Ο Πλεύρης παίζει με τη φωτιά, η Ουγκάντα και το κόκκινο πανί της Νέας Αριστεράς

– Χαίρετε, δεν σας κρύβω ότι η μέση Αυγούστου φέρνει πάντα μια χαλαρότητα στα πολιτικά πράγματα, όμως φέτος κάτι μου λέει ότι κάτω από την επιφάνεια βράζει το νερό για τα καλά. Τηλεφωνώντας σε φίλο που παρακολουθεί από κοντά τα του μεταναστευτικού, έμαθα πράγματα που δεν μου άρεσαν καθόλου. Παράλληλα, στη Νέα Αριστερά ετοιμάζονται για συνέδριο τον Οκτώβριο και τα μαχαίρια είναι ήδη ακονισμένα. Ελάτε να τα πάρουμε ένα-ένα.

Η Ουγκάντα, ο Πλεύρης και η σιωπή των πάντων

Αν κατάλαβα καλά τι μου είπαν, ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης πρωταγωνιστεί σε μια πρωτοβουλία πέντε χωρών της ΕΕ -Γερμανία, Αυστρία, Ολλανδία, Δανία, Ελλάδα- για τη δημιουργία κέντρου προσωρινής διαμονής μεταναστών με απορριφθείσα αίτηση ασύλου στην Ουγκάντα. Και μάλιστα, όχι τυχαία, η λειτουργία του να πέσει πάνω στην ελληνική προεδρία της ΕΕ που ξεκινά τον Ιούλιο του 2027. Απίθανα πράγματα, έτσι; Ο ίδιος δηλώνει θαυμαστής του Τραμπ για το μεταναστευτικό, δίνει συνέντευξη στο ακροδεξιό Breitbart και βλέπει τη συνέντευξή του να αναδημοσιεύεται από τον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο.

Κάπου εδώ άρχισα να σκέφτομαι ότι το πιο εκπληκτικό δεν είναι η πολιτική του Πλεύρη, αλλά η σιωπή που την περιβάλλει. Ούτε οι κεντρώοι της ΝΔ αντιδρούν, ούτε τα μεγάλα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης εναντιώνονται με τη σφοδρότητα που θα περίμενε κανείς. Μου είπαν πως το πιθανότερο είναι να ενοχλούνται περισσότερο τα κόμματα δεξιότερα της ΝΔ, που τους παίρνει τη μπουκιά από το στόμα. Θρίαμβος, δηλαδή, χωρίς αντίπαλο στο γήπεδο.

Νέα Αριστερά: το συνέδριο που θα κρίνει τα πάντα

Δεν σας κρύβω ότι παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τι θα γίνει τον Οκτώβριο στη Νέα Αριστερά, όπου έχει προγραμματιστεί έκτακτο συνέδριο για εκλογή ηγεσίας και επαναχάραξη στρατηγικής. Ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, εκτός απροόπτου, θα παραμείνει πρόεδρος, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι θα έχει εύκολο έργο μπροστά του.

Από φίλο που παρακολουθεί τα εσωκομματικά, έμαθα ότι οι συζητήσεις με τη Ρένα Δούρου δεν έχουν φέρει καμία συμφωνία πιο κοντά, ενώ με το ΜέΡΑ25 η απόσταση παραμένει μεγάλη. Και το ενδιαφέρον είναι το γιατί: τους χωρίζουν τα πρόσωπα περισσότερο από τις πολιτικές. Για τον Γιάνη Βαρουφάκη είναι κόκκινο πανί οι μνημονιακοί υπουργοί με πρώτο τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. Για τους περισσότερους στη Νέα Αριστερά είναι κόκκινο πανί όσοι έφεραν τον Στέφανο Κασσελάκη στον ΣΥΡΙΖΑ, και σ’ αυτούς δεν εντάσσουν μόνο τον Παύλο Πολάκη. Εποχή παράκρουσης στον χώρο της Αριστεράς, θα μου πείτε, και δεν θα διαφωνήσω καθόλου.

Ο Μπένος που «διαγράφηκε» από τον Κατσαφάδο

Άνθρωπος που είδε τη μακροσκελέστατη ανακοίνωση του υφυπουργού κλιματικής αλλαγής και πολιτικής προστασίας Κώστα Κατσαφάδου μου την περιέγραψε ως προσπάθεια να σβήσει μια φωτιά που πραγματικά καίει. Ο Σταύρος Μπένος είχε καταγγείλει ότι το σχέδιο του για την ανασυγκρότηση του Έβρου, ύψους τριών δισεκατομμυρίων ευρώ, εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε από σκόρπιες δράσεις μόλις 309 εκατομμυρίων.

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, αν κατάλαβα καλά, είναι πως στην απολογητική ανακοίνωση του Κατσαφάδου δεν αναφέρεται πουθενά το όνομα του Μπένου, στον οποίο είχε ανατεθεί η ευθύνη εκπόνησης του ολιστικού σχεδίου, όπως και στη βόρεια Εύβοια. Γίνεται μόνο αναφορά στο σωματείο «Διάζωμα» που έχει δημιουργήσει ο πρώην υπουργός, με τη διαβεβαίωση ότι «λειτουργεί συμπληρωματικά». Μπακαλίστικα λόγια για να καλυφθεί το προφανές: προσπαθούν να απαλλαγούν από έναν άνθρωπο που τους δυσκόλεψε με την εντιμότητα και το θάρρος του. Να ελπίσουμε ότι η αντιπολίτευση θα φυλάει τις Θερμοπύλες του Έβρου.

Το παρασκήνιο πίσω από τη σιωπή του Μαξίμου

Από έναν φίλο που κινείται σε κυβερνητικούς κύκλους έμαθα ότι η υπόθεση Πλεύρη-Ουγκάντα έχει προκαλέσει κάποια νευρικότητα στο Μέγαρο Μαξίμου, όχι γιατί ενοχλεί ιδεολογικά, αλλά γιατί φοβούνται τη διεθνή έκθεση. Τα τσακάλια του Μαξίμου, όπως τους αποκαλώ, γνωρίζουν καλά πως ένα τέτοιο εγχείρημα, αν διαρρεύσει με τον «σωστό» τρόπο στα ευρωπαϊκά μέσα, μπορεί να γίνει βόμβα στα χέρια της αντιπολίτευσης.

Ωστόσο, αν δεν το πήρατε χαμπάρι, η αντιπολίτευση αυτή τη στιγμή είναι απασχολημένη με τα δικά της, βαθιά εσωκομματικά προβλήματα, και δεν έχει την πολυτέλεια να ανοίξει νέο μέτωπο. Σύμπτωση; Δεν νομίζω.

Η ελληνική νότα στο Χόλιγουντ

Κάπου εδώ, ανάμεσα στα βαριά πολιτικά, θέλω να σταθώ σε κάτι που μου έφτιαξε τη μέρα. Η Ρόζα Φραγκοράπτη, μουσικολόγος από τη Θεσσαλονίκη, βρέθηκε να παίζει αρχαία ελληνική λύρα στο soundtrack της «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν, σε συνεργασία με τον οσκαρικό συνθέτη Λούντβιχ Γκόρανσον. Δεν σας κρύβω ότι, ανάμεσα σε τόσα παρασκήνια πολιτικής μικροπολιτικής, μια τέτοια είδηση λειτουργεί σαν ανάσα.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η ίδια δεν γνώριζε εξαρχής σε τι έμπλεκε -το πρότζεκτ είχε κωδικό όνομα- και το ανακάλυψε μόνο όταν βρέθηκε στα Real World Studios στην Αγγλία. Μια ιστορία που αποδεικνύει πως η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να ταξιδέψει πολύ πιο αποτελεσματικά από κάθε κυβερνητική επικοινωνιακή καμπάνια.

Τα drones, η Αμερική και το μάθημα για όλους

Μια ανάλυση που έπεσε στα χέρια μου, από το περιοδικό Foreign Affairs, μου έφερε στο μυαλό κάτι που ισχύει εξίσου και στην πολιτική όσο και στη στρατιωτική στρατηγική: η τεχνολογική υπεροχή δεν είναι πια εγγυημένη για κανέναν, ούτε για τις υπερδυνάμεις. Η άνοδος των drones και της τεχνητής νοημοσύνης αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού, και όσοι δεν προσαρμόζονται γρήγορα κινδυνεύουν να χάσουν την πρωτοκαθεδρία τους.

Δεν είναι τυχαίο, αν σκεφτεί κανείς παράλληλα, ότι και στην εγχώρια πολιτική σκηνή όσοι αρνούνται να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα -είτε μιλάμε για τη Νέα Αριστερά είτε για την κεντρική αντιπολίτευση- κινδυνεύουν να μείνουν στο περιθώριο.

Ο Βαρουφάκης και το αγκάθι Τσακαλώτος

Απ’ όσα μου είπαν, ο Γιάνης Βαρουφάκης δεν πρόκειται να συνεργαστεί με κανένα σχήμα που έχει μέσα του πρόσωπα σαν τον Ευκλείδη Τσακαλώτο. Είναι κόκκινη γραμμή για εκείνον, ζήτημα αρχής θα έλεγε κανείς, αν δεν ξέραμε πόσο εύκολα αλλάζουν οι κόκκινες γραμμές στην ελληνική Αριστερά όταν βολεύει.

Το πρόβλημα είναι πως αυτή η στάση κάνει ακόμα πιο δύσκολη τη συνεργασία των μικρών κομμάτων της Αριστεράς, τη στιγμή που μια ενιαία μέτωπο θα ήταν ίσως η μόνη ελπίδα τους απέναντι στην κυριαρχία του ΣΥΡΙΖΑ και του ΠΑΣΟΚ. Αλλά τι να κάνουμε, οι προσωπικές αντιπάθειες βαραίνουν περισσότερο από τη στρατηγική σκοπιμότητα.

Το «Διάζωμα» ως άλλοθι

Επιστρέφοντας στην υπόθεση Μπένου-Κατσαφάδου, μου κάνει εντύπωση η επιλογή να αναφερθεί το σωματείο «Διάζωμα» αντί του ίδιου του ανθρώπου που το δημιούργησε και το εκπροσωπεί. Είναι σαν να λες «δεν πετάξαμε τον οδηγό, απλώς αλλάξαμε το αυτοκίνητο». Μπακαλίστικα κόλπα επικοινωνίας που, όμως, δεν πιάνουν πια εύκολα κανέναν.

Ο Έβρος χρειάζεται σχέδιο ύψους δισεκατομμυρίων, όχι σκόρπιες ανακοινώσεις των 309 εκατομμυρίων. Και όποιος πιστεύει ότι η αντιπολίτευση θα ξεχάσει το θέμα με το πρώτο φθινοπωρινό νέο, γελιέται οικτρά.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό

Κάπου εδώ άρχισα να σκέφτομαι ότι όλα αυτά τα ζητήματα -Ουγκάντα, Έβρος, Νέα Αριστερά- έχουν ένα κοινό παρανομαστή: την απουσία πραγματικού ελέγχου και λογοδοσίας. Ρέει χρήμα, ρέουν αποφάσεις, αλλά κανείς δεν φαίνεται να λογοδοτεί ουσιαστικά. Αν δεν το πήρατε χαμπάρι, ζούμε σε μια εποχή όπου η σιωπή έχει γίνει το πιο αποτελεσματικό πολιτικό εργαλείο.

Και έτσι κλείνω σήμερα, με την ελπίδα ότι η ελληνική λύρα στο Χόλιγουντ θα μας θυμίσει ότι υπάρχουν και πράγματα που αξίζει να γιορτάζουμε, ενώ τα υπόλοιπα -Ουγκάντα, Έβρος και εσωκομματικά μαχαίρια- συνεχίζουν να ρέουν κάτω από την επιφάνεια, περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή να αναδειχθούν. Ως τότε, καλό μας φθινόπωρο.