Το δείπνο που δεν χωνεύεται: γιατί το ΠΑΣΟΚ τρέμει πιο πολύ από τη Διαμαντοπούλου παρά από τη ΝΔ

– Χαίρετε, δεν σας κρύβω ότι το τελευταίο τριήμερο έχω χάσει τον ύπνο μου διαβάζοντας ανακοινώσεις κομμάτων που μοιάζουν σαν να τις έγραψε το ίδιο χέρι. Τηλεφωνώντας σε έναν φίλο που παρακολουθεί στενά τα κομματικά γραφεία Τύπου, του ζήτησα να μου εξηγήσει πώς γίνεται δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι πολιτικοί χώροι να βγάζουν σχεδόν πανομοιότυπες δηλώσεις την ίδια μέρα. Μου απάντησε με ένα γέλιο που δεν μου άρεσε καθόλου. Πάμε να τα δούμε ένα-ένα, γιατί η εβδομάδα που έρχεται προμηνύεται φωτιά — και δεν εννοώ μόνο τα δάση.

Μαρινάκης και ΠΑΣΟΚ, το ίδιο σκριπτ κατά Τσίπρα

Αν δεν το πήρατε χαμπάρι, σας ενημερώνω εγώ: στις 10 Αυγούστου βγήκαν δύο δηλώσεις, μία από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη και μία από το γραφείο Τύπου του ΠΑΣΟΚ, με αφορμή τη συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στο in.gr. Και οι δύο πάνω στην ίδια τριπλέτα: ειρωνεία για τη «σύγκρουση με τα συμφέροντα», κατηγορία για πραγματικές σχέσεις με συμφέροντα, ερώτημα για το ποιος χρηματοδοτεί το νέο κόμμα. Ο Μαρινάκης μιλάει για «καλοκαιρινή επιθεώρηση», το ΠΑΣΟΚ για «ανέκδοτο του καλοκαιριού». Ο ένας λέει «όσο κι αν ακούγεται απίστευτο», το άλλο «μόνο σαν αστείο ακούγεται». Απίθανα πράγματα, έτσι;

Δεν σας κρύβω ότι έχω ένα βάρος σχετικά με αυτή τη σύμπτωση: όταν δύο πολιτικοί αντίπαλοι επιτίθενται με το ίδιο ρητορικό μοτίβο στον ίδιο άνθρωπο την ίδια μέρα, κάτι μου λέει ότι ο φόβος τους δεν είναι διαφορετικός. Και οι δύο ρωτούν «ποιος χρηματοδοτεί το νέο κόμμα». Λίγη πρωτοτυπία στο ξεκάρφωμα δεν θα έβλαπτε κανέναν.

Το δείπνο που δεν λέει να χωνευτεί

Εδώ είναι το κυρίως πιάτο της εβδομάδας, και δεν σας κρύβω ότι το παρακολουθώ με ιδιαίτερη προσοχή από φίλους που κινούνται στη Χαριλάου Τρικούπη. Το ΠΑΣΟΚ αναγκάστηκε, μία εβδομάδα μετά τις πρώτες αποκαλύψεις για το περίφημο δείπνο, να βγάλει επίσημη ανακοίνωση, αλλάζοντας μάλιστα τη διατύπωση από «πολιτικούς αντιπάλους» σε «πολιτικούς χορηγούμενους» — μια λέξη που, αν κατάλαβα καλά, βαραίνει πολύ περισσότερο απ’ όσο δείχνει με την πρώτη ματιά.

Παράλληλα, η Άννα Διαμαντοπούλου έγραψε άρθρο για τον Ισπανό πρωθυπουργό Σάντσεθ, μιλώντας ουσιαστικά για τον εαυτό της: «η πολιτική ανθεκτικότητα είναι να επιμένεις σε μια στρατηγική όταν γνωρίζεις ότι μπορεί να συγκρουστείς και με το ίδιο σου το κόμμα». Και σαν να μην έφτανε αυτό, δημοσιεύτηκε ρεπορτάζ ότι κύκλος στελεχών της Κεντρικής Επιτροπής μελετά πρόταση για έκτακτο συνέδριο, με στόχο να επανεξεταστεί η θέση του κόμματος για συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, φυσικά, το απορρίπτει. Κάπου εδώ άρχισα να σκέφτομαι ότι όσο και να μη θέλει να το παραδεχτεί κανείς, το ΠΑΣΟΚ έχει ανοίξει εσωτερικό μέτωπο πολύ πιο επικίνδυνο από όσα δέχεται απ’ έξω.

Και μια λεπτομέρεια που δεν πρέπει να προσπεράσουμε: στην ανακοίνωσή του το ΠΑΣΟΚ λέει ότι «μόνο ο Νίκος Ανδρουλάκης» έχει δεσμευτεί για διερεύνηση σκανδάλων — ούτε λέξη για την Διαμαντοπούλου, παρότι εκείνη ήταν που πρώτη μίλησε για «κάθαρση». Ασφαλώς αυτό δεν είναι τυχαίο.

Η τρίτη αρχειοθέτηση των υποκλοπών που δεν σχολίασε σχεδόν κανείς

Έμαθα, μιλώντας με άνθρωπο που παρακολουθεί στενά τα δικαστικά, ότι η τρίτη αρχειοθέτηση της υπόθεσης των υποκλοπών από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου πέρασε σχεδόν στο ντούκου, παρότι στόχος των παρακολουθήσεων ήταν ο ίδιος ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ. Ελάχιστα κορυφαία στελέχη ένιωσαν την ανάγκη να σχολιάσουν. Αν αυτό δεν είναι ενδεικτικό της εσωτερικής αμηχανίας, δεν ξέρω τι είναι.

Η Ελλάδα χάνει τον αραβικό κόσμο, ένα-ένα τα χαρτιά

Εδώ τα πράγματα είναι πιο σοβαρά απ’ όσο δείχνουν στα δελτία ειδήσεων. Η Τουρκία υπέγραψε επίσημη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με τη Σαουδική Αραβία — χώρα στην οποία εμείς έχουμε στείλει συστοιχία Patriot για να προστατεύει τα διυλιστήριά της από ιρανικές επιθέσεις, ενώ το Ιράν, παρεμπιπτόντως, υποστηρίζεται από την ίδια την Άγκυρα. Ο Ταγίπ Ερντογάν μετέβη στην Τζέντα μαζί με τον Πακιστανό πρωθυπουργό Σαμπάζ Σαρίφ, με τον πρίγκηπα διάδοχο Μωχάμεντ μπιν Σαλμάν να συμμετέχει στην τριμερή.

Παράλληλα, η Αίγυπτος υπέγραψε βιομηχανική συνεργασία στον αμυντικό τομέα με την Τουρκία, μέσω επίσκεψης του αντιστράτηγου Ασράφ Σαλέμ Ζαχέρ στην Άγκυρα. Θυμίζω ότι είχαμε υπογράψει οριοθέτηση ΑΟΖ με το Κάιρο πριν έξι χρόνια, επί υπουργίας Νίκου Δένδια — μια αναμφισβήτητη επιτυχία που σήμερα μοιάζει να ξεθωριάζει, καθώς όταν υποχωρήσαμε στην Κάσο μπροστά στις τουρκικές απειλές, η Αίγυπτος έπαψε να μας εμπιστεύεται. Είχαμε χάσει και το Κατάρ νωρίτερα. Θυμάμαι εποχές που ολόκληρη η αεροπορία των Εμιράτων εκπαιδευόταν στην Τανάγρα. Σήμερα μιλάμε για παρελθόν που δεν επιστρέφει εύκολα.

Το καλώδιο πάει στους Γάλλους, αλλά οι σκιές μένουν

Η συμφωνία για την είσοδο του γαλλικού ομίλου Meridiam στο πλειοψηφικό πακέτο του Great Sea Interconnector, εις βάρος του ΑΔΜΗΕ, παρουσιάστηκε σαν μεγάλη νίκη. Όμως, αν κατάλαβα καλά τα κρίσιμα ερωτήματα που μένουν αναπάντητα, οι πανηγυρισμοί είναι πρόωροι. Το ερευνητικό σκάφος «Ievoli Relume» είχε εκδιωχθεί από το τουρκικό ναυτικό στην περιοχή Κάσου-Καρπάθου τον Ιούλιο του 2024 και ποτέ δεν επέστρεψε. Κανείς δεν ξέρει τι θα συμβεί αν το επόμενο σκάφος αντιμετωπίσει την ίδια αντίδραση — θα κινηθεί το Πολεμικό Ναυτικό ή θα διαπραγματευτούν απευθείας η Meridiam με την Άγκυρα;

Επιπλέον, η γαλλική πρωτοβουλία εμφανίζεται να προέρχεται αποκλειστικά από τον Εμμανουέλ Μακρόν, που είχε ενημερώσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήδη από τον περασμένο Απρίλιο. Δηλαδή η Αθήνα ακολουθεί, δεν πρωταγωνιστεί. Και υπάρχει και μια περίεργη παράλειψη: η ανακοίνωση του Μαξίμου αναφέρεται μόνο στη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ξεχνώντας εντελώς το σκέλος του Ισραήλ, παρότι η σχετική συμφωνία χρονολογείται από το 2013.

Τρία «θερμά» επεισόδια στο Αιγαίο που δεν έμαθε σχεδόν κανείς

Άνθρωπος που παρακολουθεί στενά τα ναυτικά ζητήματα μου περιέγραψε τρία περιστατικά που δείχνουν πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση. Τον Απρίλιο, το ολλανδικό «Maasvliet» αναγκάστηκε να αποχωρήσει από περιοχές κοντά στην ελληνική υφαλοκρηπίδα μετά από παρακολούθηση τουρκικού UAV και παρέμβαση τουρκικής φρεγάτας. Τον Ιούνιο, η Vodafone δεν ξεκαθάρισε αν το έργο «Thetis Mavi» θα βασιζόταν αποκλειστικά σε ελληνικές άδειες. Και πριν δέκα ημέρες, ερευνητικό σκάφος της Cosmote ενοχλήθηκε από τουρκικό περιπολικό και, αντί να απαντήσει ότι κινείται βάσει ελληνικών αδειών, ζήτησε διευκρινίσεις από την τουρκική πλευρά. Αν αυτό δεν λέγεται υποχώρηση σε βάθος, δεν ξέρω πώς αλλιώς να το ονομάσω.

Οι πυρκαγιές δεν είναι πια εποχικό φαινόμενο — είναι λογαριασμός

Η φετινή αντιπυρική περίοδος επιβεβαιώνει κάτι που όλοι φοβόμασταν να πούμε δυνατά: οι δασικές πυρκαγιές δεν είναι πια περιστασιακό γεγονός αλλά μόνιμη παράμετρος. Στη Δυτική Αττική, έξι μεγάλες πυρκαγιές από το 2017 έχουν κάψει πάνω από 430.000 στρέμματα — περίπου το 43% της συνολικής έκτασης της περιοχής, με το 64% των δασών να έχει παραδοθεί στις φλόγες μέσα σε μία δεκαετία. Η πυρκαγιά στον Κιθαιρώνα προστέθηκε πρόσφατα σε αυτή την αλυσίδα καταστροφών.

Το κόστος αποκατάστασης των φετινών πυρκαγιών σε Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Ελλάδα έχει ήδη ξεπεράσει τα 3,1 δισ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται ζημιές σε κατοικίες, επιχειρήσεις και τουρισμό. Το ποσό αυτό υπερβαίνει ήδη τον μέσο ετήσιο αντίκτυπο που υπολογίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για όλη την Ένωση. Δεν σας κρύβω ότι με ανησυχεί πολύ περισσότερο η ανημποριά μας να συνδέσουμε το πρόβλημα με πραγματικές επενδύσεις σε υποδομές, παρά η ίδια η φωτιά.

Η ακρίβεια δεν σταματά, όσο κι αν θέλουν να μας πείσουν το αντίθετο

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι επίμονες αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος και στις τιμές παραγωγού δείχνουν ότι οι πιέσεις παραμένουν ισχυρές και μπορεί σύντομα να μεταφερθούν στα ράφια. Οι μειώσεις που βλέπουμε στα σούπερ μάρκετ αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων και δεν αντανακλούν τη συνολική επιβάρυνση των νοικοκυριών. Οι πολίτες συνεχίζουν να θεωρούν την ακρίβεια το κορυφαίο πρόβλημα και ζητούν μείωση ΦΠΑ και φόρων στα καύσιμα. Απλά λόγια: η κυβέρνηση μιλάει για αποκλιμάκωση, το πορτοφόλι λέει διαφορετικά πράγματα.

Ο βουλευτής που βγήκε εκτός γραμμής στο ΠΑΣΟΚ

Δεν σας κρύβω ότι μου έκανε εντύπωση το άρθρο του βουλευτή Μανώλη Χριστοδουλάκη, που τάχθηκε ανοιχτά κατά της συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία. Σε μια εβδομάδα όπου η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να παρουσιάσει ενότητα, μια τέτοια δημόσια τοποθέτηση δεν περνάει απαρατήρητη. Αν συνδυάσουμε αυτό με τις πληροφορίες για έκτακτο συνέδριο, το σκηνικό μέσα στο κίνημα μοιάζει πολύ πιο ρευστό απ’ όσο θέλουν να παραδεχτούν δημόσια.

Η φημολογία για τις ΗΠΑ στο καλώδιο ξεφούσκωσε

Κάτι που ελάχιστοι σχολίασαν: η είσοδος της Meridiam τερματίζει οριστικά τη φημολογία περί επένδυσης της αμερικανικής DFC στον GSI, που κυκλοφορούσε από τον Μάιο του 2024. Αποδεικνύεται, αν κατάλαβα καλά, ότι όσα είχαν μεταφερθεί για ευνοϊκή εσωτερική έκθεση του State Department υπέρ της Ελλάδας ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, υπερβολικά αισιόδοξα. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εξάλλου συνεχίζει έρευνες για τη χρήση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων του έργου, κάτι που δεν έχει εξηγηθεί ακόμα δημόσια.

Κλείνοντας, δεν μπορώ παρά να σκεφτώ ότι ζούμε σε μια εποχή όπου όλοι μιλούν για «διαφάνεια» και «κάθαρση», αλλά κανείς δεν θέλει να απαντήσει στα απλά ερωτήματα: ποιος ήταν στο δείπνο, ποιος χρηματοδοτεί ποιον, και γιατί χάνουμε συμμάχους με ρυθμό που θα ζήλευε και ναυαγός. Καλό μας φθινόπωρο.