Νέος ΚΟΚ: Τα παράδοξα στα πρόστιμα, το παρκάρισμα και την υποτροπή
Για στάθμευση σε πεζοδρόμιο προβλέπονται πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση διπλώματος για 20 ημέρες, ενώ το υπουργείο εξετάζει αλλαγές στις κυρώσεις και νέα κλήση μετά το τρίωρο


Οι προβλέψεις του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας περιλαμβάνουν πρόστιμα χιλιάδων ευρώ, αφαίρεση διπλώματος για πολλές ημέρες και υποτροπή που μπορεί να λαμβάνεται υπόψη ακόμη και για διάστημα πέντε ετών.
Οι ποινές που εισάγει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας είναι αισθητά αυστηρότερες, με σκοπό την αντιμετώπιση επικίνδυνων συμπεριφορών και την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Η αυστηρότητα απέναντι στην οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ, τη χρήση κινητού και την παραβίαση κόκκινου σηματοδότη κινείται αναμφίβολα προς τη σωστή κατεύθυνση. Παρ’ όλα αυτά, ορισμένες διατάξεις προκαλούν προβληματισμό για το αν οι κυρώσεις είναι αναλογικές και για το πώς εφαρμόζονται.
Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προετοιμάζει ήδη τροποποιήσεις, μία από τις οποίες αφορά την επανεξέταση των ποινών για ορισμένες παραβάσεις στάθμευσης. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες πληροφορίες, εξετάζεται να αυξηθούν τα χρηματικά πρόστιμα και παράλληλα να περιοριστεί η διάρκεια αφαίρεσης της άδειας οδήγησης. Οι προτάσεις δεν έχουν ψηφιστεί ακόμη, ωστόσο αναδεικνύουν την ανάγκη να εξισορροπείται καλύτερα, σε κάποιες περιπτώσεις, η βαρύτητα της παράβασης με την κύρωση.
Η στάθμευση πάνω σε πεζοδρόμιο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το άρθρο 38 του νέου ΚΟΚ εντάσσει την παράβαση στην κατηγορία Ε2-Β, προβλέποντας πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
Αν ένας οδηγός παρκάρει τρεις φορές σε διαφορετικές περιστάσεις πάνω σε πεζοδρόμιο μέσα σε έναν χρόνο, χωρίς να εμπλέκεται ράμπα ή αποκλειστική θέση ΑμεΑ, το συνολικό ποσό των προστίμων ανέρχεται στα 450 ευρώ. Επιπλέον, κάθε παράβαση επιφέρει ξεχωριστά αφαίρεση διπλώματος για 20 ημέρες, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι οι ημέρες θα εκτιθούν η μία μετά την άλλη.

Η παράνομη κατάληψη πεζοδρομίου κάθε άλλο παρά αμελητέα είναι, αφού δυσχεραίνει τη διέλευση πεζών και παιδικών καροτσιών, αλλά και ανθρώπων με κινητικές δυσκολίες. Παρά τη σοβαρότητα της συμπεριφοράς, η αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες ακόμη και με την πρώτη παράβαση γεννά ερωτήματα για το αν αποτελεί την κατάλληλη ποινή, ειδικά όταν κάποιος χρειάζεται το αυτοκίνητο για να εργαστεί.
Μια πρόβλεψη του ΚΟΚ που δεν είναι ευρέως γνωστή αφορά την παραμονή οχήματος παράνομα σταθμευμένου στο ίδιο σημείο για πάνω από τρεις ώρες από την πρώτη βεβαίωση: μπορεί τότε να καταγραφεί νέα παράβαση. Επιπλέον, το άρθρο 110 ορίζει ως υποτροπή τη συνέχιση της παράνομης στάθμευσης μετά την παρέλευση του τρίωρου.
Έτσι, μπορεί να βεβαιωθεί δεύτερη κλήση στον οδηγό, ακόμη κι αν το αυτοκίνητο δεν έχει μετακινηθεί καθόλου. Αν συμπληρωθεί και νέο τρίωρο, προβλέπεται η μεταφορά του οχήματος. Όταν, πάλι, εμποδίζεται η κυκλοφορία ή η πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, η απομάκρυνση μπορεί να γίνει χωρίς αναμονή.
Με τη διάταξη επιδιώκεται να μην καταλαμβάνονται για μεγάλο διάστημα χώροι στους οποίους απαγορεύεται η στάθμευση. Ωστόσο, προκύπτει ένα νομικό και πρακτικό ερώτημα: μπορεί η συνέχιση της ίδιας παράβασης να θεωρείται νέα υποτροπή, αν ο οδηγός δεν έχει προβεί σε κάποια διαφορετική ενέργεια;
Χρειάζεται, ωστόσο, να διευκρινιστεί ότι η υποτροπή στο παράνομο παρκάρισμα δεν ενεργοποιεί από μόνη της τα ιδιαίτερα υψηλά πρόστιμα που υπολογίζονται σε βάθος πενταετίας. Η στάθμευση σε πεζοδρόμιο δεν συγκαταλέγεται στις ειδικά ορισμένες παραβάσεις για τις οποίες το πρόστιμο ορίζεται σε 1.000 ευρώ στη δεύτερη και σε 2.000 ευρώ στην τρίτη περίπτωση.

Η συγκεκριμένη κλιμάκωση αφορά, μεταξύ άλλων, το παρκάρισμα σε ράμπες και αποκλειστικές θέσεις ΑμεΑ. Εάν η ίδια παράβαση επαναληφθεί δεύτερη φορά μέσα σε πέντε χρόνια, επιβάλλεται πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαιρείται το δίπλωμα για 180 ημέρες. Σε τρίτη παράβαση, μέσα σε πενταετία από την αμέσως προηγούμενη, το πρόστιμο ανεβαίνει στα 2.000 ευρώ, ενώ η άδεια οδήγησης αφαιρείται για έναν χρόνο.
Για αυτές τις περιπτώσεις σοβαρής υποτροπής απαιτείται, επίσης, εκπαίδευση και εξέταση προκειμένου να επιστραφεί η άδεια οδήγησης. Η διαδικασία αυτή ακολουθεί την ολοκλήρωση του χρόνου αφαίρεσης και την εκπλήρωση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων.
Το παρκάρισμα σε ράμπα ή θέση ΑμεΑ συνιστά σοβαρή αντικοινωνική συμπεριφορά, καθώς ενδέχεται να στερήσει από κάποιον τη δυνατότητα πρόσβασης και μετακίνησης. Γι’ αυτό και δικαιολογείται η αυστηρή αντιμετώπισή του. Περισσότερα ερωτήματα προκαλούν η διάρκεια της περιόδου υποτροπής και η απότομη αύξηση των χρηματικών ποινών, που μπορούν να ανέλθουν σε ιδιαίτερα υψηλά ποσά σε σύγκριση με τα εισοδήματα στην Ελλάδα.
Η πρόβλεψη για υποτροπή εντός πενταετίας αφορά και παραβάσεις πέρα από όσες σχετίζονται με τη στάθμευση. Ο ΚΟΚ προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις και για σοβαρές παραβάσεις όπως η χρήση κινητού τηλεφώνου στο τιμόνι, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας, η παραβίαση STOP ή ερυθρού σηματοδότη και η ιδιαίτερα μεγάλη υπέρβαση του ορίου ταχύτητας. Η κλιμάκωση διαφέρει ανάλογα με το είδος της παράβασης και τις συνθήκες τέλεσής της.
Το άρθρο 110 προβλέπει ότι για να διαπιστωθεί υποτροπή δεν είναι αναγκαίο να έχει προηγηθεί επίδοση της έκθεσης βεβαίωσης παράβασης στον οδηγό. Έτσι, μπορεί να καταγραφεί νέα παράβαση, ακόμη κι αν ο οδηγός δεν έχει λάβει επίσημη ενημέρωση για την προηγούμενη. Ο τρόπος με τον οποίο πιστοποιείται η υποτροπή έχει, επομένως, ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Με την επέκταση των καμερών και των ηλεκτρονικών ελέγχων, η συγκεκριμένη ρύθμιση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Στόχος δεν είναι μόνο να επιβάλλεται η ποινή, αλλά και να ενημερώνεται εγκαίρως ο παραβάτης, ώστε να γνωρίζει την πράξη του και να μπορεί να προσαρμόσει τη συμπεριφορά του.
Ερωτήματα γεννά και η αντιμετώπιση παραβάσεων χαμηλότερης κατηγορίας. Η Ε1-Β, για παράδειγμα, επιφέρει πρόστιμο 30 ευρώ, αλλά προβλέπει παράλληλα αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες. Η αντίθεση ανάμεσα στο περιορισμένο χρηματικό πρόστιμο και στην πρακτική συνέπεια της απώλειας του διπλώματος είναι ενδεικτική.
Για επαγγελματίες που βασίζονται καθημερινά στο αυτοκίνητο, η αδυναμία οδήγησης για δέκα ή είκοσι ημέρες μπορεί να κοστίσει πολύ περισσότερο από το πρόστιμο. Μεταξύ των λόγων που το υπουργείο εξετάζει αλλαγές στη σύνδεση των χρηματικών και διοικητικών ποινών για ορισμένες παραβάσεις στάθμευσης είναι και αυτή η παράμετρος.
Πέρα από το περιεχόμενο των επιμέρους διατάξεων, προβληματισμό προκαλεί και το ύψος των προστίμων. Τα ποσά των 1.000 ή 2.000 ευρώ δεν επιβαρύνουν όλους τους πολίτες με τον ίδιο τρόπο: σε έναν άνθρωπο με υψηλό εισόδημα μπορεί να είναι σημαντικό, αλλά διαχειρίσιμο κόστος, ενώ για κάποιον χαμηλόμισθο μπορεί να ισοδυναμούν με αποδοχές πολλών εβδομάδων ή ακόμη και μηνών.
Το πόσο αποδίδουν οι κυρώσεις δεν κρίνεται μόνο από το ύψος τους. Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης η συχνότητα των ελέγχων και η βεβαιότητα ότι οι παραβάτες θα εντοπιστούν και θα τιμωρηθούν. Αν ο έλεγχος είναι σπάνιος, ακόμη και ένα πολύ υψηλό πρόστιμο δύσκολα αρκεί από μόνο του για να μεταβάλει τη συμπεριφορά των οδηγών.
Στην παράνομη στάθμευση, η έλλειψη οργανωμένων χώρων σε πολλές ελληνικές πόλεις κάνει το ζήτημα ακόμη πιο σύνθετο. Δεν αποτελεί, βέβαια, δικαιολογία για την κατάληψη πεζοδρομίων, διαβάσεων ή θέσεων ΑμεΑ. Πρόκειται, ωστόσο, για υπαρκτό πρόβλημα, το οποίο δεν λύνεται αποκλειστικά με την αύξηση των προστίμων.
Οι τροποποιήσεις που σχεδιάζει το υπουργείο αποτελούν μια ευκαιρία να επανεξεταστούν ορισμένες από τις παραπάνω προβλέψεις, χωρίς να αποδυναμωθεί η βασική φιλοσοφία του ΚΟΚ. Η οδική ασφάλεια δεν βελτιώνεται απλώς με ολοένα αυστηρότερες ποινές, αλλά με κανόνες που εφαρμόζονται συστηματικά, γίνονται κατανοητοί από τους οδηγούς και αντιμετωπίζουν κάθε παράβαση ανάλογα με τη σοβαρότητά της.
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.