Ένα κόμμα με αριθμούς αντί για αφηγήματα – και γιατί δεν υπάρχει

Στα σαλόνια της παραπολιτικής συζητιέται ξανά ένα ερώτημα που ακουμπά το κενό της ελληνικής πολιτικής σκηνής: γιατί κανένα κόμμα δεν τολμά να θέσει έναν απλό, μετρήσιμο στόχο -να φτάσει η χώρα τον μέσο όρο της ΕΕ σε βασικούς δείκτες μέσα σε μια οκταετία- αντί να πουλάει οράματα και λυρισμούς;

Η διατύπωση του Γιάννη Καραμήτσιου είναι εύγλωττη ως προς αυτό ακριβώς το αίτημα.

Το κενό της μέτρησης

Το επιχείρημα πατάει σε κάτι που όλοι διαισθάνονται αλλά λίγοι διατυπώνουν ευθέως: η ελληνική πολιτική συζήτηση είναι χρόνια πλούσια σε ρητορική και φτωχή σε δείκτες. Δεκαπέντε χρόνια ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ-ΝΔ έχουν παράξει άφθονο αφηγηματικό υλικό -από τη «Νέα Ελλάδα» μέχρι τις «ρήξεις»- αλλά ελάχιστη δέσμευση σε συγκεκριμένους, ελέγξιμους στόχους σύγκλισης με την Ευρώπη. Το να μιλάς για «μέσο όρο ΕΕ σε 20 δείκτες» είναι πολιτικά άβολο ακριβώς επειδή αφήνει ελάχιστο χώρο για διαφυγή: είτε το πέτυχες είτε όχι.

Η αναφορά στον «αντικειμενικό πάτο» δεν είναι τυχαία επιλογή λέξης. Υπονοεί ότι η σύγκριση δεν είναι υποκειμενική αντιπαράθεση κυβέρνησης-αντιπολίτευσης, αλλά κάτι που μετριέται με ευρωπαϊκά στατιστικά -δηλαδή κάτι που ξεπερνά το «εμείς κάναμε καλύτερα από αυτούς» και θέτει την Ελλάδα απέναντι στους πραγματικούς της εταίρους.

Ποιος φοβάται τους αριθμούς

Το ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι γιατί κανένα από τα υπάρχοντα κόμματα -ούτε η κυβερνώσα ΝΔ ούτε η αξιωματική αντιπολίτευση- δεν έχει υιοθετήσει έναν τέτοιο πυξίδα-στόχο. Το Μαξίμου προτιμά να μιλά για αναπτυξιακούς ρυθμούς και επενδυτική βαθμίδα, δηλαδή δείκτες που ευνοούν την τρέχουσα αφήγηση, όχι τη συνολική σύγκλιση με τον μέσο ευρωπαίο πολίτη σε μισθούς, παραγωγικότητα ή ποιότητα δημοσίων υπηρεσιών. Και η Κουμουνδούρου, όσο κι αν διεκδικεί το αφήγημα της «εναλλακτικής», δεν έχει προτείνει κάτι πιο συγκεκριμένο από τα δικά της -ισμούς.

Το ζητούμενο εδώ δεν είναι ιδεολογικό αλλά διαχειριστικό: μια πολιτική πρόταση που να μετριέται, να ελέγχεται και να τιμωρεί την αποτυχία στην κάλπη. Κάτι τέτοιο, όμως, προϋποθέτει κόμματα που θέλουν να δεσμευτούν δημόσια σε αριθμούς -και όχι να κρύβονται πίσω από αφηγήματα που δεν ελέγχονται ποτέ.

Το συμπέρασμα είναι απλό και άβολο ταυτόχρονα: όσο η πολιτική συζήτηση παραμένει αφηγηματική, η 15ετία της στασιμότητας θα συνεχίζει να μετριέται μόνο σε σχέση με τον εαυτό της -όχι με την Ευρώπη που υποτίθεται ότι θέλουμε να φτάσουμε.