Μοκέτα για πυροσβέστες, πίστες για πρωθυπουργό: δύο Ελλάδες

Μια φωτογραφία αρκεί κάποιες φορές να πει αυτό που χίλιες ανακοινώσεις προσπαθούν να κρύψουν. Πυροσβέστες κοιμισμένοι πάνω σε μοκέτα πλοίου, εξουθενωμένοι από βάρδιες που δεν έχουν τελειωμό, γίνονται η αφορμή για ένα ερώτημα που δεν αφορά μόνο την επιχειρησιακή διαχείριση των πυρκαγιών, αλλά την ίδια την εικόνα του κράτους απέναντι σε όσους το υπηρετούν με το σώμα τους.

Η μοκέτα ως σύμβολο

Η καταγγελία είναι ευθεία και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.

Η εικόνα ανδρών εξουθενωμένων να κοιμούνται σε πλοίο λειτουργεί ως μετωνυμία για μια ολόκληρη υπηρεσία που καλείται να καλύψει κενά προσωπικού με υπερωρίες, με σώμα και με αντοχή που έχει όρια. Η οργή στρέφεται όχι μόνο στη διαχείριση της κρίσης, αλλά στη σιωπή όσων την επιβλέπουν από ψηλά· η αναφορά στον πρωθυπουργό δεν είναι τυχαία, είναι η κορυφή μιας πυραμίδας ευθύνης που η κοινή γνώμη θεωρεί ότι δεν αγγίζει ποτέ.

Το προφίλ του «χομπίστα»

Παράλληλα, χτίζεται ένα δεύτερο, συμπληρωματικό αφήγημα, εξίσου καυστικό, που δεν αφορά μια στιγμιαία εικόνα αλλά μια επτάχρονη σταθερά.

Το πορτρέτο του «χομπίστα πρωθυπουργού» δεν είναι απλώς κακεντρέχεια αντιπάλων· είναι μια σύνθεση συνηθισμένων εικόνων —ποδήλατο, SUP, σκι, τένις, padel— που η ίδια η επικοινωνιακή μηχανή του Μαξίμου έχει επιμελώς καλλιεργήσει ως απόδειξη ενεργητικότητας και σύγχρονου ηγέτη. Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια εικόνα, όταν διασταυρώνεται με πυρκαγιές, ακρίβεια και εξουθενωμένους δημόσιους λειτουργούς, αλλάζει σημασιολογικό πρόσημο: από «cool» γίνεται «αδιάφορος», από «ισορροπημένος» γίνεται «απών».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έχει, βεβαίως, καμία υποχρέωση να μην κάνει διακοπές ή αθλητισμό· κανένας πρωθυπουργός δεν είναι ρομπότ. Το ζήτημα είναι η αντίστιξη χρόνου και συγκυρίας: όταν η φωτογραφία του σε πίστα ή σε παραλία συμπίπτει χρονικά με εικόνες πυροσβεστών να κοιμούνται στο πάτωμα, η αφήγηση περί «αδιάφορης εξουσίας» δεν χρειάζεται καν σχολιαστή — γράφεται μόνη της.

Το Μαξίμου μπορεί να επικαλεστεί αριθμούς, επιχειρησιακά σχέδια, ενισχύσεις προσωπικού. Όσο όμως η εικόνα της κόπωσης συνυπάρχει με την εικόνα της αναψυχής, κάθε επικοινωνιακή διαχείριση θα μοιάζει με προσπάθεια να σβήσεις φωτιά με λόγια — ενώ οι πυροσβέστες, στην κυριολεξία, τη σβήνουν με το σώμα τους.