• 36 εκατ. ευρώ για την απόκτηση κοινόχρηστων χώρων
• Για την Αττική προβλέπονται 60 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος «Πράσινες ανάσες», το οποίο αφορά 13 Δήμους, και
• 16 εκατ. ευρώ για σχέδια αστικής ανθεκτικότητας.

Οι δήμαρχοι εξακολουθούν να εκφράζουν προβληματισμό και ανησυχία, καθώς έως το τέλος του 2026 οφείλουν να εγκρίνουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς για το επόμενο έτος. Όπως τόνισαν στο συνέδριό τους, «η χρηματοδότηση από ειδικά προγράμματα, δεν μπορεί να αντισταθμίσει την χρηματοδοτική απόκλιση μεταξύ των τακτικών επιχορηγήσεων και των ανελαστικών λειτουργικών δαπανών συμπεριλαμβανομένου του υπέρογκου ενεργειακού κόστους».

Το ενεργειακό κόστος των Δήμων μέσα από αριθμούς

«Οι Δήμοι πληρώνουμε το ρεύμα 2,5 με 3 φορές ακριβότερα από τους μεγάλους καταναλωτές», ανέφερε στην εισήγησή του ο Λευτέρης Ραβιόλος, πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας και Περιβάλλοντος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Καρύστου. Όπως τόνισε, «Ο οδοφωτισμός, τα αντλιοστάσια, τα δημοτικά κτήρια δεν είναι εμπορική δραστηριότητα. Είναι δημόσια υπηρεσία», και συμπλήρωσε: «Το είπε χθες ο υπουργός Εσωτερικών. Το παραδέχθηκε ο Πρωθυπουργός μας. Πληρώνει, όμως, ο λαός».

Ο Λευτέρης Ραβιόλος παρέθεσε τα ποσά που κατέβαλαν οι Δήμοι: «το 2024 οι 332 Δήμοι πλήρωσαν 380 εκατ. ευρώ προς τη ΔΕΗ, ενώ το 2025 πλήρωσαν 384 εκατ. ευρώ για κατανάλωση 2,16 δισεκατομμυρίων κιλοβατωρών σε ετήσια βάση». Για το 2026, ανέφερε ότι «η κιλοβατώρα για τους Δήμους κόστιζε 0,25 – 0,26 ευρώ, ενώ για τους μεγάλους καταναλωτές, δηλαδή την βιομηχανία, η τιμή είναι στο 0,10 ευρώ την κιλοβατώρα». Υπενθύμισε ακόμη πως ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, είχε εγκαίρως ζητήσει με επιστολή προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να ενταχθούν οι Δήμοι στην κατηγορία των μεγάλων καταναλωτών ενέργειας, με εγγυημένα κεφάλαια εξόφλησης.

Τι ζητούν οι ΔΕΥΑ για το ενεργειακό κόστος

Για την ειδική περίπτωση των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης μίλησε ο πρόεδρος της Ένωσής τους και δήμαρχος Ρεθύμνης, Γιώργος Μαρινάκης. Όπως εξήγησε, «η απόδοση των 200 εκατ. ευρώ για τα χρέη των ΔΕΥΑ προς τους παρόχους ενέργειας και κυρίως προς την ΔΕΗ, όπως ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης αφορά τον ποσόν που είναι παρακαταθημένο υπέρ της ΔΕΗ και θα αφαιρείται από το χρέος των ΔΕΥΑ».

Ο Γιώργος Μαρινάκης αναφέρθηκε και στις χρεώσεις ρεύματος των ΔΕΥΑ, λέγοντας ότι «δεν μπορεί να είναι τέσσερις και πέντε φορές υψηλότερο από αυτό των μεγάλων παραγωγών και να πληρώνουμε 33% παραπάνω από το οικιακό τιμολόγιο». Επισήμανε ότι «οι ΔΕΥΑ εκτελούν το έργο των αντλήσεων και διυλίσεων ύδατος και λειτουργούν τους βιολογικούς καθαρισμούς και τις αφαλατώσεις», ενώ ανέφερε πως «το ενεργειακό κόστος ανέρχεται στο 78% του λειτουργικού κόστους». Πρόσθεσε ότι «οι αντλήσεις από γεωτρήσεις αφορά στο 48% των νερών γιατί μόλις το 29% των υδάτων είναι επιφανειακό». Το νερό από γεωτρήσεις που προορίζεται για πόση αντιστοιχεί στο 5% του συνολικού φυσικού πόρου.

Η οικονομική εικόνα των Δήμων σε συνολικά μεγέθη

Στο συνέδριο των δημάρχων, ο πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών της ΚΕΔΕ, Γιάννης Μουράτογλου, παρουσίασε τα συνολικά οικονομικά δεδομένα των Δήμων. Όπως είπε, «οι 332 Δήμοι θα έπρεπε να λάβουν 9,67 δισ. ευρώ για το 2027, ποσόν που αντιστοιχεί στους θεσμοθετημένους πόρους με βάση τον Ν. 3852/2010 και τον Ν. 5314/2026 και τις αναλογούσες αποδόσεις από τον Φόρο Φυσικών και Νομικών Προσώπων, το ΦΠΑ και τον ΕΝΦΙΑ». Αντίθετα, εξήγησε ότι «με την εφαρμογή του λεγόμενου ‘κόφτη’ του μεσοπρόθεσμου προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής, η τακτική επιχορήγηση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Περιφέρειες) δεν μπορεί για το 2027 να ξεπερνά τα 3,246 δισ. ευρώ».

Ο Γιάννης Μουράτογλου αναφέρθηκε παράλληλα σε μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ανάπτυξης για τα οικονομικά των Δήμων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το αναγκαίο λειτουργικό κόστος των 332 Δήμων το 2025 ανέρχεται σε 5,5 δισ. ευρώ. «Ωστόσο, οι Δήμοι έλαβαν μόλις 3 δισ. ευρώ, πράγμα που δημιούργησε απόκλιση ύψους 1,3 δισ. ευρώ για το λειτουργικό κόστος και απόκλιση ύψους 1,2 δισ. ευρώ που αφορά τις επενδυτικές δαπάνες, για την δημιουργία ή την συντήρηση υποδομών των Δήμων», είπε.